حدیث دربارهكتمان علم

رسول اللّه صلى الله عليه و آله:لَعَنَ اللّهُ الَّذينَ يُشَقِّقونَ الكَلامَ ۱ تَشقيقَ الشَّعرِ. ۲

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند، لعنت كند كسانى را كه در كلام، موشكافى كنند! ۳

۱.قال الرضي ـ رضوان اللّه تعالى عليه ـ: «وهذا القول مجاز، والمراد: الذين يتصرّفون في الكلام فيدقّقون فيه ويتعمّقون في معانيه. وشبّه عليه الصلاة والسلام فعلهم ذلك بتشقيق الشَّعر؛ لأنّ طاقات الشعر مستدقة في نفوسها، وإذا تعاطى الإنسان تشقيقها، انتهت من الدقّة إلى غاية لا زيادة وراءها». وهذا اللعن في الخبر إنّما يتناول من بلغ في تدقيق الكلام إلى ذلك الحدّ لِيشتبهَ الباطل بالحق ويجوزَ الغيّ بالرشد. (المجازات النبويّة: ص 418 ح 336).

۲.المجازات النبويّة: ص 415 ح 336.

۳.. سيّد رضى مى گويد: در اين سخن، مَجاز به كار رفته است و مقصود، آن كسانى هستند كه در كلام پيجويى مى كنند و در معانىِ آن، به موشكافى و ژرف انديشى مى پردازند و پيامبر صلى الله عليه و آله، اين كارشان را به شكافتن مو تشبيه كرده است؛ زيرا تارهاى مو، چنان نازك اند كه وقتى انسان به شكافتن آنها مى پردازد، به خاطر نازكىِ مو، به جايى مى رسد كه ديگر امكان شكافتن فراتر از آن وجود ندارد. نفرين اين روايت، هر كسى را كه در موشكافىِ گفتار، به چنين حدّى برسد تا باطل را به حق مشتبه سازد و با گم راهى، از مرز هدايت در گذرد، در بر مى گيرد (المجازات النبويّة: ص 419 ح 336).

کلیدواژه‌ها تبلیغ حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاه حکمت های تربیتی آفات تبلیغ +1 مورد دیگر

احادیث دیگر این موضوع

پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ به ابن مسعود ـ: اى ابن مسعود! درباره چيزى، با علم [و يقين]سخن نگو، مگر آن را شنيده و ديده باشى؛ زيرا خداوند متعال مى فرمايد: «چيزى را كه بدان علم ندارى، دنبال مكن، [زيرا] كه گوش و چشم و قلب، همه، مورد پرسش واقع خواهند شد» .

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند، علم را با كشيدن از مردم نمى گيرد؛ بلكه با گرفتن عالمان، علم را مى گيرد، و هر زمان عالمى باقى نمانَد، مردمْ نادانان را بزرگان خود بر مى گزينند و از آنان مى پرسند و آنان نيز از روى جهل، پاسخ مى دهند. بدين طريق، خود، گم راه مى شوند و ديگران را نيز گم راه مى سازند.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر كس دانشى را كه خداوند، بِدان در كار مردم يا كار دين، سود مى رسانَد، كتمان كند، خداوند در روز قيامت، دهان او را با لگامى از آتش، لگام مى زند.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند عز و جل هيچ پيامبرى را جز به عنوان مبلّغ برنينگيخت و موشكافى در گفتارها و خطابه ها، از شيطان است.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:بر شما باد كم سخن گفتن! شيطان، شما را به هواخواهى نكشانَد، كه موشكافى گفتار، از رخنه هاى شيطان است.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ به عبد اللّه بن رواحه ـ: از آهنگين گويى اجتناب كن، كه بدتر از روان گويى، به بنده اى داده نشده است. چنين هنرى، هر چند نعمت است، ولى اگر مهار نشود، مى تواند شخص را به زياده گويى و عواقب ناگوار آن بكشاند.