جنگ هاى اُحُد و حَمراءُ الأسد
8 حدیث
رسول اللّه صلى الله عليه و آله:اِشتَدَّ غَضَبُ اللّهِ على رَجُلٍ قَتَلَهُ رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله، واشتَدَّ غَضَبُ اللّهِ على رَجُلٍ يُسمّى مَلِكَ الأملاكِ، لا مَلِكَ إلّا اللّهُ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خشم خدا سخت است بر مردى كه پيامبر خدا او را بكُشد؛ خشم خدا سخت است بر مردى كه خود را شاهِ شاهان مى نامد، حال آن كه پادشاهى جز خدا نيست!
۱.كنز العمّال: ج 10 ص 380 ح 29887 عن أبي هريرة.
عنه صلى الله عليه و آله:اِشتَدَّ غَضَبُ اللّهِ على قَومٍ كَلَمُوا وَجهَ رسولِ اللّهِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خشم خدا سخت است بر مردمى كه چهره پيامبر خدا را مجروح كردند!
۱.كنز العمّال: ج 10 ص 380 ح 29888 عن سهل بن سعد.
عنه صلى الله عليه و آله:اللَّهُمَّ اغفِرْ لِقَومِي فإنّهُم لا يَعلَمُونَ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:بار خدايا! قوم مرا ببخشا؛ زيرا آنان، مردمى نادان اند.
۱.كنز العمّال: ج 10 ص 379 ح 29883 عن سهل بن سعد.
الدرّ المنثور عن ابن مسعود:إنَّ النِّساءَ كُنَّ يومَ اُحُدٍ خَلفَ المسلمينَ يُجهِزْنَ عَلَى جَرحَى المشركينَ. فجاءَ أبو سُفيانَ فقالَ: أعلُ هُبَلُ! فقالَ رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله: قولوا: اللّهُ أعلى وأجَلُّ، فقالوا: اللّهُ أعلى وأجَلُّ، فقالَ أبو سفيانَ: لنا العُزّى ولا عُزّى لَكُم! فقالَ رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله: قُولُوا: اللهم مولانا و الكافرون لا مولى لهم ۱. ۲
الدرّ المنثورـ به نقل از ابن مسعود ـ: در جنگ اُحد، زنان در پشت جبهه مسلمانان بودند و مجروحان را مداوا مى كردند. ابو سفيان آمد و شعار «پيروز باد هبل!» را سر داد.
پيامبر خدا به مسلمانان فرمود: «شما بگوييد: خدا برتر و بزرگ تر است و مسلمانان، اين شعار را سر دادند. ابو سفيان، شعار داد: «ما عُزّا را داريم و شما عزّايى نداريد».
پيامبر خدا به مسلمانان فرمود: «شما هم بگوييد: خدا مولاى ماست و كافران، مولايى ندارند».
صحيح مسلم عن أنس:إنَّ رسولَ اللّهِ صلى الله عليه و آله كُسِرَت رَباعِيَتُهُ يومَ اُحُدٍ، وشُجَّ في رَأسِهِ، فَجَعَلَ يَسلُتُ الدَّمَ عَنهُ ويقولُ: كيفَ يُفلِحُ قومٌ شَجُّوا نَبِيَّهُم وكَسَرُوا رَباعِيَتَهُ، وهُو يَدعُوهم إلَى اللّهِ؟! فَأنزَلَ اللّهُ عَزَّوجلَّ: «لَيسَ لَكَ مِن الأَمْرِ شَيْءٌ أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ أَوْ يُعَذِّبَهُمْ فَإِنَّهُمْ ظَــلِمُونَ» ۱. ۲
صحيح مسلمـ به نقل از اَنَس ـ: در جنگ اُحد، دندان پيشين پيامبر خدا شكست و سر ايشان، شكاف برداشت. در حالى كه از فرقش خون جارى بود، مى فرمود: «چگونه رستگار مى شوند مردمى كه فرق پيامبر خود را كه آنان را به خدا دعوت مى كند، شكافتند و دندان پيشينش را شكستند؟».
پس خداوند عز و جل اين آيه را فرو فرستاد: «تو را در اين كارها دستى نيست. [خدا] يا بر آنان مى بخشايد، يا عذابشان مى كند؛ زيرا آنان ستمكارند» .
