حدیث دربارهنكوهش پُرخورى و شكمبارگى

عنه صلى الله عليه و آله:سَيَكونُ مِن بَعدي سُنَّةٌ؛ يَأكُلُ المُؤمِنُ في مِعاءٍ واحِدٍ، ويَأكُلُ الكافِرُ في سَبعَةِ أمعاءٍ ۱. ۲

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:پس از من، اين رسم پديد خواهد آمد كه مؤمن، در يك روده بخورد و كافر، در هفت روده. ۳

۱.قال الشريف الرضي: قوله عليه الصلاة والسلام: «المؤمن يأكل في معاءٍ واحد، والكافر يأكل في سبعة أمعاء»: وهذا القول مجاز، والمراد أنّ المؤمن يقنع من مطعمه بالبُلغ [أي الكفاية]الّتي تمسك الرمق، وتقيم الأوَد [أي العِوَج]، دون المآكل الّتي يقصد بها وجه اللذّة، ويقضي بها حقّ الشهوة، فكأنّه يأكل في معاءٍ واحد لفرط الاقتصار، وكراهة الاستكثار. وأمّا الكافر فإنّه لتبحبحه في المآكل، وتنقّله في المطاعم، وتوخّيه ضدّ ما يتوخّاه المؤمن من إحراز حطام الدنيا الّتي يطلب عاجلها ولا يأمل آجلها، فهو عبد فيها للذّته، وكادح في طاعة شهوته، كأنّه يأكل في سبعة أمعاء؛ لأنّ أكله للذّة لا للبُلغة، وللنهمة لا للمُسكة (المجازات النبويّة: ص 376 ح 291).

۲.الكافي: ج 6 ص 268 ح 1، بحار الأنوار: ج 66 ص 337 ح 31.

۳.. شريف رضى مى گويد: اين سخن پيامبر صلى الله عليه و آله كه: «مؤمن، در يك روده مى خورد و كافر، در هفت روده»، مَجاز است و مراد، آن است كه مؤمن در خوردن، به اندازه اى كه رفع حاجت كند، بسنده مى نمايد و قصدش از خوردن، لذّت بردن و پاسخ دادن به خواهش نفْس نيست. بنا بر اين، از فرط قناعت و بيزارى از پُرخورى، گويا با يك روده مى خورد؛ ولى كافر، چون پُرخور و شكمباره است و بر خلاف مؤمن، در پىِ به دست آوردن حُطام دنيوى است و نقد دنيا را مى طلبد و به آينده آن آرزومند نيست ـ و از همين رو، بنده لذّت است و در فرمانبرى از شهوت و خواهش هاى نفسانىِ خويش مى كوشد ـ، گويا با هفت روده مى خورد؛ چرا كه خوردنش براى لذّت بردن است و شكمبارگى و نه رفع حاجت.

کلیدواژه‌ها خوردن پرخوری حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاه حکمت های گوناگون +1 مورد دیگر

احادیث دیگر این موضوع

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:از شكمبارگى، به خدا پناه بريد؛ زيرا شكمبارگى، شوم است.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:آدمى، ظرفى بدتر از شكم را پُر نكرده است. انسان را چند لقمه اى كه او را سرِ پا نگه دارد، بس است، و اگر نفْس انسان بر او غلبه كرد [و خويشتندار نبود]، پس يكْ سوم [معده اش] براى غذا باشد و يكْ سومش براى آب و يكْ سوم ديگرش براى نفَس.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:مؤمن، با يك روده مى خورد و كافر، با هفت روده.

صحيح البخارىـ به نقل از ابو هُرَيره ـ: مردى بود كه غذا زياد مى خورد و چون مسلمان شد، ديگر كم مى خورد. اين را به پيامبر صلى الله عليه و آله گفتند. فرمود: «مؤمن، در يك روده غذا مى خورد و كافر، در هفت روده».

مسند ابن حنبلـ به نقل از ابو بصره غِفارى ـ: چون [به مدينه]كوچيدم، نزد پيامبر صلى الله عليه و آله رفتم و اين، پيش از آنى بود كه مسلمان شوم. پيامبر صلى الله عليه و آله ميشى داشت كه شير آن را براى خانواده اش مى دوشيد. شيرش را براى من دوشيد و من خوردم. صبح كه شد، من اسلام آوردم. خانواده پيامبر صلى الله عليه و آله گفتند: امشب هم مثل ديشب، گرسنه مى خوابيم! پيامبر خدا، دوباره ميش را دوشيد و من نوشيدم و سير شدم. پيامبر خدا به من فرمود: «سير شدى؟». گفتم: آرى، سير شدم، اى پيامبر خدا! پيش از امروز، هيچ گاه از غذا يا نوشيدنى، سير نمى شدم! پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «كافر، در هفت روده مى خورَد و مؤمن، در يك روده».

المستدرك على الصحيحينـ به نقل از جَعدَه ـ: شنيدم پيامبر صلى الله عليه و آله، در حالى كه با دست خود به شكم مردى كه سير غذا خورده بود، اشاره مى كرد، فرمود: «اگر اين، در غير اين بود، . يعنى: اين غذا در غير اين شكم بود، و يا اين شخص در غير اين حال بود. برايش بهتر بود».

امام على عليه السلامـ در بيان حديث معراج پيامبر صلى الله عليه و آله ـ: خداوند متعال فرمود: «. اى احمد! از دنيا و اهل آن، بيزار باش و آخرت و اهل آن را دوست بدار». گفت: اى پروردگار من! اهل دنيا كيست و اهل آخرت، چه كسى است؟ فرمود: «اهل دنيا، كسى است كه پُرخور و پُرخنده و پُرخواب و پُر خشم باشد».