آخرين كسى كه از آتش خارج مى شود
2 حدیث
صحيح مسلم عن أبي ذرّ: قالَ رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله: إنّي لَأَعلَمُ آخِرَ أهلِ الجَنَّةِ دُخولاً الجَنَّةَ،
وآخِرَ أهلِ النّارِ خُروجا مِنها؛ رَجُلٌ يُؤتى بِهِ يَومَ القِيامَةِ، فَيُقالُ: اِعرِضوا عَلَيهِ صِغارَ ذُنوبِهِ وَارفَعوا عَنهُ كِبارَها، فَتُعرَضُ عَلَيهِ صِغارُ ذُنوبِهِ، فَيُقالُ: عَمِلتَ يَومَ كَذا وكَذا، كَذا وكَذا، وعَمِلَت يَومَ كَذا وكَذا، كَذا وكَذا، فَيَقولُ: نَعَم، لا يَستَطيعُ أن يُنكِرَ وهُوَ مُشفِقٌ مِن كِبارِ ذُنوبِهِ أن تُعرَضَ عَلَيهِ، فَيُقالُ لَهُ: فَإِنَّ لَكَ مَكانَ كُلِّ سَيِّئَةٍ حَسَنَةً. فَيَقولُ: رَبِّ، قَد عَمِلتُ أشياءَ لا أراها هاهُنا!
فَلَقَد رَأَيتُ رَسولَ اللّهِ صلى الله عليه و آله ضَحِكَ حَتّى بَدَت نَواجِذُهُ. ۱
صحيح مسلم ـ به نقل از ابو ذر ـ : پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود: «من آخرين فرد بهشتىاى
را كه وارد بهشت مىشود، و آخرين دوزخىاى را كه از آن خارج مىشود، مىشناسم. در روز قيامت، مردى را مىآورند و گفته مىشود: گناهان كوچكش را به آگاهى او برسانيد و گناهان بزرگش را از وى پوشيده داريد.
پس گناهان كوچكش را به آگاهى او مىرسانند و گفته مىشود: در فلان و بهمان روز، فلان و بهمان كار را كردى. در فلان و بهمان روز، فلان و بهمان عمل را مرتكب شدى.
او مىگويد: آرى. و نمىتواند منكر شود.
او در همان حال، از اين مىترسد كه گناهان بزرگش بر او عرضه گردد؛ امّا به وى گفته مىشود: به جاى هر بدى و گناهى، يك حسنه برايت باد.
و او مىگويد: پروردگارا! من كارهايى (گناهان بزرگى) انجام دادهام كه آنها
۱.. صحيح مسلم: ج 1 ص 177 ح 314، السنن الكبرى: ج 10 ص 320 ح 20772، سنن الترمذي: ج 4 ص 713 ح 2596، مسند ابن حنبل: ج 8 ص 90 ح 21451، البعث والنشور: ص 103 ح 98 والثلاثة الأخيرة نحوه.
الإمام الباقر عليه السلام: إنَّ آخِرَ مَن يَخرُجُ مِنَ النّارِ لَرَجُلٌ يُقالُ لَهُ: «هَمّامُ»، يُنادي فيها عُمرا: يا حَنّانُ، يا مَنّانُ. ۱
امام باقر عليه السلام: آخرين كسى كه از آتش خارج مىشود، مردى است كه به او هَمّام (هامّ) گويند، و عمرى را در آن جا (آتش) صدا زده است: مهرورزا! بندهنوازا!
۱.. الزهد للحسين بن سعيد: ص 175 ح 264 عن الفضيل، بحارالأنوار: ج 8 ص 361 ح 34.