تفسيرُ القمّيـ في ذِكر ما جَرى بَعدَ وَقعَةِ اُحُدٍ ـ: لَمّا دَخَلَ رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله المَدينَةَ نَزَلَ علَيهِ جَبرَئيلُ عليه السلام فقالَ: يا محمّدُ، إنَّ اللّهَ يَأمُرُكَ أن تَخرُجَ في أثَرِ القَومِ ولا يَخرُجَ معكَ إلّا مَن به جِراحَةٌ! فَأمَرَ رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله مُنادِيا يُنادِي: يا مَعشَرَ المهاجِرينَ والأنصارِ! مَن كانَت بهِ جِراحَةٌ فَلْيَخرُجْ، ومَن لَم يَكُن بهِ جِراحَةٌ فَلْيُقِمْ، فَأقبَلُوا يُضَمِّدُونَ جِراحاتِهِم ويُداوُونَها، فأنزَلَ اللّهُ على نَبِيِّهِ: «ولا تَهِنُوا في ابتِغاءِ القَومِ إنْ تَكُونوا تَألَمُونَ فإنّهُمْ يَألَمُونَ كما تَألَمُونَ وتَرجُونَ مِن اللّهِ ما لا يَرْجُونَ» ۱. قالَ عَزَّوجلَّ: «إنْ يَمسَسكُمْ قَرْحٌ فَقَدْ مَسَّ
تفسير القمّىـ در بيان ماجراى بعد از جنگ اُحد ـ: چون پيامبر صلى الله عليه و آله از جنگ اُحد برگشت و وارد مدينه شد، جبرئيل عليه السلام بر ايشان فرود آمد و گفت: اى محمّد! خداوند به تو فرمان مى دهد كه اين قوم (مشركان) را تعقيب كنى و كسى جز افراد مجروح، همراه تو نيايد!
پس پيامبر خدا به منادى فرمود تا ندا دهد: «اى گروه مهاجران و انصار! هر كس جراحتى دارد، بيرون بيايد و هر كس مجروح نيست، بماند».
آنان، شروع به مرهم نهادن بر زخم هاى خود و مداواى آنها كردند و خداوند، اين آيه را بر پيامبرش نازل فرمود: «و در دست يافتن به آن قوم، سستى مكنيد. اگر شما درد مى كشيد، آنها نيز چون شما درد مى كشند؛ ولى شما از خدا چيزى را اميد داريد كه آنان، اميد ندارند» و خداوند عز و جل پس، مسلمانان با وجود درد و جراحتى
كنز العمّال عن أبي سعيد:لَمّا كانَ يومُ اُحُدٍ شُجَّ رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله في وَجهِهِ، وكُسِرَت رَباعِيَتُهُ، فقامَ رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله يَومَئذٍ رافِعا يَدَيهِ يقولُ: إنَّ اللّهَ تعالَى اشتَدَّ غَضَبُهُ على اليهودِ أن قالوا: عُزَيرٌ ابنُ اللّهِ، واشتَدَّ غَضَبُهُ علَى النَّصارى أن قالوا: المَسيحُ ابنُ اللّهِ، وإنَّ اللّهَ اشتَدَّ غَضَبُهُ على مَن أراقَ دَمي وآذاني في عِترَتي. ۱
كنز العمّالـ به نقل از ابو سعيد ـ: در جنگ اُحد، چهره پيامبر خدا شكاف برداشت و دندان پيشين او شكست. در آن روز، پيامبر خدا ايستاد و دست هاى خود را به سوى آسمان بلند كرد و گفت: «خداوند بر يهود كه گفتند: عُزَير، پسر خداست، سخت خشم گرفت و بر نصارا كه گفتند: مسيح، پسر خداست، سخت خشم گرفت. خشم خدا سخت است بر كسى كه خون مرا ريخت و با آزردن خاندانم، مرا آزرد!».
۱.كنز العمّال: ج 10 ص 435 ح 30050.
كنز العمّال عن أبي حميد الساعدي:إنَّ النبيَّ صلى الله عليه و آله خَرَجَ يَومَ اُحُدٍ حتّى إذا جازَ ثَنِيَّةَ الوَداعِ فإذا هُو بكَتِيبةٍ خَشناءَ ۱، قالَ: مَن هؤلاءِ؟ قالوا: عبدُ اللّهِ ابنُ اُبَيٍّ في سِتِّمِائَةٍ مِن موالِيهِ مِن اليهودِ مِن بَني قَينُقاعٍ، قالَ: وقد أسلَمُوا؟ قالوا: لا يا رسولَ اللّهِ، قالَ: مُرُوهم فَليَرجِعُوا؛ فإنّا لا نَستَعِينُ بالمُشركينَ علَى المُشركينَ. ۲
كنز العمّالـ به نقل از ابو حميد ساعدى ـ: هنگامى كه پيامبر صلى الله عليه و آله از مدينه به قصد اُحد بيرون آمد، در عبور از ثَنيَّةُ الوداع با يك گردان سراپا مسلّح برخورد كرد. پرسيد: «اينها كيستند؟».
گفتند: عبد اللّه بن اُبى است با ششصد تن از هم پيمانان خود از يهوديان بنى قَينُقاع.
فرمود: «آيا اسلام آورده اند؟»
گفتند: نه، اى پيامبر خدا!
فرمود: «بگوييد برگردند؛ زيرا ما در برابر مشركان، از مشركان كمك نمى گيريم».