حدیث دربارهاسلام، نابود كننده سنّتهاى جاهلى

عنه عليه السلام:دَعا رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله عَلِيَّ بنَ أبي طالِبٍ عليه السلام فَقالَ: يا عَلِيُّ، اُخرُج إلى هؤُلاءِ القَومِ [يَعني بَني جَذيمَةَ] فَانظُر في أمرِهِم، وَاجعَل أمرَ الجاهِلِيَّةِ تَحتَ قَدَمَيكَ. فَخَرَجَ عَلِيٌّ حَتّى جاءَهُم ومَعَهُ مالٌ قَد بَعَثَ بِهِ رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله، فَوَدى لَهُمُ الدِّماءَ وما اُصيبَ لَهُم مِنَ الأَموالِ حَتّى إنَّهُ لَيَدي لَهُم ميلَغَةَ الكَلبِ ۱.

امام باقر عليه السلام:رسول خدا صلى الله عليه و آله، على بن ابى طالب عليه السلام را فرا خواند و فرمود: «اى على! به سوى اين گروه [بنى خزيمه]، حركت كن و در كارهايشان بنگر، و رسمهاى جاهلى را زير پا گذار». على عليه السلام خارج شد و نزد آنان آمد. با او اموالى بود كه رسول خدا صلى الله عليه و آله فرستاده بود. پس خونبهاى خونهاى ريخته شده و خسارت اموال تلف شده، حتّى كاسه آبخورى سگ را پرداخت كرد.

۱.السيرة النبويّة لابن هشام: 4 / 72 عن حكيم بن حكيم.

کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاه حکمت های عقلی و علمی عقل و جهل جاهلیت نخست +1 مورد دیگر

احادیث دیگر این موضوع

پيامبر صلى الله عليه و آله:به راستى كه خداوند عزّوجلّ، مرا رحمت براى جهانيان برانگيخت، و براى آنكه ساز و چنگ و نى و سنّتهاى جاهلى و بُتان را نابود كنم.

پيامبر صلى الله عليه و آله:مبغوض ترين انسانها نزد خداوند، سه كس است: آنكه در حرم، اِلحاد ورزد؛ كسى كه در اسلام دنبال سنّتهاى جاهلى باشد؛ و كسى كه تلاش كند خون كسى را به ناحق بريزد.

پيامبر صلى الله عليه و آلهـ از سخنرانى پيامبر در روز عرفه ـ: بدانيد كه هر سنّتى از سنّتهاى جاهلى را زير پا گذاشتم و كنار نهادم. خونخواهى جاهلى نيز كنار نهاده مى شود، و به درستى كه اوّل خونى كه كنار مى نهم، خون ابن ربيعه، پسر حارث است ـ كه در قبيله بنى سعد دوران رضاع را مى گذراند و قبيله هذيل او را كشتند ـ رباى جاهلى، مُلغى است و اوّل ربايى كه لغو مى كنم رباى عباس پسر عبدالمطّلب است؛ به درستى كه همه اينها مُلغى هستند.

ابوعبيد:از كارهاى برجسته يَشْكُر در جاهليت اين است: پيامبر صلى الله عليه و آله در روز فتح مكّه، سخنرانى كرد و فرمود: «بدانيد كه همه كارهاى افتخارآميز جاهليت را زير پا گذارم، جز آب رسانى به حاجيان و پرده دارى كعبه». آنگاه، اسود بن ربيعة بن ابوالاسود بن مالك بن ربيعه بن جميل بن ثعلبة بن عمرو بن عثمان بن حبيب بن يَشكُر به پا خاست و گفت: «اى رسول خدا! به راستى كه پدرم در جاهليت، اموالى را بر در راه ماندگان بخشش مى كرد. اگر اين براى من بزرگى است، رهايش كنم و اگر شرافتى نيست، من سزاوارترم كه آن را ادامه دهم؟». رسول خدا فرمود: «اين براى تو افتخارى است؛ پس آن را بپذير».

على بن ابراهيم:رسول خدا در دهمين سال ورود به مدينه، حجه الوداع [حجّ خداحافظى] را بجاى آورد. بخشى از سخنان وى كه در سرزمين منا پس از حمد و سپاس الهى ايراد كرد، چنين بود: «بدانيد كه هر افتخار يا بدعت جاهلى و هر خون و سنّت جاهلى، در زير پاهاى من است. هيچ كس شرافتى بر ديگرى ندارد، جز به تقوا؛ آيا رساندم؟». گفتند: «بلى». فرمود: «خدايا! گواه باش». سپس فرمود: «بدانيد هر رباى جاهلى، مُلغى است و اوّلين رباى لغو شده، رباى عباس پسر عبدالمطّلب است. آگاه باشيد كه هر خون جاهلى را ملغى كردم و اوّلين خونخواهىِ لغو شده، خون ربيعه است؛ آيا رساندم؟». گفتند: «بلى». فرمود: «بارخدايا! گواه باش».

پيامبر صلى الله عليه و آلهـ از سخنرانى ايشان در حجة الوداع ـ: به راستى كه رباى جاهلى كنار نهاده شد و اوّلين ربايى كه از آن شروع مى كنم، رباى عبّاس پسر عبدالمطّلب است؛ و به راستى كه خونهاى جاهلى، كنار نهاده شد و اوّلين خونى كه از آن شروع مى كنم، خون عامر پسر ربيعه پسر حارث پسر عبدالمطّلب است؛ و به راستى كه افتخارات جاهلى، كنار نهاده شد، جز پرده دارى و آب رسانى به حاجيان. قتل عمد، قصاص دارد و قتل شبه عمد، آن كه با سنگ و عصا كشته شود، صد شتر ديه دارد؛ هركه بر آن بيفزايد، او از جاهليت است.

امام باقر عليه السلام:رسول خدا در روز فتح مكّه، بر منبر رفت و فرمود: «اى مردم! خداوند، غرور جاهلى و فخر فروشى را از ميان برداشت. آگاه باشيد كه همه شما از آدم، و آدم از خاك آفريده شد. بدانيد كه بهترين بنده خدا، كسى است كه از خدا پروا كند. عربيّت، پدر و تبار نيست؛ بلكه زبانى است گويا؛ آنكه در كردارش قصور و كوتاهى باشد، تبار او جبران نكند. آگاه باشيد كه هر خون جاهلى يا كينه جاهلى، زير پاى من است تا روز قيامت».

پيامبر صلى الله عليه و آله:به راستى كه خداوند، آنكه را در جاهليتْ شريف بود، پست كرد و به سبب اسلام، كسانى را كه در جاهليتْ پست بودند، شرافت بخشيد؛ به واسطه اسلام، كسانى را كه در جاهليت خوار بودند، عزيز ساخت؛ و خداوند، به واسطه اسلام، غرور جاهلى و فخر فروشى به قبيله ها و تبارهاى برجسته را از بين برد. امروز همه مردم، سياه و سفيد، قُرَشى، و عربى و غير عرب، از آدم [آفريده شده اند] و خداوند، آدم را از خاك بيافريد. به درستى كه محبوب ترين كسانْ نزد خداوند، در روز رستاخيز، پارساترين و پيروترين آنها نسبت به خداوند است.