حدیث دربارهخوشبختى دنيا و آخرت

الإمام الصادق عليه السلامـ في قَولِ اللّهِ عز و جل: «رَبَّنَآ ءَاتِنَا فِى الدُّنْيَا حَسَنَةً وَ فِى الْأَخِرَةِ حَسَنَةً ۱» ـ: رِضوانُ اللّهِ وَالجَنَّةُ فِي الآخِرَةِ، وَالسَّعَةُ فِي الرِّزقِ وَالمَعايِشِ وحُسنُ الخُلُقِ فِي الدُّنيا. ۲

امام صادق عليه السلام(درباره سخن خداى: «پروردگارا! ما را در اين جهان نيكويى ده و در آن جهان نيز نيكويى بخش و ما را از عذاب آتش دوزخ نگاه دار» ): مراد، خشنودى خدا و بهشت است در آخرت؛ و گشايش در روزى و مايه هاى معيشت و نيكىِ اخلاق در دنيا.

۱.البقرة: 201.

۲.من لا يحضره الفقيه: 3 / 156 / 3566، معاني الأخبار: 174 / 1، الكافي: 5 / 71 / 2، تهذيب الأحكام: 6 / 327 / 900 وليس فيهما «والسعة في الرزق» وكلّها عن جميل بن صالح، تفسير العيّاشي: 1 / 98 / 274 عن عبد الأعلى وفيه «والسعة في المعيشة»، بحار الأنوار: 71 / 383 / 18 نقلاً عن الأمالي للصدوق و ج 95 / 348 / 2.

کلیدواژه‌ها حکمت های اقتصادی پیشرفت اقتصادی اهمیت پیشرفت اقتصادی خوشبختی دنیا و آخرت

احادیث دیگر این موضوع

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:دنياى خويش را به سامان آوريد و براى آخرت خود كار كنيد؛ زيرا فردا خواهيد مرد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:دنيا را دشنام مدهيد كه نيكو مَركبى است براى مؤمن؛ سوار بر آن به خير دست مى يابد و با آن از شر رهايى مى جويد. همانا هرگاه بنده اى بگويد: «خداوند دنيا را لعنت كناد!»، دنيا هم مى گويد: «خداوند از ميان ما كسى را لعنت كناد كه در برابر پروردگارش سركش تر است».

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:نيكو خانه اى است دنيا كسى را كه براى آخرتش از آن توشه برگيرد تا پروردگارش را خشنود كند؛ و بد خانه اى است كسى را كه از آخرت بازش دارد و دستش را از خشنودى پروردگارش كوتاه سازد. هرگاه بنده اى بگويد: «خداوند دنيا را رسوا كناد!»، دنيا هم مى گويد: «خداوند از ميان ما كسى را رسوا كناد كه در برابر پروردگارش سركش تر است».

امالى طوسى از ابوبرده اسلمى از پدرش:پيامبر خدا صلى الله عليه و آله هرگاه نماز صبح مى گزارْد، با صدايى بلند ـ چنان كه يارانش بشنوند ـ سه بار مى گفت: «بار خدايا! دين مرا برايم به سامان آور؛ همان را كه مايه پناه من ساخته اى». و نيز سه بار مى گفت: «بار خدايا! دنياى مرا به سامان آور؛ همان را كه مايه زندگانى من قرار داده اى». و سه بار هم مى گفت: «بار خدايا! آخرت مرا سامان بخش؛ همان را كه بازگشتم را به سوى آن مقرّر فرموده اى». سپس سه بار مى گفت: «بار خدايا! من از خشم تو به خشنودى ات پناه مى جويم؛ و از مجازاتت به گذشتت». و سه بار مى گفت: «بار خدايا! من از تو به تو پناه مى جويم؛ بخششت را بازدارنده اى نيست و آنچه را منع فرموده اى بخشنده اى نيست؛ و آن را كه تو بى نياز و بهره مندش ساخته اى، بهره ديگر سود نمى بخشد».

