حدیث دربارهباب در بيان شك

تحفه الاولیاء ج ۴، ص ۱۵۸، ح ۲۸۸۷

امام باقر علیه‌السلام

باب در بيان شك

عَنْهُ، عَنْ أَبِيهِ رَفَعَهُ، إِلى أَبِي جَعْفَرٍ عليه السلام، قَالَ:«لَا يَنْفَعُ مَعَ الشَّكِّ وَ الْجُحُودِ عَمَلٌ».

از او، از پدرش روايت است كه آن را مرفوع ساخته به سوى امام محمد باقر عليه السلام كه فرمود:«هيچ عملى با شك و انكار نفع نمى بخشد».

کلیدواژه‌ها ادامه کتاب ایمان وکفر باب در بیان شک

احادیث دیگر این موضوع

۸

على بن ابراهيم، از محمد بن عيسى، از يونس، از حسين بن حكم روايت كرده است كه گفت: به خدمت امام موسى كاظم عليه السلام نوشتم، در حالى كه آن حضرت را خبر مى دادم كه: من شك دارم، و به حقيقت كه ابراهيم عليه السلام گفت كه: «رَبِّ أَرِنى كَيْفَ تُحْيِى المَوْتى» بقره، 260.؛ يعنى:«پروردگارا! به من بنما كه چگونه مردگان را زنده مى گردانى». تتمّه روايت: و به درستى كه من دوست مى دارم كه چيزى را به من بنمايى. پس آن حضرت عليه السلام به من نوشت: «به درستى كه ابراهيم مؤمن بود (يعنى تصديق كرده بود به اين كه خدا مرده را زنده مى گرداند، و قادر است بر اعاده مردگان). و دوست داشت كه ايمانش بيفزايد. (يعنى عين اليقين را با علم اليقين جمع كند، و معاينه آن موجب انكشاف آن گردد). و تو شك دارى و صاحب شك، هيچ خوبى در او نيست». و نوشت: «جز اين نيست كه شك، مادامى است كه يقين نيامده باشد؛ پس چون يقين بيايد، شك جايز نيست». و نوشت كه: «خداى عز و جل مى فرمايد: «وَما وَجَدْنا لِاَكْثَرِهِمْ مِنْ عَهْدٍ وَاِنْ وَجَدْنا أَكْثَرَهُمْ لَفاسِقينَ» اعراف، 102.؛ يعنى: و نيافتيم از براى بيشتر ايشان، هيچ عهدى را (يعنى وفاى به عهد و پيمان، كه در زمان خوف و شدّت مى كردند، كه اگر از اين بليّه و مصيبت نجات يابيم، ايمان آوريم). و به درستى كه يافتيم بيشتر ايشان را، شكنندگان عهد و پيمان». و حضرت فرمود كه: «اين آيه، در باب شك و گمان فرود آمد».

چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از سهل بن زياد، از على بن اسباط، از ابو اسحاق خراسانى كه گفت: اميرالمؤمنين عليه السلام در خطبه خويش مى فرمود كه:«اضطراب مكنيد، كه شك مى كنيد، و شك مكنيد، كه كافر مى شويد».

چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از احمد بن محمد بن خالد، از پدرش، از خلف بن حمّاد، از ابو ايّوب خزّاز، از محمد بن مسلم كه گفت: در نزد امام جعفر صادق عليه السلام نشسته بودم، در جانب چپ آن حضرت، و زراره در طرف راست آن حضرت بود. پس ابو بصير داخل شد و عرض كرد كه: يا اباعبداللّه! چه مى فرمايى در باب كسى كه در خدا شك كند؟ فرمود كه:«يا ابامحمد! آن كس كافر است». عرض كرد كه: در حقّ رسول خدا صلى الله عليه و آله شك مى كند؟ فرمود كه: «كافر است». بعد از آن، به جانب زراره التفات فرمود و فرمود: «جز اين نيست كه كافر مى شود، هرگاه دانسته انكار كند».

