حدیث دربارهباب در ذكر دعا ، چون آدمى از منزلش بيرون رود

مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيى، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسى، عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحَكَمِ، عَنْ مَالِكِ بْنِ عَطِيَّةَ، عَنْ أَبِي حَمْزَةَ، قَالَ: أَتَيْتُ بَابَ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ عليهماالسلام، فَوَافَقْتُهُ حِينَ خَرَجَ مِنَ الْبَابِ، فَقَالَ:«بِسْمِ اللّهِ، آمَنْتُ بِاللّهِ، وَ تَوَكَّلْتُ عَلَى اللّهِ». ثُمَّ قَالَ: «يَا أَبَا حَمْزَةَ، إِنَّ الْعَبْدَ إِذَا خَرَجَ مِنْ مَنْزِلِهِ عَرَضَ لَهُ الشَّيْطَانُ، فَإِذَا قَالَ: بِسْمِ اللّهِ، قَالَ الْمَلَكَانِ: كُفِيتَ، فَإِذَا قَالَ: آمَنْتُ بِاللّهِ، قَالَا: هُدِيتَ، فَإِذَا قَالَ: تَوَكَّلْتُ عَلَى اللّهِ، قَالَا: وُقِيتَ، فَيَتَنَحَّى الشَّيْطَانُ، فَيَقُولُ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ: كَيْفَ لَنَا بِمَنْ هُدِيَ وَ كُفِيَ وَ وُقِيَ؟» قَالَ: ثُمَّ قَالَ: «اللّهُمَّ إِنَّ عِرْضِي لَكَ الْيَوْمَ». ثُمَّ قَالَ: «يَا أَبَا حَمْزَةَ، إِنْ تَرَكْتَ النَّاسَ لَمْ يَتْرُكُوكَ، وَ إِنْ رَفَضْتَهُمْ لَمْ يَرْفُضُوكَ» قُلْتُ: فَمَا أَصْنَعُ؟ قَالَ: «أَعْطِهِمْ مِنْ عِرْضِكَ لِيَوْمِ فَقْرِكَ وَ فَاقَتِكَ».
محمد بن يحيى، از احمد بن محمد بن عيسى، از على بن حكم، از مالك بن عطيّه، از ابوحمزه ثمالى روايت كرده است كه گفت: بر در خانه حضرت على بن الحسين عليه السلام آمدم و به آن حضرت برخوردم، در هنگامى كه از در درآمده بود. پس فرمود:«بِسْمِ اللّهِ، آمَنْتُ بِاللّهِ، وَتَوَكَّلْتُ عَلَى اللّهِ؛ به نام خدا. ايمان آوردم به خدا وتوكل كردم بر خدا»، بعد از آن فرمود كه: «اى ابوحمزه! به درستى كه بنده چون از منزلش بيرون آيد، شيطان او را پيش آيد. پس چون بگويد كه: بسم اللّه، دو فرشته مى گويند كه: كفايت كرده شدى، و چون بگويد: آمَنْتُ بِاللّهِ، به او مى گويند كه: ره نموده شدى، و چون بگويد كه: تَوَكَّلْتُ عَلَى اللّهِ، به او مى گويند كه: نگاه داشته شدى؛ پس شياطين دور مى شوند و به يكديگر مى گويند كه: چگونه ما را دستى باشد به كسى كه كفايت و هدايت شد، و او را نگاه داشتند؟» ابوحمزه گفت كه: بعد از آن فرمود كه: «اللّهُمَّ إِنَّ عِرْضِي لَكَ الْيَوْمَ؛ خداوندا! به درستى كه عرض [= آبروى] من از براى تو است»، پس فرمود كه: «اى ابوحمزه! اگر مردم را ترك كنى، ايشان تو را ترك نكنند، و اگر ايشان را وا گذارى، ايشان تو را وا نگذارند». عرض كردم: پس چه كنم؟ فرمود: «به ايشان عطا كن از عرض خويش، از براى روز فقر و احتياجت».

