مصباح المتهجّد ـ به نقل از ابو حمزه ثمالى ـ :امام سجّاد عليه السلام در ماه رمضان، همه شب را نماز مى خواند و چون سحر مى شد، اين دعا را مى خواند: «خدايا! مرا با كيفرت ادب نكن و با عقوبت غافلگيركننده ات، به من نيرنگ مزن. پروردگارا! برايم از كجا خير تواند بود، با آن كه جز از پيش تو يافت نمى شود؛ و برايم از كجا رهايى خواهد بود، با آن كه جز به يارى ات، در توان نيست؟ نه آن كه نيكى كند، از يارى و رحمتت بى نياز است و نه آن كه بدى كند و بر تو گستاخ شود و تو را ناخرسند سازد، از قلمرو قدرتت بيرون. اى پروردگار من، اى پروردگار من، اى پروردگار من!.». بگويد تا آن كه نفَس قطع شود. «تو را با تو شناختم و تو خود، مرا بر خودت راهنمايى كردى و به سويت خواندى و اگر تو نبودى، نمى دانستم كه تو چيستى. سپاس،

مصباح المتهجّد ـ به نقل از جندب بن عبد اللّه اَزدى، از پدرش ـ :على عليه السلامروز عيد فطر خطبه مى خواند و مى فرمود: «ستايش، خداوندى را كه آسمان ها و زمين را آفريد و تاريكى ها و روشنايى را پديد آورد. سپس آنان كه به پروردگارشان كفر ورزيدند، از حق روى گردان مى شوند. چيزى را براى خداوند، شريك قرار نمى دهيم و جز او، سرپرستى نمى گيريم. ستايش، خداوندى را كه آنچه در آسمان ها و آنچه در زمين است، براى اوست، و نيز ستايش در آخرت، از آنِ اوست و او حكيم آگاه است و آنچه را در زمين فرو مى رود و آنچه را از آن برمى آيد و آنچه را از آسمان فرود مى آيد و آنچه را در آن بالا مى رود، مى داند و او مهربان آمرزنده است. چنين است پروردگار ما، كه ثناى او شكوهمند است. بى پايان و بى سرانجام و بى نهايت است و معبودى

امام سجّاد عليه السلام ـ در دعايش هنگام ختم قرآن ـ:خداوندا! تو مرا بر ختم كتاب خويش يارى كردى؛ كتابى كه آن را روشنگر فرو فرستادى و آن را بر هر كتابى كه نازل كرده اى، گواه و غالب قرار دادى و آن را بر هر سخنى كه برخوانده اى، برترى دادى و آن را معيارى ساختى و با آن ميان حلال و حرامت جدايى انداختى؛ قرآنى كه با آن، قوانين احكام خود را آشكار ساختى و كتابى كه آن را براى بندگانت تفصيل دادى و وحيى كه آن را بر پيامبرت محمّد ـ كه درود تو بر او باد ـ نازل كردى و آن را فروغى قرار دادى كه با پيروى از آن، راه را از تاريكى هاى گم راهى و نادانى باز مى شناسيم، و نيز درمانى براى هر كس كه از سر فهم و تصديق، به آن گوش فرا دهد، و ميزانى براى قسط كه زبانش از حق برنمى گردد و نور هدايتى كه بُرهان آن براى شاهدان،

مصباح المتهجّد ـ به نقل از ابو حمزه ثمالى ـ:امام سجّاد عليه السلام در ماه رمضان، همه شب را نماز مى خواند و چون سحر مى شد، اين دعا را مى خواند: «خدايا! مرا با كيفرت ادب نكن و با عقوبت غافلگيركننده ات، به من نيرنگ مزن. پروردگارا! برايم از كجا خير تواند بود، با آن كه جز از پيش تو يافت نمى شود؛ و برايم از كجا رهايى خواهد بود، با آن كه جز به يارى ات، در توان نيست؟ نه آن كه نيكى كند، از يارى و رحمتت بى نياز است و نه آن كه بدى كند و بر تو گستاخ شود و تو را ناخرسند سازد، از قلمرو قدرتت بيرون. اى پروردگار من، اى پروردگار من، اى پروردگار من!.». بگويد تا آن كه نفَس قطع شود. «تو را با تو شناختم و تو خود، مرا بر خودت راهنمايى كردى و به سويت خواندى و اگر تو نبودى، نمى دانستم كه تو چيستى. سپاس،

