باب در بيان ثواب ذكر خداى تعالى در نهانى
4 حدیث
مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيى، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسى، عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَبِي الْبِلَادِ، عَمَّنْ ذَكَرَهُ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللّهِ عليه السلام، قَالَ:«قَالَ اللّهُ ـ عَزَّ وَ جَلَّ ـ: مَنْ ذَكَرَنِي سِرّاً، ذَكَرْتُهُ عَلَانِيَةً».
محمد بن يحيى، از احمد بن محمد بن عيسى، از ابن محبوب، از ابراهيم بن ابى البلاد، از آنكه او را ذكر كرده، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«خداى ـ تعالى ـ فرموده است كه: هر كه مرا در نهانى ياد كند، او را در آشكار ياد كنم».
عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ مِهْرَانَ، عَنْ سَيْفِ بْنِ عَمِيرَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ أَبِي الْمَغْرَاءِ الْخَصَّافِ رَفَعَهُ، قَالَ: قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عليه السلام:«مَنْ ذَكَرَ اللّهَ ـ عَزَّ وَ جَلَّ ـ فِي السِّرِّ، فَقَدْ ذَكَرَ اللّهَ كَثِيراً؛ إِنَّ الْمُنَافِقِينَ كَانُوا يَذْكُرُونَ اللّهَ عَلَانِيَةً، وَ لَا يَذْكُرُونَهُ فِي السِّرِّ، فَقَالَ اللّهُ عَزَّ وَ جَلَّ: «يُراؤُنَ النّاسَ وَ لا يَذْكُرُونَ اللّهَ إِلَا قَلِيلاً» ».
چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از احمد بن محمد بن خالد، از اسماعيل بن مهران، از سيف بن عميره، از سليمان بن عمرو، از ابوالمغراء خصّاف كه آن را مرفوع ساخته گفت كه: اميرالمؤمنين عليه السلام فرمود كه:«هر كه خداى ـ تعالى ـ را در نهانى ياد كند، به حقيقت كه بسيار خداى ـ تعالى ـ را ياد كرده. به درستى كه منافقان در آشكار خدا را ياد مى كردند و در نهانى او را ياد نمى كردند؛ پس خداى عز و جل فرمود كه: «يُرآؤُونَ النّاسَ وَلا يَذْكُرُونَ اللّهَ اِلّا قَليلاً» ۱؛ يعنى: مى نمايند خود را به مردمان و به ريا كار مى كنند و ياد نمى كنند خدا را، مگر ياد كردن اندك» (و آن در زمانى است كه مردم ايشان را ببينند).
۱.نساء، 142.
عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ، عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ رَفَعَهُ، قَالَ:«قَالَ اللّهُ ـ عَزَّ وَ جَلَّ ـ لِعِيسى عليه السلام: يَا عِيسى اذْكُرْنِي فِي نَفْسِكَ أَذْكُرْكَ فِي نَفْسِي، وَ اذْكُرْنِي فِي مَلَئِكَ أَذْكُرْكَ فِي مَلاً? خَيْرٍ مِنْ مَلاَ? الْادَمِيِّينَ؛ يَا عِيسى، أَلِنْ لِي قَلْبَكَ، وَ أَكْثِرْ ذِكْرِي فِي الْخَلَوَاتِ، وَ اعْلَمْ أَنَّ سُرُورِي أَنْ تُبَصْبِصَ إِلَيَّ، وَكُنْفِي ذلِكَ حَيّاً، وَ لَا تَكُنْ مَيِّتاً».
چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از احمد بن محمد بن خالد، از ابن فضّال كه آن را مرفوع ساخته، گفت كه:«خداى به عيسى فرمود كه: اى عيسى! مرا در دل خود ياد كن تا تو را در ذات خود ياد كنم، و مرا ياد كن در گروه خود تا تو را ياد كنم در گروهى كه از گروه آدميان بهترند. اى عيسى! دل خود را از براى من نرم گردان و در خلوت ها ذكر مرا بسيار بكن. و بدان كه شادى من آن است كه در نزد من تملّق و چاپلوسى كنى و در آن زنده باش و مرده مباش».
عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ حَمَّادٍ، عَنْ حَرِيزٍ، عَنْ زُرَارَةَ، عَنْ أَحَدِهِمَا عليهماالسلام، قَالَ:«لَا يَكْتُبُ الْمَلَكُ إِلَا مَا سَمِعَ، و قَالَ اللّهُ عَزَّ وَ جَلَّ: «وَ اذْكُرْ رَبَّكَ فِى نَفْسِكَ تَضَرُّعاً وَ خِيفَةً» فَلَا يَعْلَمُ ثَوَابَ ذلِكَ الذِّكْرِ فِي نَفْسِ الرَّجُلِ غَيْرُ اللّهِ ـ عَزَّ وَ جَلَّ ـ لِعَظَمَتِهِ».
على بن ابراهيم، از پدرش، از حمّاد، از حريز، از زراره، از امام محمد باقر يا امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«فرشتگان نمى نويسند، مگر آنچه را كه مى شنوند. و خداى ـ تعالى ـ فرموده است كه: «وَاذْكُرْ رَبَّكَ فى نَفْسِكَ تَضَرُّعاً وَ خُفيَةً» ۱؛ يعنى: «و ياد كن پروردگار خود را در دل خود از روى زارى و ترس». پس كسى غير از خدا ثواب اين ذكر را كه در نفس اين مرد است نمى داند، به جهت عظمتى كه دارد».
۱.اعراف، 205.