احادیث دیگر این موضوع

۸
على بن ابراهيم، از پدرش، از ابن ابى عمير، از ابوايّوب خزّاز، از ابوحمزه روايت كرده است كه گفت: حضرت امام جعفر صادق عليه السلام را ديدم كه لب هاى خود را مى جنبانيد، در هنگامى كه مى خواست بيرون رود، و آن حضرت بر در ايستاده بود. پس عرض كردم كه: من تو را ديدم كه لب هاى خود را مى جنبانيدى، در هنگامى كه بيرون آمدى، پس آيا هيچ گفتى؟ فرمود:«آرى، به درستى كه آدمى چون از منزلش بيرون آيد، و در هنگامى كه مى خواهد بيرون آيد، سه مرتبه: اللّه اكبر، بگويد و بگويد: بِاللّهِ أَخْرُجُ. إِنَّ رَبِّي عَلى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ؛ «به يارى خدا پا بيرون بردم، و به يارى خدا داخل مى شوم، و بر خدا توكل مى كنم. خداوندا! بگشا از برايم در صبح نسخه ناخوانا است. را به خوبى، و به آخر رسان از برايم به خوبى، و نگاه دار مرا از بدى هر جنبنده اى، كه تو فراگيرنده اى موى پيشانيش را. به درستى كه پروردگارم بر راه راست است»، پيوسته در ضمان خداى ـ تعالى ـ باشد، تا آنكه او را برگرداند به سوى جايى كه در آن بوده». محمد بن يحيى، از احمد بن محمد بن عيسى، از على بن حكم، از ابوايّوب، از ابوحمزه، مثل اين را روايت كرده است.
چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از احمد بن محمد، از عثمان بن عيسى، از ابوحمزه كه گفت: رخصت طلبيدم كه بر امام محمد باقر عليه السلام داخل شويم. پس به سوى من بيرون آمد و لبهايش مى جنبيد. پس در اين باب با آن حضرت سخن گفتم. فرمود كه:«آيا به اين عالم و دانا شدى و فهميدى، اى ثمالى؟!» عرض كردم: آرى، فداى تو گردم! فرمود: «به خدا سوگند كه من به كلامى تكلّم كردم، كه هرگز هيچ كس به آن تكلّم نكرده، مگر آنكه خدا از او كفايت نموده، آن چه را كه مقصود او بوده از امر دنيا و آخرتش». ابوحمزه گفت كه: به آن حضرت عرض كردم كه: مرا به آن خبر ده. فرمود: «آرى، هر كه در هنگامى كه از منزلش بيرون مى آيد، بگويد كه: بِسْمِ اللّهِ، حَسْبِيَ اللّهُ، تَوَكَّلْتُ عَلَى اللّهِ، اللّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ خَيْرَ أُمُورِي كُلِّهَا، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ خِزْيِ الدُّنْيَا وَعَذَابِ الْاخِرَةِ؛ «به نام خدا، و توكّل كردم بر خدا. خداوندا! همانا من سؤال مى كنم از تو خوبى كارهايم را همه، و پناه مى برم به تو از رسوايى و خوارى دنيا و عذاب آخرت»، خدا از او كفايت كند، آن چه را كه مقصود او باشد از امر دنيا و آخرتش».
چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از احمد بن محمد، از محمد بن على، از عبدالرحمان بن ابى هاشم، از ابوخديجه كه گفت: حضرت امام جعفر صادق عليه السلام چون از منزل خويش بيرون مى رفت، مى فرمود:«اللّهُمَّ بِكَ خَرَجْتُ، وَلَكَ أَسْلَمْتُ، وَبِكَ آمَنْتُ، وَعَلَيْكَ تَوَكَّلْتُ؛ اللّهُمَّ بَارِكْ لِي فِي يَوْمِي هذَا، وَارْزُقْنِي فَوْزَهُ وَفَتْحَهُ وَنَصْرَهُ وَطَهُورَهُ وَهُدَاهُ وَبَرَكَتَهُ، وَاصْرِفْ عَنِّي شَرَّهُ وَشَرَّ مَا فِيهِ؛ بِسْمِ اللّهِ وَبِاللّهِ وَاللّهُ أَكْبَرُ، وَالْحَمْدُ لِلّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ؛ اللّهُمَّ إِنِّي قَدْ خَرَجْتُ، فَبَارِكْ لِي فِي خُرُوجِي، وَانْفَعْنِي بِهِ؛ خداوندا! به تو بيرون رفتم، و از براى تو اسلام آوردم، و به تو گرويدم، و بر تو توكل كردم. خداوندا! مبارك گردان بر من در همين روز، و روزى كن مرا رستگارى آن، و گشاد آن، و يارى آن، و پاكى آن، و راهنمايى آن، و بركت آن، و بگردان از من بدى آن را، و بدى آنچه در آن است. به نام خدا، و به خدا، و خدا بزرگ است، و ستايش مر خدايى را است كه پروردگار جهانيان است. خداوندا! به درستى كه من به حقيقت بيرون آمده ام، پس مبارك گردان از برايم، و نفع ده مرا به آن»، و فرمود كه: چون در منزلش داخل مى شد، همين را مى فرمود.
چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از احمد بن محمد، از موسى بن قاسم، از صبّاح حذّاء كه گفت: امام موسى كاظم عليه السلام فرمود كه:«چون خواهى كه به سفر روى، بر در خانه ات بايست، و سوره فاتحة الكتاب را بخوان در پيش رو، و از جانب راست، و از جانب چپ، و سوره «قُلْ هُوَاللّهُ أَحَدٌ» را، در پيش رو، و از جانب راست، و از جانب چپت، و همچنين سوره «قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ» و «قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ» را، در پيش رو، و از جانب راست، و از جانب چپت بخوان، بعد از آن بگو كه: اللّهُمَّ احْفَظْنِي، وَاحْفَظْ مَا مَعِي، وَسَلِّمْنِي وَسَلِّمْ مَا مَعِي، وَبَلِّغْنِي وَبَلِّغْ مَا مَعِي بَلَاغاً حَسَناً؛ خداوندا! نگاه دار مرا و نگاه دار آن چه را كه با من است، و سالم بدار مرا و سالم بدار آن چه را كه با من است، و برسان مرا و برسان آن چه را كه با من است، رسانيدنى نيكو»، پس فرمود كه: «آيا نديده اى كه مرد محفوظ مى باشد و آن چه با او است محفوظ نمى باشد، و مسلّم مى شود [= سلامت مى ماند] و آن چه با او است مسلّم نمى شود، و رسانيده مى شود و آن چه با او است رسانيده نمى شود».