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:از خداوند، آمرزش مى خواهم بر گناهان گذشته ام؛ آنهايى كه فراموششان كرده ام و بر من ثبت شده اند و نويسندگان والاقدر خدا (كه آنچه مى كنم، مى دانند)، آنها را بر من مى شمارند. از خداوند، آمرزش مى خواهم بر گناهان هلاكت بار. از او آمرزش مى خواهم بر گناهان زشت. از او آمرزش مى خواهم بر آنچه بر من واجب ساخته است و من سستى كرده ام. از او آمرزش مى خواهم بر فراموش كردن چيزى كه مرا از پروردگارم دور ساخته است. از او آمرزش مى خواهم از: لغزش ها، گم راهى ها، و آنچه دستانم انجام داده اند. به او ايمان دارم و بسيار بر او توكّل مى كنم. از او آمرزش مى خواهم، از او آمرزش مى خواهم، از او آمرزش مى خواهم، از او آمرزش مى خواهم، از او آمرزش مى خواهم، از او آمرزش مى خواهم، از او آمرزش

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:گواهى مى دهم كه معبودى جز خداوند يكتاى بى شريك نيست. و گواهى مى دهم كه محمّد، بنده او و فرستاده اوست. و گواهى مى دهم كه بهشت، حق است و آتش، حق است و اين كه قيامت، بى شك، آمدنى است و اين كه خداوند همه به گورخفتگان را برمى انگيزد. و گواهى مى دهم كه پروردگار، پروردگار من است و شريك، فرزند، و پدرى ندارد. و گواهى مى دهم كه او هر چه را بخواهد، مى كند و بر هر چيز، تواناست و هر چه را بخواهد، مى آفريند و هر كه را بخواهد مغلوب، مى سازد و هر كه را بخواهد، بالا مى برد. فرمانرواى هستى، روزى دهنده بندگان، آمرزنده مهربان و داناى بردبار است. گواهى مى دهم، گواهى مى دهم، گواهى مى دهم، گواهى مى دهم، گواهى مى دهم، گواهى مى دهم، گواهى مى دهم كه تو سَرور منى، اين گونه اى و

تاريخ الطبرىـ به نقل از زيد بن وهب ـ: على عليه السلام ديد كه افراد جناح راست سپاهش به جايگاه ها و صف هاى خود گريختند و از برابر افراد سپاه دشمن كه در برابرشان بودند، پراكنده گشتند، به گونه اى كه آنان را در قرارگاه ها و مراكز خويش زدند. چون چنين ديد، به سوى آنان روى كرد و وقتى نزدشان رسيد، گفت: «من بازگشت و هجوم و گريختنِ شما از آوردگاهتان را ديدم، در حالى كه سركشان جفاكار و بيابانگردان عربِ شامى شما را عقب مى راندند، حال آن كه شما از تبار اصيل عرب و برجستگانِ بزرگ و شب زنده داران تلاوت كننده قرآن و فرا خوانندگان به حق، در هنگامه گم راهىِ خطاكارانيد. اگر پس از آن پشت كردن، [ديگر بار] روى نمى كرديد و پس از آن گريز، [ديگر بار]هجوم نمى آورديد، همان كيفرى بر شما روا بود كه بر پشت كننده روز

تاريخ الطبرىـ به نقل از ابو سلمه ـ: هنگام غروب، هاشم بن عُتْبه زُهْرى يارانش را فراخواند و گفت: هَلا! هر كس خدا و سراى آخرت را مى طلبد، به من روى آورَد. انبوهى از مردم به او روى آوردند و او با زبده يارانش، چند بار بر شاميان به سختى يورش بُرد؛ امّا از هر سوى كه حمله مى كرد، با مقاومت روبه رو مى شد و نبردى سخت مى كرد. پس به يارانش گفت: مبادا مقاومت ايشان، شما را به هراس اندازد! به خدا سوگند، آنچه از ايشان مى بينيد، تنها تعصّب عربى است و اين مقاومت، زير پرچم همين تعصّب و بر محور آن صورت مى پذيرد؛ و همانا ايشان در گم راهى اند و شما بر حقّيد. اى گروه! مقاومت ورزيد و پايمردى كنيد و گِرد هم آييد تا همگى با وقار و آرامش به سوى دشمنمان حركت كنيم. آن گاه، استوارى ورزيد، يكديگر را يارى كنيد و

شرح نهج البلاغةـ در بيان نامه امام عليه السلام به معاويه ـ: از بنده خدا، على امير مؤمنان، به معاوية بن ابى سفيان. امّا بعد؛ همانا مرا از تو پندى رسيد پيوند يافته [از سخنان گوناگون] و [در قالب]نوشتارى آراسته [به آرايه هاى نگارش]كه آن را با گم راهىِ خود، ترتيب داده اى و با بَدسِگالى ات امضا كرده اى. اين نامه از آنِ كسى است كه نه بينايى اى دارد تا هدايتش كند و نه راهبرى تا به راهش بَرد؛ خواهشِ نَفْس، او را فرا خوانده و وى نيز اجابتش كرده، و گم راهى پيشوايش گشته و او هم از آن پيروى نموده است. پس با ياوه، صدا به هذيان برآورده و اشتباه كنان به گم راهى درافتاده است. وامّا اين كه مرا به تقوا فرا خوانده اى؛ پس اميدوارم كه اهلِ آن باشم و به خدا پناه مى برم از اين كه در زمره كسانى درآيم كه هر

