پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند، چيزى با ارزش تر از خِرد در ميان بندگان، تقسيم نكرد. لذا خواب خردمند، از بيدارى نادان، برتر است و خوردن خردمند، از روزه نادان برتر است و بر جا بودن خردمند، از به حركت در آمدن نادان، برتر است. خداوند، هيچ پيامبر و فرستاده اى را برنينگيخت، مگر آن زمان كه خِردش كامل گشت و خِردش از خِردهاى همه امّتش بيشتر بود. آنچه پيامبر در خود نهان مى دارد [يعنى خرد]، از كوشش تمامِ كوشندگان، برتر است. هيچ بنده اى، نمى تواند واجبات الهى را به جاى آورد، مگر آن كه درباره آنها تعقّل كند. همه پرستشگران با زيادتى عبادت و پرستش، به پايه خردمندان نمى رسند به راستى كه خردمندان، همان «اولو الألباب (صاحبان خرد)» هستند كه خداوند، درباره آنان فرمود: «جز صاحبان خرد، پند نمى گيرند» .

امام على عليه السلام:از پايدارترين اسباب خرد، ترحّم بر نادان هاست.

امام على عليه السلام:گمانه زنى درست، روش خردمندان است.

امام على عليه السلام:گمان صاحبان خرد و انديشه، نزديك ترين چيز به حقيقت است.

التاريخ الكبير:قُرّة بن هبيره نزد پيامبر خدا آمد و گفت: ما را خدايانى بود كه به جاى خداوند، پرستيده مى شدند، كه خداوند، تو را بر انگيخت. هر چه آنها را خوانديم، اجابت نكردند و هر چه از آنان خواستيم، چيزى ندادند؛ امّا به سوى تو آمديم و خداوند ما را هدايت كرد. پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهفرمود: «آن كه از خردْ برخوردار باشد، رستگار شده است». قرّه گفت: اى پيامبر خدا! دو قطعه از لباس هايى كه خود، پيشتر پوشيده اى، به من بپوشان. پيامبر صلى الله عليه و آله چنين كرد. هنگامى كه قرّه در عرفات بود، پيامبر خدا به وى فرمود: «سخنت را تكرار كن». او تكرار كرد. آن گاه پيامبر خدا فرمود: «آن كه از خردْ برخوردار باشد، رستگار شده است».

امام على عليه السلام:سه چيز، بر خردمندى صاحبانش دلالت دارد: فرستاده، نوشته و هديه.

امام على عليه السلام:به هنگام فريبكارى آزها و آرزوها، خردِ نادان، فريب مى خورد و خرد مردان، سنجيده مى شود.

امام على عليه السلام:خردمند، كسى است كه بر اسباب تمايلات نفسانى اش پيروز گردد.

امام على عليه‏السلام: در دگرگونى حوادث، پندهايى براى خردمندان است.

امام على عليه‏السلام: خوى خردمندان، روى آوردن به زندگى پايدار و دورى جُستن از زندگى فانى و دل‏دادگى به اقامتگاه بهشتى است.

امام على عليه‏السلام: دانش‏دوستى، بردبارى و در پى ثواب بودن، از فضيلت‏هاى خردمندان است.

امام على عليه‏السلام: خردمندان، براى خالص كردن كارها رقابت مى‏كنند.

امام على عليه‏السلام: ضرب‏المثل‏ها، براى خردمندان آورده مى‏شوند.

امام على عليه‏السلام: آن كه با خردمندانْ مشورت كند، به دورانديشى و محكم‏كارى دست مى‏يابد.

امام على عليه‏السلام: آن كه با خردمندان مشورت كند، به پيروزى و درستى دست مى‏يابد.

امام على عليه‏السلام: نرمى، كليد دستيابى به درستى و خوى خردمندان است.

امام على عليه‏السلام: آن كه از خردمندان كمك بجويد، راه رشد را مى‏پيمايد.

امام صادق عليه‏السلام: همانا خردمندان، كسانى هستند كه به انديشه پرداختند، تا اين كه از آن، دوستى خدا را به دست آوردند.

امام على عليه‏السلام ـ در توصيف سالك به سوى خداى سبحان ـ : [سالك،]خردش را زنده گردانيد و نفْسش را ميرانيد تا پيكر ستبرش لاغر شد و دل سختش به لطافت گراييد. فروغى سختْ روشن، بر او تابيد و راهش را روشن ساخت و او را به راه راست، روان داشت. و درها او را به آستان سلامت و سراى اقامت راندند و به سبب آرامشى كه در بدنش پديد آمده بود، پاهايش در قرارگاه ايمنى و آسايش استوار ماند؛ زيرا دل خود را به كار وا داشت و پروردگارش را خشنود ساخت.

امام على عليه‏السلام: هوس، آفت خرد است.