آداب مدينه
8 حدیث
الإمام الصادق عليه السلام:إذا دَخَلتَ المَدينَةَ فَاغتَسِل قَبلَ أن تَدخُلَها، أو حينَ تَدخُلُها ۱.
امام صادق عليه السلام:هرگاه وارد مدينه شدى، پيش از ورود يا هنگام ورود، غسل كن.
۱.التهذيب: 6 / 5 / 8 عن معاوية بن عمّار، دعائم الإسلام: 1 / 296 نحوه.
رسول اللّه صلى الله عليه و آله:الصَّلاةُ في مَسجِدِ قُباءَ كَعُمرَةٍ ۱.
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:نماز در مسجد قبا، مانند يك عمره است.
۱.سنن الترمذيّ: 2 / 145 / 324 عن اُسيد بن ظهير الأنصاريّ.
عنه صلى الله عليه و آله:مَن خَرَجَ حَتّى يَأتِيَ هذَا المَسجِدَ ـ مَسجِدَ قُباءَ ـ فَصَلّى فيهِ كانَ لَهُ عِدلُ عُمرَةٍ ۱.
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هركس بيرون آيد تا به اين مسجد ـ مسجد قبا ـ بيايد و در آن نماز بخواند، براى او پاداشى برابر عمره است.
۱.سنن النسائيّ: 2/37، المستدرك على الصحيحين: 3/13/4279، سنن ابن ماجة: 1/453/1412 نحوه و كلّها عن سهل بن حنيف؛ الفقيه: 1 / 229 / 686 نحوه.
عنه صلى الله عليه و آله:مَن تَوَضَّأَ فَأَسبَغَ الوُضوءَ، ثُمَّ عَمَدَ إلى مَسجِدِ قُباءَ لا يُريدُ غَيرَهُ ولَم يَحمِلهُ عَلَى الغُدُوِّ إلاَّ الصَّلاةُ في مَسجِدِ قُباءَ فَصَلّى فيهِ أربَعَ رَكَعاتٍ يَقرَأُ في كُلِّ رَكعَةٍ بِاُمِّ القُرآنِ كانَ لَهُ مِثلُ أجرِ المُعتَمِرِ إلى بَيتِ اللّهِ ۱.
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هركس وضو بگيرد و خوب وضو بگيرد سپس به قصد مسجد قبا بيرون آيد و جز آن را قصد نكند و انگيزه اى از اين آمدن جز نماز در مسجد قبا نداشته باشد، پس در آن چهار ركعت نماز بخواند كه در هر ركعت سوره حمد را بخواند، پاداشى دارد، همچون پاداش كسى كه براى عمره به خانه خدا رفته است.
۱.المعجم الكبير: 19 / 146 / 319 عن كعب بن عجرة.
جابِر:إنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه و آله صَلّى في مَسجِدِ الخَرِبَةِ، ومَسجِدِ القِبلَتَينِ، وفي مَسجِدِ بَني حَرامٍ الَّذي بِالقاعِ ۱.
جابر:پيامبر خدا صلى الله عليه و آله در مسجد خربه، مسجد قبلتين و مسجد بنى حرام كه در دشت بود، نماز خواند.
۱.تاريخ المدينة لابن شبّة: 1 / 68.
الحَلَبِيّ:قالَ أبو عَبدِاللّهِ عليه السلام: هَل أتَيتُم مَسجِدَ قُباءَ أو مَسجِدَ الفَضيخِ أو مَشرَبَةَ اُمِّ إبراهيمَ؟ قُلتُ: نَعَم، قالَ: أما إنَّهُ لَم يَبقَ مِن آثارِ رَسولِ اللّهِ صلى الله عليه و آلهشَيءٌ إلاّ وقَد غُيِّرَ غَيرُ هذا ۱.
حلبى:امام صادق عليه السلام فرمود: آيا به مسجد قبا، يا مسجد فضيخ، يا مشربه امّ ابراهيم رفته ايد؟ گفتم: آرى. فرمود: آگاه باشيد كه از آثار پيامبر خدا، جز اين ها باقى نمانده است.
۱.الكافي: 4 / 561 / 6.