از او، از پدرش، از نضر بن سويد، از يحيى بن عمران حلبى، از هارون بن خارجه، از ابو بصير روايت است كه گفت: امام جعفر صادق عليه السلام را سؤال كردم از قول خداى عز و جل: «اَلَّذينَ امَنُوا وَلَمْ يَلْبِسُوا ايمانَهُمْ بِظُلْمٍ» انعام، 82.. فرمود:«يعنى آن را به شك نياميختند».

حسين بن محمد، از احمد بن اسحاق، از بكر بن محمد، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«به درستى كه شك و معصيت، در آتش دوزخ اند، و اين دو از ما نيستند و به سوى ما باز نمى گردند».

چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از احمد بن ابى عبداللّه، از عثمان بن عيسى، از مردى، از امام جعفر صادق عليه السلام كه فرمود:«هر كه در خداى عز و جل شك كند، بعد از آنكه بر فطرت اسلام متولّد شده باشد، هرگز به سوى خير و خوبى رجوع نخواهد كرد».

و در وصيّت مفضّل مذكور است كه گفت: شنيدم از امام جعفر صادق عليه السلام كه مى فرمود:«هر كه شك كند يا مظنّه داشته باشد، پس بر سر يكى از اين دو ايستادگى نمايد، خداى عز و جل عمل او را فرو ريزد و باطل گرداند. به درستى كه حجّت خداى عز و جل، حجّتى است روشن».

از او، از على بن اسباط، از علا بن زرين، از محمد بن مسلم، از امام محمد باقر يا امام جعفر صادق عليهماالسلام روايت است كه گفت: به آن حضرت عرض كردم: به درستى كه ما مردى را مى بينيم كه او را عبادت و نهايت جدّ و جهد و خشوع و فروتنى است، و به حق قائل نيست؛ پس آيا اينها، هيچ نفع به او مى رساند؟ فرمود كه:«اى محمد! جز اين نيست كه داستان اهل بيت پيغمبر صلى الله عليه و آله، چون داستان اهل بيتى است كه در بنى اسرائيل بودند. و چنان بود كه هيچ يك از ايشان، چهل شب در عبادت جدّ و جهد نمى كرد، مگر آنكه هر دعا كه مى كرد، مستجاب مى گرديد. و به درستى كه مردى از ايشان، چهل شب جد و جهد نمود. بعد از آن، دعا كرد و از برايش مستجاب نشد؛ پس به خدمت حضرت عيسى بن مريم عليه السلام آمد، در حالتى كه به سوى آن حضرت شكايت مى نمود، آنچه را كه او در آن بود. و از آن حضرت درخواست مى كرد كه دعا كند». حضرت فرمود كه: «پس حضرت عيسى عليه السلام طهارت به جا آورد، كه وضو ساخت يا غسل كرد. بعد از آن، نماز كرد و خداى عز و جل را خواند؛ پس خداى ـ تعالى ـ به سوى او وحى فرمود كه: اى عيسى! به درستى كه اين بنده من، به درگاه من آمده است، از غير آن درى كه از آن آمده مى شوم؛ زيرا كه او مرا خواند، و حال آنكه در دلش از امر پيغمبرى تو شكى بود، و اگر مرا بخواند، تا آنكه گردنش پاره پاره شود، و بندهاى انگشتانش از هم بپاشد، دعاى او را مستجاب نكنم». حضرت فرمود كه: «پس عيسى بن مريم عليه السلام به سوى آن مرد التفات فرمود و فرمود كه: پروردگار خود را مى خوانى، و حال آنكه تو در باب پيغمبرش در شكّى؟ عرض كرد كه: يا روح اللّه! و اى آنكه به يك سخن او موجود شده اى! به خدا سوگند كه آنچه فرمودى، چنان بود؛ پس خدا را بخوان و دعا كن كه خدا آن را از من ببرد». حضرت فرمود: «پس عيسى عليه السلام از برايش دعا كرد، و خداى عز و جل توبه او را قبول فرمود و از او پذيرفت. و آن مرد، در حدّ اهل بيت آن حضرت گرديد».