حدیث دربارهچانه زدن به هنگام بيم از فريب
روضة الواعظين عن الأصبغ بن نباتة:أتى أميرُ المُؤمِنينَ عليه السلام ـ ومَعَهُ قَنبَرٌ ـ البَزّازينَ، فَساوَمَ رَجُلاً بِثَوبَينِ، فَقالَ: بِعني ثَوبَينِ، فَقالَ الرَّجُلُ: يا أميرَ المُؤمِنينَ، عِندي حاجَتُكَ، فَلَمّا عَرَفَهُ انصَرَفَ حَتّى أتى غُلاما، فَقالَ: بِعني ثَوبَينِ، فَماكَسَهُ الغُلامُ حَتَّى اتَّفَقا عَلى سَبعَةِ دَراهِمَ؛ ثَوبا بِأَربَعَةِ دَراهِمَ وثَوبا بِثَلاثَةِ دَراهِمَ، وقالَ لِغُلامِهِ قَنبَرٍ: اِختَرِ الثَّوبَينِ، فَاختارَ الَّذي بِأَربَعَةٍ، ولَبِسَ الَّذي بِثَلاثَةٍ وقالَ: الحَمدُ للّهِِ الَّذي رَزَقَني ما اُواري بِهِ عَورَتي، وأتَجَمَّلُ بِهِ في خَلقِهِ.
ثُمَّ أتَى المَسجِدَ، فَكَوَّمَ كومَةً مِن حَصىً فَاستَلقى عَلَيها، فَجاءَ أبُو الغُلامِ فَقالَ: إنَّ ابني لَم يَعرِفكَ، وهذانِ الدِّرهَمانِ رِبحُهُما فَخُذهُما، فَقالَ عليه السلام: ما كُنتُ لِأَفعَلَ؛ فَقَد ماكَستُهُ وماكَسَني وَاتَّفَقنا عَلى رِضا. ۱
روضة الواعظين از اصبغ بن نباته:اميرالمؤمنين عليه السلام، همراهِ قنبر، به سراى پارچه فروشان آمد و با مردى براى خريد دو جامه مذاكره كرد. فرمود: «مرا دو جامه بفروش». مرد گفت: «اى اميرالمؤمنين! آن چه مى خواهى نزد من است». چون آن مرد حضرت را شناخت [معامله سر نگرفت و] حضرت رفت تا به پسركى رسيد و گفت: «مرا دو جامه بفروش». پسرك با او چانه زد تا بر هفت درهم توافق كردند؛ جامه اى به چهار درهم و جامه ديگر به سه درهم. سپس به خدمتكارش، قنبر، فرمود: «يكى از دو جامه را برگزين». قنبر آن يك را برگزيد كه چهار درهم بود و امام، خود، آن جامه را پوشيد كه سه درهم بود و فرمود: «سپاس خداى را كه به من جامه اى عطا فرمود تا شرمگاه خود را با آن بپوشانم و در ميان آفريدگانش به زيبايى درآيم».
سپس راهىِ مسجد شد و پشته اى سنگريزه فراهم آورد و بر آن آرميد. در اين حال، پدر آن پسرك در رسيد و گفت: «پسر من، شما را نشناخته بود. اين دو درهم، سود آن دو جامه است؛ باز ستان!» امام فرمود: «من كسى نيستم كه چنين كنم. من چانه زدم و او چانه زد و با خشنودى به توافق رسيديم».
۱.
روضة الواعظين: 121.