مُعاوِيَةُ بنُ عَمّار:قالَ أبوعَبدِاللّهِ عليه السلام: لا تَدَع إتيانَ المَشاهِدِ كُلِّها: مَسجِدِ قُباءَ فَإِنَّهُ المَسجِدُ الَّذي اُسِّسَ عَلَى التَّقوى مِن أوَّلِ يَومٍ، ومَشرَبَةِ اُمِّ إبراهيمَ، ومَسجِدِ الفَضيخِ، وقُبورِ الشُّهَداءِ، ومَسجِدِ الأَحزابِ وهُوَ مَسجِدُ الفَتحِ. قالَ: وبَلَغَنا أنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه و آله كانَ إذا أتى قُبورَ الشُّهَداءِ قالَ:
«السَّلامُ عَلَيكُم بِما صَبَرتُم فَنِعمَ عُقبَى الدَّارِ» وليَكُن فيما تَقولُ عِندَ مَسجِدِ الفَتحِ:
«يا صَريخَ المَكروبينَ، ويا مُجيبَ (دَعوَةِ) المُضطَرّينَ، اكشِف هَمّي وغَمّي وكَربي، كَما كَشَفتَ عَن نَبِيِّكَ هَمَّهُ وغَمَّهُ وكَربَهُ وكَفَيتَهُ هَولَ عَدُوِّهِ في هذَا المَكانِ» ۱.
معاوية بن عمار:امام صادق عليه السلام فرمود: رفتن به همه مشاهد و اماكن را ترك نكن، مانند مسجد قبا، مسجدى كه از نخستين روز بر تقوا بنا شده است، مشربه امّ ابراهيم، مسجد فضيخ، قبور شهيدان و مسجد احزاب كه همان مسجد فتح است. فرمود: بما چنين رسيده كه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله هرگاه به زيارت قبر شهدا مى رفت، مى گفت:
«سلام بر شما به خاطر صبرى كه كرديد، پس خانه آخرت چه نيكوست!»
كنار مسجد فتح، دعاى تو چنين باشد:
«اى فرياد رس گرفتاران، اى پاسخ دهنده دعاى بيچارگان، اندوه و غم و ناراحتى مرا بزداى، آن گونه كه از پيامبرت اندوه و غم و گرفتارى اش را زدودى و در اين مكان از هراس دشمن او را كفايت كردى».
۱.الكافي: 4 / 560 / 1.
عُقبَةُ بنُ خالِد:سَأَلتُ أبا عَبدِاللّهِ عليه السلام: إنّا نَأتِي المَساجِدَ الَّتي حَولَ المَدينَةِ فَبِأَيِّها أبدَأُ؟ فَقالَ: اِبدَأ بِقُباءَ فَصَلِّ فيهِ وأكثِر، فَإِنَّهُ أوَّلُ مَسجِدٍ صَلّى فيهِ رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آلهفي هذِهِ العَرصَةِ.
ثُمَّ ائتِ مَشرَبَةَ اُمِّ إبراهيمَ فَصَلِّ فيها، وهِيَ مَسكَنُ رَسولِ اللّهِ صلى الله عليه و آلهومُصَلاّهُ.
ثُمَّ تَأتي مَسجِدَ الفَضيخِ فَتُصَلّي فيهِ، فَقَد صَلّى فيهِ نَبِيُّكَ، فَإِذا قَضَيتَ هذَا الجانِبَ أتَيتَ جانِبَ اُحُدٍ فَبَدَأتَ بِالمَسجِدِ الَّذي دونَ الحَرَّةِ فَصَلَّيتَ فيهِ.
ثُمَّ مَرَرتَ بِقَبرِ حَمزَةَ بنِ عَبدِالمُطَّلِبِ فَسَلَّمتَ عَلَيهِ.
ثُمَّ مَرَرتَ بِقُبورِ الشُّهَداءِ فَقُمتَ عِندَهُم فَقُلتَ:
عقبة بن خالد:از امام صادق عليه السلام پرسيدم: ما سراغ مساجد اطرافِ مدينه مى رويم. از كدام يك آغاز كنيم؟ فرمود: از قبا آغاز كن، در آن نماز بخوان، زياد هم بخوان، چرا كه نخستين مسجدى است كه پيامبرخدا صلى الله عليه و آله در اين پهنه در آن نماز خوانده است. سپس به مشربه امّ ابراهيم برو و در آن نماز بخوان، آن جا محلّ سكونت و نماز پيامبر خدا صلى الله عليه و آله بوده است. سپس به مسجد فضيخ رفته در آن نماز مى خوانى، كه پيامبرت در آن نماز خوانده است، اين طرف را كه انجام دادى به سمت اُحد رفته از مسجدى كه پايين حرّه ۲ است شروع مى كنى و در آن نماز مى خوانى. سپس به قبر حمزة بن عبدالمطلب گذشته بر او سلام مى دهى، آنگاه بر قبور شهدا گذشته، كنار آن ها مى ايستى و مى گويى:
«سلام بر شما اى اهل اين ديار! شما