حدیث دربارهانفاق در راه خدا

عنه صلى الله عليه و آله:يَقولُ اللّهُ: اِبنَ آدَمَ! مُلكي مُلكي، ومالي مالي، يا مِسكينُ! أينَ كُنتَ حَيثُ كانَ المُلكُ ولَم تَكُن؟! وهَل لَكَ إلاّ ما أكَلتَ فَأَفنَيتَ، أو لَبِستَ فَأَبلَيتَ، أو تَصَدَّقتَ فَأَبقَيتَ؟! إمّا مَرحومٌ بِهِ وإمّا مُعاقَبٌ عَلَيهِ، فَاعقِل أن لا يَكونَ مالُ غَيرِكَ أحَبَّ إلَيكَ مِن مالِكَ. ۱

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند فرمايد: «اى زاده آدم! اين مُلك از آنِ من است؛ و اين مالْ مرا است. اى تنگدست! كجا بودى آن گاه كه اين مُلك بود و تو نبودى؟ و آيا از آنِ تو است چيزى جز آن چه مى خورى و از ميانش مى برى، يا آن چه مى پوشى و پوسيده اش مى كنى، يا آن چه صدقه مى دهى و جاويدش مى سازى؟ و براى آن، يا از رحمت خدا نصيب مى برى و يا كيفر مى بينى. پس بينديش تا مالى كه از آنِ غير تو است، برايت از مال خودت دوست داشتنى تر نباشد.

۱.مصباح الشريعة: 300، بحار الأنوار: 71 / 356 / 17.

کلیدواژه‌ها حکمت های اقتصادی پایه های توسعه مصرف آنچه در مصرف دارایی های خصوصی شایسته است +1 مورد دیگر

احادیث دیگر این موضوع

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:ما نه براى گرد آوردنِ مال، كه براى انفاقِ آن، برانگيخته شده ايم.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خوشا آن را كه. انفاق كند مالى را كه بدون گناه فراهم آورده و بر ناتوانان و تنگدستان رحم آورَد. خوشا آن را كه در درون رام باشد و پيشه اش پاكيزه باشد. خوشا آن را كه به علم خويش عمل كند و افزونِ مالش را ببخشد و از سخنِ فراتر از اندازه خوددارى ورزد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:بنده مى گويد: «مال از آنِ من است»، حال آن كه از آن مال سه چيز از آنِ او است: آن چه مى خورد و فانى مى كند؛ آن چه مى پوشد و مى پوسانَد؛ و آن چه مى بخشد و ذخيره مى سازد. و جز اين [بخش سوم] همه رفتنى است و آن چه از آن مانَد، به ديگران مى رسد.

صحيح مسلم از مطرّف از پدرش:نزد پيامبر صلى الله عليه و آله رفتم؛ مشغول تلاوت اين آيه بود: «شما را افتخار بر يكديگر به افزونى، سرگرم كرد». فرمود: «زاده آدم مى گويد: مال از آنِ من است؛ اى آدميزاد! آيا از مالت چيزى از آنِ تو است جز آن چه مى خورى و فانى مى سازى؛ يا آن چه مى پوشى و مى پوسانى؛ يا آن چه صدقه مى دهى و جارى مى سازى؟»

سنن النسائي از عبداللّه:پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود: «از شما كسى هست كه مالِ وارثش براى وى دوست داشتنى تر از مال خودش باشد؟» گفتند: «اى رسول خدا! از ما كسى نيست جز اين كه مال خودش براى وى دوست داشتنى تر از مال وارثش است». رسول خدا صلى الله عليه و آلهفرمود: «بدانيد كه از شما كسى نيست جز آن كه مال وارثش براى وى دوست داشتنى تر از مال خودش است؛ [زيرا] مال تو آن است كه پيش مى اندازى [= پيش از مرگت انفاق مى كنى]و مال وارثت آن است كه پس اندازى [= پس از خود بر جاى بگذارى]».

الأدب المفرد از قيس بن عاصم سعدى:نزد پيامبر خدا صلى الله عليه و آله رفتم. فرمود: «اين، مهترِ باديه نشينان است». گفتم: «اى رسول خدا! چيست آن مالى كه مرا در آن دنباله روى نيست؛ نه جوينده اى و نه مهمانى؟» رسول خدا فرمود: «مال خوب، چهل بخش است و افزون بر آن شصت بخش؛ و واى بر دارندگان مالِ صدها بخشى، مگر آن كه بخش گرامى مالش را بخشش كند، افزونى را انفاق نمايد، حيوان فربهش را قربانى نمايد، و [هم] خود خورَد و [افراد]قناعت پيشه و دريوزره گر را [نيز]بخورانَد». گفتم: «اى رسول خدا! چه خوش است اين اخلاق. در سرزمينى كه من ساكنم، از فراوانىِ چهارپايانم جاى سكونت نمانده است». فرمود: «چگونه بخشش مى كنى؟» گفتم: «شتر جوان را و [نيز] شتر سال دار را مى بخشم». فرمود: «ماده شتر يا ميش را چگونه به بهره كشى مى دهى؟» گفت [اَم]: «صد [به صد] به بهره كشى مى دهم». فرمود: «چگونه حيوان را براى باردارسازى مى دهى؟» گفت [اَم]: «مردم با ريسمان هاشان روانه مى شوند و كسى از شترى كه مهارش را گرفته، بازداشته نمى شود، پس او حيوانى را كه پيشش آيد مى گيرد، خود، مى بَرَد». پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «مال تو برايت دوست داشتنى تر است يا مالِ اطرافيانت»؟ گفت [اَم]: «مال خودم». فرمود: «جز اين نيست كه از مالت آن بخش از آن تو است كه مى خورى و فانى مى كنى، يا مى بخشى و جارى مى سازى؛ و باقيمانده اش از آنِ اطرافيان تو است». پس گفتم: «بدين سان، ناچار بايد پس از بازگشت، تعداد آن ها را بكاهم».

امام زين العابدين عليه السلام:پيامبر خدا صلى الله عليه و آله در پايان خطبه اش مى فرمود: «خوشا آن را كه اخلاقش خوش، سرشتش پاك، باطنش بسامان، و آشكارش نيك باشد؛ افزونىِ مالش را انفاق كند؛ از سخن زياده درگذرد، و از درون خويش با مردم انصاف ورزد.

صحيح مسلم از ابوسعيد خدرى:در حال سفر با پيامبر صلى الله عليه و آلهبوديم كه مردى سوار بر مَركبى آمد و به سوى راست و چپ چشم گردانيد. پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهفرمود: «هر كس مَركبى افزون دارد، به آن كه مركب ندارد برسانَد؛ و هر كه توشه اى افزون دارد، به آن كس كه توشه ندارد، بدهد». و از گونه هاى مال چندان ذكر كرد كه ما دريافتيم هيچ يك از ما را در مال افزونش حقّى نيست.