حدیث دربارهب) شناخت خدا

خردگرایی در قرآن و حدیث، ص ۱۳۶، ح ۲۹۵

امام رضا علیه‌السلام

ب) شناخت خدا

الإمام الرضا عليه السلام:بِالعُقولِ يُعتَقَدُ التَّصديقُ بِاللّهِ ۱.

امام رضا عليه السلام:به وسيله خرد، تصديق خداوند، حاصل مى شود.

۱.التوحيد: 40 / 2 عن محمّد بن يحيى، الاحتجاج: 2 / 364، وراجع ص 123 / صفات العاقل.

کلیدواژه‌ها بهشت نام های بهشت خرد عوامل بهشتی شدن +2 مورد دیگر

احادیث دیگر این موضوع

۶

پيامبر صلى الله عليه و آله:خداوند، خرد را بر سه پاره قسمت كرد. هركه اين سه پاره را دارا باشد، عقلش كامل است و آنكه از آن بى بهره باشد، از خرد؛ بى بهره است: شناختِ نيكو از خداوند، نيكْ فرمانبردارى و پايدارى شايسته [در پيروى] از دستورهاى خداوندِ عزّوجل.

تحف العقول:مردى مسيحى از اهل نجران، وارد مدينه شد. وى مردى سخنور و با وقار و هيبت بود. گفته شد: «اى رسول خدا! چه چيزى اين مسيحى را خردمند كرده است؟». رسول خدا، گوينده را از سخن بازداشت و فرمود: «ساكت! خردمند كسى است كه خدا را به يگانگى باور كند و به پيروى از او پايبند باشد».

امام على عليه السلام:با خردْ شناخت خداوند، پايدار شود و با انديشه، حجّتهايش به اثبات رسد.

امام على عليه السلام:ستايشْ خداى را سزاست. آن خدايى كه از امور نهانى، پنهان است و در خردها آشكار است، بدانچه در آفرينش، از نشانه هاى تدبير، عيان كرده است. آن خدايى كه از پيغمبرانش پرسيدند و او را به حدّ و جزو داشتن نستودند؛ بلكه به افعالش وى را ستودند و به آياتش بدو رهنمايى نمودند. خردِ انديشمندان، انكارش نكند؛ زيرا كسى كه آسمان و زمين و آنچه را در آن است، آفريده اوست و او سازنده همه آنهاست. قدرتش انكار ناپذير است.

امام صادق عليه السلام:آغاز و شروع هر كار و نيرو و آبادانى آن ـ كه هر سودى بدان بسته است ـ خرد است؛ آنچه كه خدا زيور خلق خود و روشنى بخش آنان ساخت و به وسيله خردْ بندگان، آفريننده خود را بشناسند و دانند كه مخلوق اند و او مدبّر آنهاست؛ و آنها در زير تدبير اويند؛ هم او پاينده است و آنها راه فنا روند؛ از پرتو خردشان دليل جويند؛ بر هر آفريده اى كه بينند از آسمان و زمين، خورشيد و ماه، و شب و روز، دريابند كه براى آن آفريدگان و خردشان، آفريننده و سرپرستى است كه هميشه بوده و خواهد بود، و به وسيله خرد، زيبا را از زشت بشناسند و بدانند كه تاريكى در نادانى است و روشنى در دانش. اين است آنچه كه خرد بدان رهنمايى كرده است. گفته شد: «آيا بندگان به همان عقل مى توانند اكتفا كنند؟». فرمود: «خردمندْ به دليلِ عقلى كه خداوند پايه زندگى و زيور برازندگى و رهيابى وى ساخته، بداند كه خدا حقّ است و اوست پرورنده وى، و بداند كه آفريدگار وى را خوشامد و بدآمدى است؛ طاعتى دارد و معصيتى، و تنها خردش نتواند آنها را دريابد و بداند كه بدان نرسد، جز به علم و طلب آن، و از عقل خود بهره نبرد، اگر به علم خداپرستى نرسد. پس بر خردمند است كه طلب علم كند وادبى آموزد كه بى آن، پايدار نتواند بود».

امام كاظم عليه السلامـ در سفارش به هشام ـ: اى هشام! روشنايى بدن در چشم است. اگر چشم نورانى باشد، بدنْ روشنايى خواهد داشت و روشنى روح به عقل است. اگر بنده اى خردمند باشد، آگاه به پروردگار خواهد بود، و آنكه به پروردگار، عالم باشد، در دينش بينا شود؛ و هر كس به خداوند جاهل باشد، دينش استوار نخواهد بود. همان گونه كه قوام بدن، به جانِ زنده است، قوام دين نيز به نيّتهاى پاك است و نيّت پاك هم، جز با خرد حاصل نخواهد شد.