حدیث دربارهكسانى كه از آتش خارج مى شوند
عنه صلى الله عليه و آله: إذا خَلَصَ المُؤمِنونَ مِنَ النّارِ، فَوَ الَّذي نَفسي بِيَدِهِ! ما مِنكُم مِن أحَدٍ بِأَشَدَّ مُناشَدَةً للّهِِ فِي استِقصاءِ الحِقِّ مِنَ المُؤمِنينَ للّهِِ يَومَ القِيامَةِ لِاءِخوانِهِمُ الَّذينَ فِي النّارِ، يَقولونَ: رَبَّنا! كانوا يَصومونَ مَعَنا، ويُصَلّونَ، ويَحِجّونَ. فَيُقالُ لَهُم: أخرِجوا مَن عَرَفتُم. فَتُحَرَّمُ صُوَرُهُم عَلَى النّارِ، فيُخرِجونَ خَلقا كَثيرا، قَد أخَذَتِ النّارُ إلى نِصفِ ساقَيهِ وإلى رُكبَتَيهِ، ثُمَّ يَقولونَ: رَبَّنا! ما بَقِيَ فيها أحَدٌ مِمَّن أمَرتَنا بِهِ.
فَيَقولُ: ارجِعوا، فَمَن وَجَدتُم في قَلبِهِ مِثقالَ دينارٍ مِن خَيرٍ فَأَخرِجوهُ. فَيُخرِجونَ خَلقا كَثيرا. ثُمَّ يَقولونَ: رَبَّنا لَم نَذَر فيها أحَدا مِمَّن أمَرتَنا.
ثُمَّ يَقولُ: ارجِعوا، فَمَن وَجَدتُم في قَلبِهِ مِثقالَ نِصفِ دينارٍ مِن خَيرٍ فَأَخرِجوهُ. فَيُخرِجونَ خَلقا كَثيرا. ثُمَّ يَقولونَ: رَبَّنا لَم نَذَر فيها مِمَّن أمَرتَنا أحَدا.
ثُمَّ يَقولُ: ارجِعوا، فَمَن وَجَدتُم في قَلبِهِ مِثقالَ ذَرَّةٍ مِن خَيرٍ فَأَخرِجوهُ. فَيُخرِجونَ خَلقا كَثيرا. ثُمَّ يَقولونَ: رَبَّنا لَم نَذَر فيها خَيرا. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: مؤمنان، پس از آن كه از آتش رهايى يافتند ـ سوگند به آن كه جانم در دست اوست ـ، چنان در روز قيامت براى [نجات]برادران خود كه در آتشاند، خدا را سوگند مىدهند كه هيچ يك از شما براى گرفتن حقّ خود [از ديگران]، با چنان شدّتى خدا را سوگند نمىدهيد. آنان مىگويند: پروردگارا! [اين برادران ما]پا به پاى ما روزه مىگرفتند و نماز مىخواندند و حج مىگزاردند!
پس به آنان گفته مىشود: «[برويد و] هر كه را مىشناسيد، [از آتش] بيرون آوريد؛ زيرا صورتهاى آنها، بر آتش حرام گرديده است [و آتش به چهرههايشان صدمه نمىزند و قابل شناسايىاند]».
پس آن مؤمنان، شمار بسيارى را كه آتش تا نيمه ساق پاى آنها و [يا] تا زانوانشان را گرفته است، بيرون مىآورند. سپس مىگويند: پروردگارا! ديگر هيچ كسى از كسانى كه ما را [به بيرون آوردنشان] فرمان دادى، در آتش نمانده است.
خداوند مىفرمايد: «برگرديد و هر كس را هم كه در دلش به وزن دينارى خير و خوبى يافتيد، بيرون آوريد».
و باز، شمار بسيارى را بيرون مىآورند. آن گاه مىگويند: پروردگارا! هيچ كسى را از كسانى كه ما را [به نجاتشان] فرمان دادى، در آتش باقى نگذاشتيم.
باز خداوند مىفرمايد: «برگرديد و هر كس را كه در دلش به وزن نيم دينار خير و خوبى يافتيد، بيرون آوريد».
پس شمار بسيارى را بيرون مىآورند. آن گاه مىگويند: پروردگارا! هيچ كسى را از كسانى كه ما را [به نجاتشان] فرمان دادى، در آتش بر جاى نگذاشتيم.
دگر بار خداوند مىفرمايد: «برگرديد و هر كه را در دلش به وزن ذرّهاى خير و خوبى يافتيد، بيرون آوريد».
پس شمار بسيارى را بيرون مىآورند و سپس مىگويند: پروردگارا! هيچ [اهل] خير و خوبىاى را در آتش باقى نگذاشتيم.
۱.. صحيح مسلم: ج 1 ص 169 ح 302، المستدرك على الصحيحين: ج 4 ص 627 ح 8736 نحوه وكلاهما عن أبي سعيد الخدري.