حدیث دربارهطبقات آتش

عنه عليه ‏السلام: إنَّ مِنَ العُلَماءِ مَن يُحِبُّ أن يَخزُنَ عِلمَهُ ولا يُؤخَذَ عَنهُ، فَذاكَ فِي الدَّركِ الأَوَّلِ مِنَ النّارِ. ومِنَ العُلَماءِ مَن إذا وُعِظَ أنِفَ وإذا وَعَظَ عَنَفَ، فَذاكَ فِي الدَّركِ الثّاني مِنَ النّارِ. ومِنَ العُلَماءِ مَن يَرى أن يَضَعَ العِلمَ عِندَ ذَوِي الثَّروَةِ وَالشَّرَفِ، ولا يَرى لَهُ فِي المَساكينِ وَضعا، فَذاكَ فِي الدَّركِ الثّالِثِ مِنَ النّارِ. ومِنَ العُلَماءِ مَن يَذهَبُ في عِلمِهِ مَذهَبَ الجَبابِرَةِ وَالسَّلاطينِ، فَإِن رُدَّ عَلَيهِ شَيءٌ مِن قَولِهِ أو قُصِّرَ في شَى‏ءٍ مِن أمرِهِ غَضِبَ، فَذاكَ فِي الدّرِكِ الرّابِعِ مِنَ النّارِ. ومِنَ العُلَماءِ مَن يَطلُبُ أحاديثَ اليَهودِ وَالنَّصارى لِيُعزَّرَ بِهِ ويَكثُرَ بِهِ حَديثُهُ، فَذاكَ فِي الدَّركِ الخامِسِ مِنَ النّارِ. ومِنَ العُلَماءِ مَن يَضَعُ نَفسَهُ لِلفُتيا ويَقولُ: سَلوني، ولَعَلَّهُ لا يُصيبُ حَرفا واحِدا، وَاللّه‏ُ لا يُحِبُّ المُتَكَلِّفينَ، فَذاكَ فِي الدَّركِ السّادِسِ مِنَ النّارِ. ۱

امام صادق عليه ‏السلام: در ميان عالِمان، كسانى هستند كه دوست دارند دانش خويش را پنهان بدارند و [كسى] از آنان نياموزد. چنين كسانى در دَرَكِ ۲ اوّلِ آتش‏اند. در ميان عالمان، كسانى هستند كه هر گاه پندشان دهند، نمى‏پذيرند و چون پند مى‏دهند، درشتى مى‏كنند. چنين كسانى در دَرَك دوم آتش‏اند. از عالمان، كسانى هستند كه دانش [خود] را در اختيار ثروتمندان و بزرگان قرار مى‏دهند و مستمندان را شايسته دانش خود نمى‏دانند. چنين كسانى در دَرَك سوم آتش‏اند. از عالمان، كسانى هستند كه در علم خويش، چونان متكبّران و پادشاهان رفتار مى‏كنند [يعنى]: اگر چيزى از گفته او را رد كنند يا در [اطاعت] امر او كوتاهى‏اى كنند، به خشم مى‏آيد. چنين كسانى در دَرَك چهارم آتش‏اند. از عالمان، كسانى هستند كه در جستجوى احاديث يهود و نصارا هستند تا بِدان وسيله، حديث خود را قوّت و افزونى بخشند. چنين كسانى در دَرَك پنجم آتش‏اند. از عالمان، كسانى هستند كه خويشتن را در مسند فتوا قرار مى‏دهند و مى‏گويند: «از من بپرسيد»، در صورتى كه شايد حتّى يك كلمه درست نگويند و خدا مدّعيان بى‏صلاحيّت را دوست نمى‏دارد. چنين كسانى در دَرَك ششم آتش‏اند.

۱.. الخصال: ص 352 ح 33، منية المريد: ص 139، أعلام الدين: ص 97، روضة الواعظين: ص 11، بحارالأنوار: ج 2 ص 108 ح 11.

۲.«دَرَك» و جمعش «دركات»، در مقابل «درجه» و جمع آن، «درجات» است. اوّلى را در مورد جهنّم به كار مى‏برند و به معناى طبقات زيرين يا تحتانى است، و دومى را در باره بهشت به كار مى‏برند كه به معناى طبقات بالايى و فوقانى است.

کلیدواژه‌ها دوزخ توضیحی درباره حکم ساختن مجسمه طبقات آتش

احادیث دیگر این موضوع

پيامبر خدا صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله: آتش، اهل خود را مى‏خورد تا اين كه به دل‏هايشان مى‏رسد، آن گاه باز مى‏ايستد. آن گاه دوزخيان به حال اوّل خود باز مى‏گردند و آتش دوباره آنها را مى‏خورد تا به دل‏هايشان برسد، و تا ابد، همين وضع ادامه دارد. اين است سخن خداى متعال كه: «آتش افروخته خداست كه به دل‏ها مى‏رسد» .

پيامبر خدا صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله: وَيل، پرتگاهى در جهنّم است كه كافر در آن سقوط مى‏كند و چهل سال طول مى‏كشد تا به تهِ آن برسد.

پيامبر خدا صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله: صَعود، كوهى از آتش است كه كافر، هفتاد سال از آن بالا مى‏رود و در همين مدّت از آن سقوط مى‏كند و اين كار او تا ابد ادامه مى‏يابد.

پيامبر خدا صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله ـ در باره اين سخن خداى متعال: «به زودى، او را به بالا رفتن از گردنه وادار مى‏كنم» ـ : آن، كوهى از آتش در دوزخ است كه [كافر] وادار مى‏شود از آن بالا رود، و هر گاه دستش را بر آن بگذارد، دست او ذوب مى‏شود و چون بردارد، دستش بر مى‏گردد، و هر گاه پايش را بر آن بگذارد، پاى او ذوب مى‏شود و چون بردارد، پايش بر مى‏گردد.

پيامبر خدا صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله: فَلَق، زندانى در جهنّم است كه گردن‏فرازان و متكبّران، در آن زندانى مى‏شوند و [حتّى]جهنّم از آن به خدا پناه مى‏برد.

منية المُريد: پيامبر خدا صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله فرمود: «از جُبّ الخِزْى (چاهِ رسوايى و خوارى) به خدا پناه ببريد». گفته شد: آن چيست، اى پيامبر خدا؟ فرمود: «درّه‏اى است در جهنّم كه براى رياكاران، آماده شده است».

پيامبر خدا صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله: جبرئيل با رخسارى رنگ برگشته نزد من آمد. گفتم: اى جبرئيل! چه شده است كه تو را رنگ برگشته مى‏بينم؟ گفت: به آتش نگريستم. درّه‏اى را در جهنّم ديدم كه مى‏جوشد. گفتم: اى مالك! اين براى چه كسانى است؟ گفت: براى سه دسته: احتكار كنندگان، دائم الخمرها و جاكش‏ها.

جامع الأخبار ـ به نقل از انس بن مالك ـ : پيامبر خدا صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله فرمود: «در جهنّم، درّه‏اى است كه دوزخيان، روزى هفتاد هزار بار از آن [به درگاه خدا] فريادخواهى مى‏كنند. در آن درّه، اتاقى از آتش است و در آن اتاق، چاهى از آتش و در آن چاه، صندوقى از آتش و در آن صندوق، مارى هزار سر است كه در هر سرى، هزار دهان و در هر دهانى، ده هزار نيش و هر نيشى هزار گز است». گفتم: اى پيامبر خدا! اين عذاب براى چه كسى است؟ فرمود: «براى قرآن‏دانى است كه شراب بنوشد».