سفارش هاى پيامبر صلى الله عليه و آله به اندرز خواهان و طالبان سفارش
6 حدیث
رسول اللّه صلى الله عليه و آلهـ لِرجُلٍ طَلَبَ مِنهُ المَوعِظَةَ ـ: إذا كُنتَ في صَلاتِكَ فصَلِّ صَلاةَ مُودِّعٍ، وإيّاكَ ومايُعتَذَرُ مِنهُ، واجمَعِ اليَأسَ مِمّا في أيدي النّاسِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ به مردى كه از ايشان، پندى خواست ـ: هر گاه نماز مى خوانى، چونان كسى بخوان كه آخرينْ نماز اوست و با دنيا و زندگى وداع مى كند، و از كارى كه موجب عذرخواهىِ تو از آن شود، بپرهيز، و از آنچه در دست مردم است، چشم طمعْ بر گير.
۱.كنز العمال: ج 16 ص 129 ح 44155 نقلاً عن المستدرك على الصحيحين عن أبي ايوب.
عنه صلى الله عليه و آلهـ لِرجُلٍ قالَ لَهُ: أوصِني وأوجِزْ ـ: علَيكَ باليَأسِ مِمّا في أيدي النّاسِ، وإيّاكَ والطَّمَعَ فإنّهُ الفَقرُ الحاضِرُ، وصَلِّ صَلاتَكَ وأنتَ مُوَدِّعٌ، وإيّاكَ وما يُعتَذَرُ مِنهُ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ به مردى كه گفت: مرا سفارشى مختصر فرما ـ: از آنچه مردم دارند، چشم بر كَن و از طمع بپرهيز، كه آن، فقرِ نقد است و نمازت را چنان بخوان كه گويى آخرين نمازِ عمر توست و از كارى كه باعث عذرخواهىِ تو مى شود، دورى كن.
۱.كنز العمال: ج 16 ص 130 ح 44156 نقلاً عن الديلمي عن اسماعيل بن محمد الانصاري عن أبيه عن جدّه.
تحف العقول:قالَ لَهُ [أي لِرَسولِ اللّهِ صلى الله عليه و آله] رَجُلٌ: أوصِني! فَقالَ صلى الله عليه و آله: اِحفَظْ لِسانَكَ. ثُمّ قالَ لَهُ: يا رسولَ اللّهِ، أوصِني! فَقالَ صلى الله عليه و آله: اِحفَظْ لِسانَكَ. ثُمّ قالَ: يا رسولَ اللّهِ، أوصِني! فقالَ: وَيحَكَ وَهَل يَكُبُّ النّاسَ على مَناخِرِهِم في النّارِ إلّا حَصائدُ ألسِنَتِهِم؟! ۱
تُحف العقول:مردى به پيامبر خدا گفت: مرا سفارشى فرما.
پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «زبانت را نگه دار».
آن مرد، دوباره گفت: اى پيامبر خدا! مرا سفارشى فرما.
پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «زبانت را نگه دار».
بار ديگر گفت: اى پيامبر خدا! مرا سفارشى فرما.
پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «واى برتو! مگر مردم را چيزى جز محصولات زبانشان، در آتشْ سرنگون مى كند؟!».
۱.تحف العقول: ص 56، بحارالأنوار: ج 71 ص 303 ح 78.
الإمامُ الصّادقُ عليه السلام:إنَّ رَجُلاً أتَى النَّبيَّ صلى الله عليه و آله فَقالَ لَهُ: يا رَسولَ اللّهِ أوصِني، فَقال لَهُ رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله: فَهل أنتَ مُستَوصٍ إن أنا أوصَيتُكَ؟ ـ حتّى قالَ لَهُ ذلكَ ثَلاثا، وفي كُلِّها يَقولُ لَهُ الرّجُلُ: نَعَم يا رسولَ اللّهِ ـ فقالَ لَهُ رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله: فإنّي اُوصِيكَ إذا أنتَ هَمَمتَ بأمرٍ فتَدَبَّرْ عاقِبَتَهُ، فإن يَكُ رُشدا فأمضِهْ، وإن يَكُ غَيّا فانْتَهِ عَنهُ. ۱
امام صادق عليه السلام:مردى خدمت پيامبر صلى الله عليه و آله آمد و گفت: اى پيامبر خدا! مرا سفارشى فرما.
پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «اگر به تو سفارشى كنم، آيا به گوش مى گيرى؟».
ايشان، سه بار اين جمله را به او فرمود و هر بار، آن مرد مى گفت: آرى، اى پيامبر خدا!