تاريخ الطبرىـ به نقل از عُمارة بن ربيعه جِرمى ـ: آن گاه كه پيمان نوشته شد، اشتر براى ملاحظه آن فراخوانده شد. وى گفت: اگر در اين نامه، نامى از من براى آشتى يا سازش برده شود، از اين پس، دست راستم با من مباد و دست چپم به كارم نيايد. آيا از جانب پروردگار خويش، [براى جنگيدن] حجّت نداشتم و به گم راهىِ دشمنم يقين نمى ورزيدم؟ آيا نديدى كه اگر شما بر ستم ورزى اتّفاق نمى يافتيد، پيروزى در چنگ ما بود؟ اشعث بن قيس به وى گفت: به خدا سوگند، همانا تو، خود، نه پيروزى ديدى و نه ستم. به سوى ما بيا [و با صلح، موافقت كن] زيرا وجهى براى روى گردانىِ تو از ما نيست. گفت: آرى. به خدا سوگند، در دنيا، به دليل دنيا [گرايى ات] و در آخرت، به دليل آخرت [گريزى ات]از تو رويگردانم. به راستى، خداوند عز و جل با اين شمشير

امام باقر عليه السلام:آن گاه كـه امير مـؤمنـان عليه السلام از صـفّين باز مى گشت، به فرزندش حسن عليه السلام نوشت: «به نام خداوند بخشنده مهربان. از پدرى كه در آستانه فناست، و چيرگى زمان را پذيراست، زندگى را پشت سر نهاده، به گردش روزگار گردن داده، نكوهنده اين جهان است، جاى گيرنده در سراهاى مردگان و فردا، كوچنده از آن؛ به فرزندى آرزومندِ آنچه به دست نايد، رونده راهِ كسى كه به جهان نيستى درآمده، آماج بيمارى ها، گروگان روزگار، در تيررسِ بلاها و خود، دنيا را گوش به فرمان؛ سوداگر [دنياى پُر] فريب است، وامدارِ مرگ ها، اسيرِ مرگ، هم سوگند اندوه ها، هم نشين غم ها، آماج آفت ها، زمين خورده شهوت ها، و جانشين مردگان! امّا بعد؛ همانا من از پشت كردنِ دنيا به خود و سركشى روزگار بر خويش و روى آوردن آخرت

الأخبار الطوالـ در بيان دليل آورى هاى امام على عليه السلام نزد خوارج ـ: على عليه السلام گفت: «مردى از شما كه خود مى پسنديد، به سوى من آيد تا گفتگو كنيم. اگر حجّت بر من واجب افتاد، نزد شما اقرار مى ورزم و به درگاه خدا توبه مى كنم؛ و اگر بر شما واجب افتاد، شما از خداوندى كه به سويش باز مى گرديد، پروا ورزيد». خوارج به عبد اللّه بن كوّاء ـ كه از بزرگانشان بود ـ، گفتند: به سوى او روان شو تا با وى احتجاج كنى. ابن كوّاء به سوى على عليه السلام حركت كرد. على عليه السلام گفت: «آيا اين را پسنديديد؟». گفتند: آرى!. گفت: «بار خدايا! گواه باش، كه گواهىِ تو بَس است!». [سپس] على عليه السلام گفت: «اى ابن كوّاء! پس از تن دادن به ولايتم و جنگيدنتان به همراهى ام و فرمان بردارى تان از من، چه عيبى در من

امام على عليه السلامـ برگرفته گفتار او كه از خوارج، شبهه مى زدايد ـ: اگر اصرار داريد كه من به خطا رفته و گم راه شده ام، چرا همه امّت محمّد صلى الله عليه و آله را به سبب گم راهىِ من، گم راه مى شمريد و آنان را به خطاى من بازخواست مى كنيد و به دليل گناهان من، كافر مى دانيد؟! شمشيرهاى خويش را بر شانه هاتان نهاده، بر بى گناه و گناهكار فرود مى آوريد و آن را كه گناه كرده، با آن كه نكرده، در هم مى آميزيد. هر آينه مى دانيد كه پيامبر خدا آن را كه با زنِ همسردار زنا كرده بود، سنگسار نمود و سپس بر وى نماز گزارْد و ميراثش را به كسانش داد؛ و [نيز]قاتل را قصاص كرد و ميراثش را به كسانش سپرد؛ و دزد را دست بُريد و زنا كننده با زنِ بى همسر را تازيانه زد و سهمشان از غنايم را به ايشان پرداخت و [رخصت داد تا]