برخوردار از خويى والا

امام على عليه السلامـ در بيان احوال و اخلاق پيامبر خدا ـ:. هيچ گاه دو كار براى او (پيامبر صلى الله عليه و آله) پيش نيامد، مگر اين كه دشوارترينِ آن دو را برگزيد.

امام صادق عليه السلام:پيامبر خدا از زمانى كه خداوند عز و جل او را برانگيخت، در حال تكيه دادن، غذا نخورد و خوش نداشت كه مانند پادشاهان باشد؛ امّا ما نمى توانيم اين كار را بكنيم.

المناقب، ابن شهر آشوب:پيامبر خدا پيش از آن كه مبعوث شود، بيست خصلت از خصلت هاى پيامبران را دارا بود كه اگر فردى يكى از آنها را داشته باشد، دليل بر عظمت اوست، چه رسد به كسى كه همه آنها را دارا باشد. ايشان، پيامبرى امين، راستگو، ماهر، بااصالت، شريف، والا مقام، سخنور، خردمند، بافَضيلت، عبادت پيشه، بى اعتنا به دنيا، سخاوتمند، دلير و جنگاور، قانع، فروتن، بردبار، مهربان، غيرتمند، شكيبا، سازگار و نرم خو بود و با هيچ منجّم و كاهن و پيشگويى در نياميخت.

الطبقات الكبرىـ به نقل از اَ نَس ـ: پيامبر خدا، نيك خوترينِ مردمان بود.

الطبقات الكبرىـ به نقل از عايشه، در پاسخ اين سؤال كه: اخلاق پيامبر صلى الله عليه و آله در محيط خانه چگونه بود؟ ـ: خوش خوترينِ مردمان بود. نه دشنام مى داد و نه بدزبانى مى كرد و نه در كوچه و بازار، هياهو به راه مى انداخت و نه بدى را به بدى جبران مى كرد؛ بلكه مى بخشيد و گذشت مى كرد.

الطبقات الكبرىـ به نقل از كعب الأحبار، در پاسخ سؤال از اوصاف پيامبر صلى الله عليه و آله در تورات ـ: او را چنين مى يابيم: محمّد پسر عبد اللّه.، نه بدزبان است و نه در كوچه و بازار، هياهو به راه مى اندازد و بدى را با بدى پاسخ نمى دهد؛ بلكه مى بخشد و گذشت مى كند.

الطبقات الكبرىـ به نقل از كعب الأحبار ـ: ما در تورات، چنين مى خوانيم: محمّد، پيامبرِ برگزيده، نه تندخوست و نه خشن و نه اهل جار و جنجال. در كوچه و بازار، بدى را با بدى جواب نمى دهد؛ بلكه مى بخشد و گذشت مى كند.

الطبقات الكبرىـ به نقل از حسن ۲ ـ: گروهى از اصحاب پيامبر صلى الله عليه و آله جمع شدند و گفتند: چه خوب است كسى را پيشِ همسران پيامبر خدا بفرستيم و از نحوه رفتار ايشان (پيامبر صلى الله عليه و آله) در خانه اش سؤال كنيم تا وى را سرمشق خود قرار دهيم. آنان، كسى را پيش يكايك همسران پيامبر صلى الله عليه و آله فرستادند و آن فرستاده [از همه آنان] يك پاسخ آورد: شما از اخلاق پيامبرتان مى پرسيد. اخلاق او [همان دستورات] قرآن است. پيامبر خدا شب ها را نماز مى خواند و مى خوابد و روزه مى گيرد و روزه مى گشايد و با همسر خود، هم بستر مى شود.

الغاراتـ به نقل از ابراهيم بن محمّد، يكى از نوادگان على عليه السلام ـ: على عليه السلام هر گاه پيامبر صلى الله عليه و آله را وصف مى كرد، مى فرمود: «او خاتم پيامبران است. بخشنده ترينِ مردم بود و دليرترين و راستگوترين و پايبندترينِ آنان به پيمان. از همه نرم خوتر بود و رفتارش بزرگوارانه تر. هر كس بدون سابقه قبلى وى را مى ديد، هيبتش او را مى گرفت و هر كه با وى معاشرت مى كرد و او را مى شناخت، دوستدارش مى شد. هر كه مى خواست او را وصف كند، مى گفت: نظير او را در گذشته و حال نديده ام».

الطبقات الكبرىـ به نقل از عايشه ـ: پيامبر خدا، هر گاه ميان دو كار مخيّر مى شد، آن را كه آسان تر بود، انتخاب مى كرد و اين در صورتى بود كه آن كار، گناه نبود؛ امّا اگر گناه بود، از همه مردم، بيشتر از آن دورى مى ورزيد. ۳

الطبقات الكبرىـ به نقل از محمّد بن حنفيّه ـ: پيامبر خدا، تقريباً هيچ گاه به چيزى «نه» نمى گفت. هر گاه از او چيزى خواسته مى شد، اگر مى خواست آن را انجام دهد، مى فرمود: «آرى» و اگر نمى خواست انجامش دهد، سكوت مى كرد و در نتيجه، شخص مى فهميد كه ايشان به آن كار، تمايلى ندارد.

الطبقات الكبرىـ به نقل از عايشه ـ: پيامبر خدا، نرم خوترين و بزرگوارترينِ مردم بود. او مردى چون مردان شما بود، با اين تفاوت كه همواره خنده و تبسّم بر لب داشت.