حدیث دربارهنكوهش پُرخورى و شكمبارگى

حکمت‌نامه پیامبر اعظم(ص) ج ۱۴، ص ۳۳، ح ۱۱۱۴۱

پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله

نكوهش پُرخورى و شكمبارگى

رسول اللّه صلى الله عليه و آله:اِستَعيذوا بِاللّهِ مِنَ الرُّغبِ ۱؛ فَإنَّ الرُّغبَ شُؤمٌ. ۲

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:از شكمبارگى، به خدا پناه بريد؛ زيرا شكمبارگى، شوم است.

۱.الرُّغْب: كثرة الأكل وشدّة النَّهْمة والشَّرَه (لسان العرب: ج 1 ص 423 «رغب»).

۲.الدعاء للطبراني: ص 413 ح 1396 عن أبي سعيد.

کلیدواژه‌ها خوردن پرخوری حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاه حکمت های گوناگون +1 مورد دیگر

احادیث دیگر این موضوع

۷

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:آدمى، ظرفى بدتر از شكم را پُر نكرده است. انسان را چند لقمه اى كه او را سرِ پا نگه دارد، بس است، و اگر نفْس انسان بر او غلبه كرد [و خويشتندار نبود]، پس يكْ سوم [معده اش] براى غذا باشد و يكْ سومش براى آب و يكْ سوم ديگرش براى نفَس.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:پس از من، اين رسم پديد خواهد آمد كه مؤمن، در يك روده بخورد و كافر، در هفت روده. . شريف رضى مى گويد: اين سخن پيامبر صلى الله عليه و آله كه: «مؤمن، در يك روده مى خورد و كافر، در هفت روده»، مَجاز است و مراد، آن است كه مؤمن در خوردن، به اندازه اى كه رفع حاجت كند، بسنده مى نمايد و قصدش از خوردن، لذّت بردن و پاسخ دادن به خواهش نفْس نيست. بنا بر اين، از فرط قناعت و بيزارى از پُرخورى، گويا با يك روده مى خورد؛ ولى كافر، چون پُرخور و شكمباره است و بر خلاف مؤمن، در پىِ به دست آوردن حُطام دنيوى است و نقد دنيا را مى طلبد و به آينده آن آرزومند نيست ـ و از همين رو، بنده لذّت است و در فرمانبرى از شهوت و خواهش هاى نفسانىِ خويش مى كوشد ـ، گويا با هفت روده مى خورد؛ چرا كه خوردنش براى لذّت بردن است و شكمبارگى و نه رفع حاجت.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:مؤمن، با يك روده مى خورد و كافر، با هفت روده.

صحيح البخارىـ به نقل از ابو هُرَيره ـ: مردى بود كه غذا زياد مى خورد و چون مسلمان شد، ديگر كم مى خورد. اين را به پيامبر صلى الله عليه و آله گفتند. فرمود: «مؤمن، در يك روده غذا مى خورد و كافر، در هفت روده».

مسند ابن حنبلـ به نقل از ابو بصره غِفارى ـ: چون [به مدينه]كوچيدم، نزد پيامبر صلى الله عليه و آله رفتم و اين، پيش از آنى بود كه مسلمان شوم. پيامبر صلى الله عليه و آله ميشى داشت كه شير آن را براى خانواده اش مى دوشيد. شيرش را براى من دوشيد و من خوردم. صبح كه شد، من اسلام آوردم. خانواده پيامبر صلى الله عليه و آله گفتند: امشب هم مثل ديشب، گرسنه مى خوابيم! پيامبر خدا، دوباره ميش را دوشيد و من نوشيدم و سير شدم. پيامبر خدا به من فرمود: «سير شدى؟». گفتم: آرى، سير شدم، اى پيامبر خدا! پيش از امروز، هيچ گاه از غذا يا نوشيدنى، سير نمى شدم! پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «كافر، در هفت روده مى خورَد و مؤمن، در يك روده».

المستدرك على الصحيحينـ به نقل از جَعدَه ـ: شنيدم پيامبر صلى الله عليه و آله، در حالى كه با دست خود به شكم مردى كه سير غذا خورده بود، اشاره مى كرد، فرمود: «اگر اين، در غير اين بود، . يعنى: اين غذا در غير اين شكم بود، و يا اين شخص در غير اين حال بود. برايش بهتر بود».

امام على عليه السلامـ در بيان حديث معراج پيامبر صلى الله عليه و آله ـ: خداوند متعال فرمود: «. اى احمد! از دنيا و اهل آن، بيزار باش و آخرت و اهل آن را دوست بدار». گفت: اى پروردگار من! اهل دنيا كيست و اهل آخرت، چه كسى است؟ فرمود: «اهل دنيا، كسى است كه پُرخور و پُرخنده و پُرخواب و پُر خشم باشد».