حدیث دربارهيادآورى و پندپذيرى

امام صادق عليه السلامـ به مُفَضَّل بن عمر ـ:. سپس اين آفت ها كه ياد كرديم (از قبيل وبا و [هجوم]ملخ و همانند اينها)، چگونه است كه دوام ندارند.؟! گاهى با اين آفت هاى ناچيز، آزار مى رسد تا مردم، تربيت شوند و مقاوم گردند. سپس اين آفت ها باقى نمى مانند؛ بلكه هنگام نوميدى، ابتلا به آنها نيز از آنان برداشته مى شود تا معلوم گردد كه گرفتارى به آفات، براى آنان پند و برداشته شدن آنها از آنان، مهربانى بوده است. پس هر گاه سختى ها دامنش را گرفتند و دردِ آنها را چشيد، پند مى گيرد و نسبت به بسيارى از چيزهايى كه نمى دانست و غفلت داشت، آگاه مى گردد و به سوى بسيارى از چيزهايى كه بر او واجب بوده اند، باز مى گردد. هر چند اين آفت ها، هم به نيكوكاران و هم به بدكاران مى رسند، ولى خداوند، آنها را براى هر دو گروه، خوب قرار داده است. براى نيكوكاران، خوب است؛ چون هر چه آفت به آنان مى رسد، آنان را نسبت به نعمت هاى پروردگارشان كه در گذشته داشته اند، متذكّر مى كند و به سپاس گزارى و شكيبايى بر مى انگيزد، و براى بدكاران، خوب است؛ چون وقتى چنين آفتى به آنان برسد، شرارتشان را مى شكند و از گناهان و زشتى ها بازشان مى دارد. همچنين [خداوند] به سلامت رستن از آفت ها را براى هر دو گروه، خوب قرار داده است. براى نيكوكاران، خوب است؛ چون به نيكى و به سامان بودن خود، غبطه مى خورند و تمايل و آگاهى شان آنان به آن (نيكى و به سامانى) بيشتر مى گردد، و براى بدكاران، خوب است؛ چون مهربانى و احسان پروردگارشان را در دادن سلامت به آنان، بدون آن كه شايسته اش باشند، در مى يابند و همين، آنان را به مهربانى با مردم و گذشت از بدى ديگران به آنان، تشويق مى نمايد.