امام على عليه السلامـ در نامه اش به محمّد بن ابى بكر و مصريان ـ: بر شما باد تقواى خدا پيشه كردن؛ كه تقوا چندان خير گرد مى آورد كه جز آن، چيزى چنين نمى كند؛ و با آن، چندان خير دنيا و آخرت فرادست مى آيد كه با جز آن، نمى آيد. خداوند فرموده است: «و به كسانى كه پرهيزگارى كردند، گفته شود: «پروردگار شما چه چيز فرستاده است؟» گويند: «خير را»؛ براى كسانى كه نيكى كردند، در اين جهان نيكى است و همانا سراى واپسين بهتر است و به راستى، نيكو است سراى پرهيزگاران» . اى بندگان خدا! بدانيد كه همانا مؤمن براى دستيابى به سه گونه پاداش كار مى كند؛ يا براى خير دنيا، كه خداوند به پاس عملش، در دنيايش او را پاداش مى بخشد. خداوند سبحان در حقّ ابراهيم فرمود: «و در اين جهان، پاداش او را بداديم و همانا او در جهان ديگر، از نيكان و شايستگان است» . پس هر كه براى خداى ـ تعالى ـ كار كند، خداوند پاداش او را در دنيا و آخرت عطا مى كند و هم در دنيا و هم در آخرت، نياز او را تأمين مى كند. خداوند فرموده است: «اى بندگان من كه ايمان آورده ايد! از پروردگار خويش پروا كنيد. براى آنان كه نيكى كرده اند، در اين جهان پاداش نيكو است. و زمين خدا فراخ است. همانا به شكيبايان مزدشان را تمام و بى شمار مى دهند» ؛ پس آنچه را خداوند در دنيا به ايشان عطا فرموده، در آخرت محاسبه نخواهد كرد. خدا فرموده است: «براى كسانى كه نيكويى كردند، [پاداشى]نيكوتر باشد و فزونى اى» . در اين جا، مراد از پاداش نيكوتر، بهشت است و منظور از فزونى، [نعمتِ]دنيا. و گاه مؤمن براى خير آخرت كار مى كند. در اين حال، خداوند با هر كار نيك، كار بدى را مى پوشاند. خدا فرموده است: «همانا خوبى ها، بدى ها را از ميان مى بَرَد. اين يادكردى است براى يادآوران» . و اين، چنان است كه در روز قيامت، كارهاى نيكشان براى ايشان محاسبه مى شود و آن گاه، خداوند در برابر هر كار نيك، از ده تا هفتصد برابر پاداش به آنان عطا مى فرمايد. خداى فرموده است: «پاداشى است از پروردگارت؛ بخششى حساب شده» . و نيز فرموده: «اينانند كه بدانچه كردند، پاداشى دو چندان دارند و ايشان در كوشك هاى بلند بهشت، ايمن و آسوده باشند» . پس اى شما كه خداوند مهرتان ورزد، در اين پاداش رغبت ورزيد و براى آن بكوشيد و بدان ترغيب كنيد. اى بندگان خدا! بدانيد كه تقواپيشگان به خير دنيا و آخرت دست يافتند؛ در دنياى دنياداران شريك گشتند، ولى دنياداران در آخرتِ ايشان شريك نشدند. خداوند از دنيا، آنچه ايشان را كفايت كرد و بى نياز ساخت، برايشان مباح فرمود. خداى ـ نامش والا باد ـ فرموده است: «بگو: چه كسى آرايشى را كه خدا براى بندگانش پديد آورده و روزى هاى پاكيزه را حرام كرده است؟ بگو: اينها در زندگى دنيا براى مؤمنان است، در حالى كه در روز رستاخيز ويژه ايشان است. بدين گونه، آيات خود را براى گروهى كه بدانند، به تفصيل بيان مى كنيم» . در دنيا به نيك ترين گونه سكنا گزيدند و از بهترين چيزها خوردند. با اهل دنيا در دنياشان شريك شدند و همراهِ آنان از خوراك هاى پاك خوردند و شربت هاى پاك را آشاميدند و پوشاك هاى برتر را پوشيدند و در مساكن بهتر مسكن گزيدند و با همسران نيكوتر ازدواج كردند و بر مركب هاى مناسب تر سوار شدند؛ با اهل دنيا از دنيا لذّت برگرفتند، در حالى كه فردا همسايگان خدايند؛ از خدا طلب مى كنند و او آنچه را مى خواهند، به ايشان مى بخشد و هيچ خواهششان را رد نمى كند و هيچ بهره اى از كاميابى را دريغشان نمى دارد. پس اى بندگان خدا! هر كه عقل دارد، به همين ها مشتاق مى شود و با پيشه كردن تقواى خدا، براى آن مى كوشد. و هيچ توان و نيرويى نيست، مگر از جانب خدا!

امام باقر عليه السلامـ درباره سخن خداى (تعالى): «كسانى كه نيكويى كردند، [پاداشى]نيكوتر باشد و فزونى اى» ـ: مراد از پاداش نيكوتر، بهشت است و منظور از فزونى، [نعمتِ] دنيا. آنچه را خداوند در دنيا به ايشان عطا فرموده، در آخرت به حسابتان نخواهد نوشت و پاداش دنيا و آخرت، هر دو، را به آنان مى دهد و به ازاى بهترين كارهاشان در دنيا و آخرت، به آنان پاداش مى بخشد.

صحيح البخاري از أَنَس:بيشينه دعاى پيامبر صلى الله عليه و آله چنين بود: «بار خدايا، پروردگارا! در دنيا به ما نيكويى ده و در آخرت نيكويى بخش و ما را از عذاب آتش دوزخ نگاه دار».

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:اين امّت را مژده ده به روشنى، شكوه، ديندارى، پيروزى، و مسلّط شدن [برْ، و] در زمين.