حدیث دربارهانفاق در راه خدا

عنه صلى الله عليه و آله:يَقولُ اللّهُ: اِبنَ آدَمَ! مُلكي مُلكي، ومالي مالي، يا مِسكينُ! أينَ كُنتَ حَيثُ كانَ المُلكُ ولَم تَكُن؟! وهَل لَكَ إلّا ما أكَلتَ فَأَفنَيتَ، أو لَبِستَ فَأَبلَيتَ، أو تَصَدَّقتَ فَأَبقَيتَ؟! إمّا مَرحومٌ بِهِ وإمّا مُعاقَبٌ عَلَيهِ، فَاعقِل أن لا يَكونَ مالُ غَيرِكَ أحَبَّ إلَيكَ مِن مالِكَ. ۱

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند مى فرمايد: «اى زاده آدم! اين مُلك، از آنِ من است و اين مال، از آنِ من است. اى تنگ دست! كجا بودى آن گاه كه اين مُلك بود و تو نبودى؟ و آيا از آنِ توست چيزى جز آنچه مى خورى و از ميانش مى برى، يا آنچه مى پوشى و پوسيده اش مى كنى، يا آنچه صدقه مى دهى و جاويدش مى سازى؟ كه براى آن، يا از رحمت خدا نصيب مى برى و يا كيفر مى بينى؟ پس بينديش تا مالى كه از آنِ غير توست، برايت از مال خودت دوست داشتنى تر نباشد».

۱.. مصباح الشريعة: ص 300، بحار الأنوار: ج 71 ص 356 ح 17.

کلیدواژه‌ها حکمت های اقتصادی پایه های توسعه مصرف آنچه در مصرف دارایی های خصوصی شایسته است +1 مورد دیگر

احادیث دیگر این موضوع

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:ما نه براى گرد آوردنِ مال، كه براى انفاقِ آن، برانگيخته شده ايم.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خوشا بر آن كه. مالى را كه بدون گناه فراهم آورده، انفاق كند و بر ناتوانان و تنگ دستان رحم آورَد!. خوشا بر آن كه در درون، رام باشد و پيشه اش پاكيزه باشد!. خوشا بر آن كه به علم خويش عمل كند و افزونِ مالش را ببخشد و از سخنِ فراتر از اندازه، خوددارى ورزد!

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:بنده مى گويد: «مال، از آنِ من است»، حال آن كه از آن مال، سه چيز از آنِ اوست: آنچه مى خورد و فانى مى كند؛ آنچه مى پوشد و مى پوسانَد؛ و آنچه مى بخشد و ذخيره مى سازد. و جز اين [سومى]، همه رفتنى است و آنچه از آن مى مانَد، به ديگران مى رسد.

صحيح مسلمـ به نقل از مطرّف، از پدرش ـ: نزد پيامبر صلى الله عليه و آله رفتم. مشغول تلاوت اين آيه بود: «شما را افتخار بر يكديگر به افزونى، سرگرم كرد» . فرمود: «زاده آدم مى گويد: مال از آنِ من است. اى آدميزاد! آيا از مالت چيزى از آنِ توست، جز آنچه مى خورى و فانى مى سازى، يا آنچه مى پوشى و مى پوسانى، يا آنچه صدقه مى دهى و جارى مى سازى؟».

سنن النسائىـ به نقل از عبد اللّه ـ: پيامبر خدا فرمود: «از شما كسى هست كه مالِ وارثش براى وى دوست داشتنى تر از مال خودش باشد؟». گفتند: اى پيامبر خدا! از ما كسى نيست، جز اين كه مال خودش براى وى دوست داشتنى تر از مال وارثش است. پيامبر خدا فرمود: «بدانيد كه از شما كسى نيست، جز آن كه مال وارثش براى وى دوست داشتنى تر از مال خودش است؛ [زيرا]مال تو، آن است كه پيش مى اندازى (پيش از مرگت انفاق مى كنى) و مال وارثت آن است كه پس مى اندازى (پس از خود بر جاى مى گذارى)».

الأدب المفردـ به نقل از قيس بن عاصم سعدى ـ: نزد پيامبر خدا رفتم. فرمود: «اين، مهترِ باديه نشينان است». گفتم: اى پيامبر خدا! چيست آن مالى كه مرا در آن، [گناه و] مجازاتى از بابت نيازمند و ميهمانى نخواهد بود؟ پيامبر خدا فرمود: «مال خوب، چهل بخش است و افزون بر آن، شصت بخش؛ و واى بر دارندگان مالِ صدها بخشى، مگر آن كه بخش گرامىِ مالش را بخشش كند، افزون را انفاق نمايد، حيوان فربِهش را قربانى نمايد، و [هم]خود بخورَد و [افراد]قناعت پيشه و دريوزه گر را [نيز] بخورانَد!». گفتم: اى پيامبر خدا! چه خوش است اين اخلاق. در سرزمينى كه من ساكنم، از فراوانىِ چارپايان، جاى سكونت برايم نمانده است. فرمود: «چگونه بخشش مى كنى؟». گفتم: شتر جوان را و [نيز] شتر سالدار را مى بخشم. فرمود: «ماده شتر يا ميش را چگونه به بهره كشى مى دهى؟». گفت [م]: صد [به صد]به بهره كشى مى دهم. فرمود: «چگونه حيوان را براى باردارسازى مى دهى؟». گفت [م]: مردم با ريسمان هاشان روانه مى شوند و كسى از شترى كه مهارش را گرفته، باز داشته نمى شود. پس او حيوانى را كه پيشش بيايد، مى گيرد، و با خود، مى بَرَد. پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «مال تو برايت دوست داشتنى تر است، يا مالِ اطرافيانت؟». گفت [م]: «مال خودم». فرمود: «جز اين نيست كه از مالت، آن بخش از آنِ توست كه مى خورى و فانى مى كنى، يا مى بخشى و جارى مى سازى؛ و باقى مانده اش از آنِ اطرافيان توست». پس گفتم: بدين سان، ناچار بايد پس از بازگشت، تعداد آنها را بكاهم.

امام زين العابدين عليه السلام:پيامبر صلى الله عليه و آله در پايان خطبه اش مى فرمود: «خوشا بر آن كه اخلاقش خوش، سرشتش پاك، باطنش به سامان، و آشكارش نيك باشد، افزونىِ مالش را انفاق كند، از سخنِ زياده در گذرد، و از درون خويش با مردم انصاف ورزد!».

صحيح مسلمـ به نقل از ابو سعيد خُدرى ـ: در حال سفر با پيامبر صلى الله عليه و آله بوديم كه مردى سوار بر مَركبى آمد و به سوى راست و چپ، چشم گردانيد. پيامبر خدا فرمود: «هر كس مَركبى افزون دارد، به آن كه مَركب ندارد، برسانَد؛ و هر كه توشه اى افزون دارد، به آن كس كه توشه ندارد، بدهد». و از گونه هاى مال، چندان ذكر كرد كه ما دريافتيم هيچ يك از ما را در مال افزونش، حقّى نيست.