حدیث دربارهباب نوادر

مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيى، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ مُعَمَّرِ بْنِ خَلَادٍ، عَنْ أَبِي الْحَسَنِ عليه السلام، قَالَ:«إِذَا كَانَ الرَّجُلُ حَاضِراً فَكَنِّهِ، وَ إِذَا كَانَ غَائِباً فَسَمِّهِ».

محمد بن يحيى، از احمد بن محمد، از معمّر بن خلّاد، از امام موسى كاظم عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«چون كسى حاضر باشد، او را به كنيه ياد كن، و چون پنهان باشد، او را نام ببر» ۱.

۱.و كنيه ـ به ضمّ اوّل و كسر آن ـ، نامى است كه در اوّلش لفظ اب يا امّ باشد، چون ابو المعالى و امّ كلثوم و امثال آن. (مترجم)

کلیدواژه‌ها تحفه الاولیا 2 کتاب فضیلت علم باب نوادر

احادیث دیگر این موضوع

محمد بن يحيى، از احمد بن محمد، از وشّاء، از جميل بن درّاج، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«رسول خدا صلى الله عليه و آله لحظه هاى و لحظه ـ به فتح لام و سكون حاء ـ، يك بار نگه كردن باشد به گوشه چشم. (مترجم) خود را در ميان اصحابش قسمت مى فرمود. پس به سوى اين مى نگريست و به سوى آن مى نگريست، بالسّويّه و برابر، كه هيچ تفاوت نمى گذاشت». و فرمود كه: «رسول خدا صلى الله عليه و آله در ميان اصحابش هرگز پاى هايش را نگسترانيد و دراز نكرد. و به درستى كه هر كه با آن حضرت مصافحه مى كرد، رسول خدا صلى الله عليه و آله دست خود را از دستش نمى كشيد، تا آنكه آن كس دست خود را از دست آن حضرت بكشد و او را وا گذارَد، و چون اين را دانستند، هر كسى كه با آن حضرت مصافحه مى نمود، چنان بود كه به دستش اشاره مى كرد و آن را از دستش بيرون مى كشيد».

على بن ابراهيم، از پدرش، از نوفلى، از سكونى، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود: چون يكى از شما برادر مسلمانش را دوست دارد، بايد كه او را سؤال كند از نامش و نام پدرش و نام قبيله و عشيره و خويشانش؛ زيرا كه از جمله حقّ واجب و راستى برادريش آن است كه او را از اين سؤال كند، و اگر نه آن شناسايى، شناسايى احمقانه است».

چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از احمد بن محمد بن خالد، از يعقوب بن يزيد، از على بن جعفر، از عبد الملك بن قدامه، از پدرش، از حضرت على بن الحسين عليهماالسلامكه فرمود:«رسول خدا صلى الله عليه و آله روزى به همنشينان خود فرمود: مى دانيد كه عجز و ناتوانى چيست؟ عرض كردند كه: خدا و رسولش داناترند. فرمود كه: عجز سه چيز است: اوّل آنكه يكى از شما مبادرت كند به طعامى كه آن را از براى صاحبش بسازد، پس با او خُلف كند و در نزدش نيايد، و دويم آنكه مردى از شما با مردى رفاقت كند يا با او همنشينى نمايد، واجب است كه بداند كه آن كيست و از كجا است. پس از او جدا مى شود، پيش از آنكه اين را بداند، و سيم امر زنان است. يكى از شما به اهلش نزديك مى شود و حاجت خود را برمى آورد، و آن زن حاجت خود را هنوز برنياورده [است]. پس عبداللّه، پسر عمرو بن عاص، عرض كرد كه: يا رسول اللّه! اين امر چگونه است؟ فرمود كه: سخت مى آميزد و درنگ مى كند تا آنكه آن، از ايشان، هر دو بيايد» (يعنى آب منى). و گفته است كه: در حديث ديگر است كه رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود كه: «از عاجزترين عاجزها مردى است كه مردى را ملاقات كند، و طورش [= روش و اخلاقش] او را خوش آيد، و او را از نام و نسب و جايش سؤال نكند».

از او، از عثمان بن عيسى، از سماعه روايت است كه گفت: شنيدم از امام موسى كاظم عليه السلام كه مى فرمود:«بايد كه حشمت و در هم گرفتگى در ميان تو و برادرت نرود و برطرف نشود، و قدرى از آن را باقى بگذار؛ زيرا كه رفتن آن، رفتن حيا است».