پس پيامبر خدا به او فرمود: «به تو سفارش مى كنم كه هر گاه خواستى كارى انجام دهى، به عاقبت آن بينديشى. اگر رستگارى بود، آن را انجام بده و اگر گم راهى بود، رهايش كن».
۱.الكافي: ج 8 ص 150 ح 130 عن مسعدة بن صدقة عن الإمام الصادق عليه السلام، بحارالأنوار: ج 71 ص 339 ح 4.
بحار الأنوار:روي أنّ رجلاً استوصى رسول اللّهِ صلى الله عليه و آله، فقال: لا تَغضَبْ قَطُّ، فإنّ فيهِ مُنازَعَةَ ربِّكَ، فقالَ: زِدْني، قالَ: إيّاكَ وما يُعتَذَرُ مِنهُ فإنَّ فيهِ الشِّركَ الخَفيَّ، فقالَ: زِدْني، فقالَ: صَلِّ صَلاةَ مُوَدِّعٍ فإنّ فيها الوُصلَةَ والقُربى، فقالَ: زِدْني، فقالَ عليه السلام: اِستَحيِ مِن اللّهِ استِحياءكَ مِن صالِحي جِيرانِكَ فإنّ فيها زِيادَةَ اليَقينِ، وقد أجمَعَ اللّهُ تعالى ما يَتَواصى بهِ المُتَواصُونَ مِن الأوَّلِينَ والآخِرينَ في خَصلَةٍ واحِدَةٍ وهي التَّقوى، قالَ اللّهُ جلَّ وعَزَّ: «ولَقَدْوَصَّيْنا الّذِينَ اُوتُوا الكِتابَ مِنْ قَبْلِكُمْ وإيّاكُمْ أنِ اتَّقُوا اللّهَ» ۱ وفيهِ جِماعُ كلِّ عِبادَةٍ صالِحَةٍ، [بِهِ] ۲ وَصَلَ مَن وَصَلَ إلَى
بحار الأنوار:روايت شده كه مردى از پيامبر صلى الله عليه و آله سفارشى خواست. پيامبر خدا فرمود: «هرگز خشم مگير؛ زيرا در خشم، كشمكش با پروردگارت نهفته است».
مرد گفت: سفارشى ديگر بفرما.
فرمود: «هرگز كارى را مكن كه از آن، عذر بخواهى؛ زيرا در آن، شركِ ناپيداست».
مرد گفت: باز هم بفرما.
فرمود: «نمازت را مانند كسى بخوان كه گويى آخرين نماز عمرش را مى خواند؛ زيرا در اين نوع نماز خواندن، پيوند و نزديكى [به خدا] است».
مرد گفت: باز هم بفرما.
فرمود: «از خداوند، چنان حيا كن كه از همسايگان صالح خود، حيا مى كنى؛ زيرا اين امر، موجب فراوانىِ يقين است. خداوند متعال، آنچه را كه اوّلين و آخرينِ سفارش كنندگان، بدان سفارش مى كنند، در يك خصلت جمع كرده و آن، پروا [ى از خدا] است. خداوند عز و جل مى فرمايد:
المعجم الصغير عن أبي سعيدٍ:جاءَ رَجُلٌ إلى رسولِ اللّهِ صلى الله عليه و آله فقالَ: يا رسولَ اللّهِ، أوصِني! قالَ: علَيكَ بتَقوَى اللّهِ؛ فإنَّها جِماعُ كلِّ خَيرٍ، وعلَيكَ بالجِهادِ في سبيلِ اللّهِ؛ فإنّها رَهبانِيَّةُ المُسلِمينَ، وعلَيكَ بذِكرِ اللّهِ وتِلاوَةِ كِتابِهِ؛ فإنَّهُ نُورٌ لَكَ في الأرضِ وذِكرٌ لَكَ في السَّماءِ، واخزُنْ لِسانَكَ إلّا مِن خَيرٍ؛ فإنَّكَ [بذلكَ] ۱ تَغلِبُ الشَّيطانَ. ۲
المعجم الصغيرـ به نقل از ابو سعيد ـ: مردى خدمت پيامبر صلى الله عليه و آله آمد و گفت: اى پيامبر خدا! مرا سفارشى فرما.
پيامبر خدا فرمود: «بر تو باد پروا داشتن از خدا؛ زيرا در بردارنده همه خوبى هاست، و بر تو باد جهاد در راه خدا؛ زيرا رهبانيّتِ مسلمانان است، و بر تو باد ياد خدا و تلاوت كتاب او؛ زيرا اين كار، براى تو در زمينْ نور است و در آسمانْ نام، و زبانت را جز از خير، نگه دار؛ زيرا با اين كار، بر شيطان، چيره مى آيى».