حدیث دربارهاين كارها
الإمام زين العابدين عليه السلام ـ في ذِكرِ مُساءَلَةِ المَلَكَينِ فِي القَبرِ ـ : يابنَ آدَمَ!. ألا وإنَّ أوَّلَ ما يَسأَلانِكَ عَن رَبِّكَ الَّذي كُنتَ تَعَبُدُهُ، وعَن نَبِيِّكَ الَّذي اُرسِلَ إلَيكَ، وعَن دينِكَ الَّذي كُنتَ تَدينُ بِهِ، وعَن كِتابِكَ الَّذي كُنتَ تَتَلوهُ، وعَن إمامِكَ الَّذي كُنتَ تَتَوَلّاهُ، ثُمَّ عَن عُمُرِكَ فيما كُنتَ أفنَيتَهُ، ومالِكَ مِن أينَ اكتَسَبتَهُ وفيما أنتَ أنفَقتَهُ؛ فَخُذ حِذرَكَ، وَانظُر لِنَفسِكَ، وأعِدَّ الجَوابَ قَبلَ الاِمتِحانِ وَالمُسائَلَةِ وَالاِختِبارِ.
فَإِن تَكُ مُؤمِنا عارِفا بِدينِكَ مُتَّبِعا لِلصّادِقينَ مُوالِيا لِأَولِياءِ اللّهِ؛ لَقّاكَ اللّهُ حُجَّتَكَ، وأنطَقَ لِسانَكَ بِالصَّوابِ، وأحسَنتَ الجَوابَ، وبُشِّرتَ بِالرِّضوانِ وَالجَّنَةِ مِنَ اللّهِ عز و جل، وَاستَقبَلَتكَ المَلائِكَةُ بِالرَّوحِ وَالرَّيحانِ. وإن لَم تَكُن كَذلِكَ؛ تَلَجلَجَ لِسانُكَ، ودَحَضَت حُجَّتُكَ، وعَييتَ عَنِ الجَوابِ، وبُشِّرتَ بِالنّارِ، وَاستَقبَلَتكَ مَلائِكَةُ العَذابِ بِنُزُلٍ مِن حَميمٍ وتَصلِيَةِ جَحيمٍ. ۱
امام زين العابدين عليه السلام: اى انسان!. بدان! نخستين چيزى كه آن دو (نكير و منكر) از تو مىپرسند، در باره پروردگار توست كه او را مىپرستيدهاى، و در باره پيامبر توست كه برايت فرستاده شده، و در باره دين توست كه بِدان باور داشتهاى، و در باره كتاب توست كه آن را تلاوت مىكردهاى، و در باره امام توست كه از او پيروى مىكردهاى، و سپس عمرت كه آن را چگونه صرف كردهاى، و دارايىات كه از كجا به دستش آوردهاى و در چه راهى خرج كردهاى. پس، به هوش باش و براى خودت، فكرى كن و پيش از شروع امتحان و پرسش و آزمون، پاسخى آماده ساز، كه اگر مؤمن و به دينت، آشنا و دنبالهرو راستگويان، و پيرو و دوستدار اولياى خدا بودى، خداوند، حجّتت را به تو تلقين مىكند و زبانت را به حقيقت، گويا مىسازد و پاسخ نيكو و درست مىدهى و از جانب خداوند عز و جلبه تو، نويد خشنودى و بهشت، داده مىشود و فرشتگان، با شادى و خوشى از تو استقبال مىكنند؛ و اگر نه چنان بودى، زبانت به لكنت مىافتد و حجّتت باطل مىگردد و از پاسخ دادن، در مىمانى و تو را به آتش، نويد مىدهند و فرشتگان عذاب، با آب جوشان به استقبالت مىآيند و به سوى دوزخ مىكشانند.
۱.الكافي: ج 8 ص 73 ح 29، الأمالي للصدوق: ص 593 ح 822، أعلام الدين: ص 223، تنبيه الخواطر: ج 2 ص 47 كلّها عن سعيد بن المسيب، تحف العقول: ص 249، بحار الأنوار: ج 6 ص 223 ح 24.