باب در بيان قضاى حاجت مؤمن
14 حدیث
مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيى، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسى، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ، عَنْ بَكَّارِ بْنِ كَرْدَمٍ، عَنِ الْمُفَضَّلِ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللّهِ عليه السلام، قَالَ: قَالَ لِي:«يَا مُفَضَّلُ، اسْمَعْ مَا أَقُولُ لَكَ، وَاعْلَمْ أَنَّهُ الْحَقُّ، وَافْعَلْهُ، وَأَخْبِرْ بِهِ عِلْيَةَ إِخْوَانِكَ».
قُلْتُ: جُعِلْتُ فِدَاكَ، وَمَا عِلْيَةُ إِخْوَانِي؟
قَالَ: «الرَّاغِبُونَ فِي قَضَاءِ حَوَائِجِ إِخْوَانِهِمْ».
قَالَ: ثُمَّ قَالَ: «وَ مَنْ قَضى لِأَخِيهِ الْمُؤْمِنِ حَاجَةً، قَضَى اللّهُ ـ عَزَّ وَجَلَّ ـ لَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِائَةَ أَلْفِ حَاجَةٍ مِنْ ذلِكَ أَوَّلُهَا الْجَنَّةُ، وَمِنْ ذلِكَ أَنْ يُدْخِلَ قَرَابَتَهُ وَمَعَارِفَهُ وَإِخْوَانَهُ الْجَنَّةَ
محمد بن يحيى، از احمد بن محمد بن عيسى، از حسن بن على، از بكار بن كردم، از مفضّل، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه گفت: حضرت به من فرمود كه:«اى مفضّل! بشنو آن چه را كه با تو مى گويم و بدان كه آن حق است. و آن را به فعل آور و عِليه برادران خويش را به آن خبر ده». عرض كردم كه: فداى تو گردم! عِليه برادران من چيست؟ و مراد از آن كيست؟ فرمود كه: «آنكه در قضاى حوائج برادران خويش بسيار رغبت دارد» ۱.
مفضّل مى گويد كه: بعد از آن فرمود كه: «هر كه از براى برادر مؤمن خود يك حاجت را روا كند، خداى عز و جل در روز قيامت صدهزار حاجت را از برايش به جهت آن روا كند كه اوّل آنها بهشت باشد. و از جمله آنها اين است كه خويشان و آشنايان و برادران او را در بهشت داخل گرداند، بعد از آنكه ناصبى و دشمن اهل
۱.و در قاموس مذكور است كه عِليه مردمان و عِلى ايشان ـ به كسر هر دو ـ مُعْظَم ايشان است.
عَنْهُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ، قَالَ: حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ يَزِيدَ، عَنِ الْمُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللّهِ عليه السلام، قَالَ:«إِنَّ اللّهَ ـ عَزَّ وَجَلَّ ـ خَلَقَ خَلْقاً مِنْ خَلْقِهِ، انْتَجَبَهُمْ لِقَضَاءِ حَوَائِجِ فُقَرَاءِ شِيعَتِنَا لِيُثِيبَهُمْ عَلى ذلِكَ الْجَنَّةَ، فَإِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ تَكُونَ مِنْهُمْ، فَكُنْ». ثُمَّ قَالَ: «لَنَا وَاللّهِ رَبٌّ نَعْبُدُهُ، لَا نُشْرِكُ بِهِ شَيْئاً».
از او، از محمد بن زياد روايت است كه گفت: حديث كرد مرا خالد بن زياد ۱ كثير، از مفضّل بن عمر، از امام جعفر صادق عليه السلام كه فرمود:«به درستى كه خداى عز و جل خلقى از خلايق خود را آفريده كه ايشان را از براى قضاى حوائج فقراى شيعيان ما برگزيده، تا آنكه در مقابل آن بهشت را به ايشان پاداش دهد؛ پس اگر بتوانى كه از ايشان باشى، باش». بعد از آن فرمود: «به خدا سوگند كه ما را پروردگارى است كه او را عبادت مى كنيم و چيزى را با او شريك نمى گردانيم».
۱.خالد بن يزيد ـ بنابر اختلاف نسخه كافى ـ.
عَنْهُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ، عَنِ الْحَكَمِ بْنِ أَيْمَنَ، عَنْ صَدَقَةَ الْأَحْدَبِ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللّهِ عليه السلام، قَالَ:«قَضَاءُ حَاجَةِ الْمُؤْمِنِ خَيْرٌ مِنْ عِتْقِ أَلْفِ رَقَبَةٍ، وَخَيْرٌ مِنْ حُمْلَانِ أَلْفِ فَرَسٍ فِي سَبِيلِ اللّهِ».
عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ، مِثْلَ الْحَدِيثَيْنِ.
از او، از محمد بن زياد، از حكم بن ايمن، از صدقه احدب، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت است كه فرمود:«قضاى حاجت مؤمن از آزاد كردن هزار بنده بهتر است، و بهتر است از سواران هزار اسب كه در راه خدا جهاد كنند» ۱.
على بن ابراهيم، از پدرش، از محمد بن زياد مثل اين دو حديث را روايت كرده است.
۱.يعنى پرداختن هزينه هزار سوار.
عَلِيٌّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ، عَنْ صَنْدَلٍ، عَنْ أَبِي الصَّبَّاحِ الْكِنَانِيِّ، قَالَ:
قَالَ أَبُو عَبْدِ اللّهِ عليه السلام:«لَقَضَاءُ حَاجَةِ امْرِئٍ مُؤْمِنٍ أَحَبُّ إِلَى اللّهِ مِنْ عِشْرِينَ حَجَّةً، كُلُّ حَجَّةٍ يُنْفِقُ فِيهَا صَاحِبُهَا مِائَةَ أَلْفٍ».
على، از پدرش، از محمد بن زياد، از صندل، از ابوالصّبّاح كنانى روايت كرده است كه گفت: امام جعفر صادق عليه السلام فرمود كه:«هر آينه قضاى حاجت مرد مؤمنى دوست تر است در نزد خدا از بيست حجّ، كه هر حجى صاحبش صد هزار (دينار يا درم) در آن خرج كند».
عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ هَارُونَ بْنِ الْجَهْمِ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ عَمَّارٍ الصَّيْرَفِيِّ، قَالَ:
قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اللّهِ عليه السلام: جُعِلْتُ فِدَاكَ، الْمُؤْمِنُ رَحْمَةٌ عَلَى الْمُؤْمِنِ؟ قَالَ:«نَعَمْ» قُلْتُ: وَكَيْفَ ذَاكَ؟ قَالَ: «أَيُّمَا مُؤْمِنٍ أَتى أَخَاهُ فِي حَاجَةٍ، فَإِنَّمَا ذلِكَ رَحْمَةٌ مِنَ اللّهِ سَاقَهَا إِلَيْهِ، وَسَبَّبَهَا لَهُ، فَإِنْ قَضى حَاجَتَهُ، كَانَ قَدْ قَبِلَ الرَّحْمَةَ بِقَبُولِهَا؛ وَإِنْ رَدَّهُ عَنْ حَاجَتِهِ وَهُوَ يَقْدِرُ عَلى قَضَائِهَا، فَإِنَّمَا رَدَّ عَنْ نَفْسِهِ رَحْمَةً مِنَ اللّهِ ـ عَزَّ وَجَلَّ ـ سَاقَهَا إِلَيْهِ، وَسَبَّبَهَا لَهُ، وَذَخَرَ اللّهُ ـ عَزَّ
چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از احمد بن محمد بن خالد، از پدرش، از هارون بن جهم، از اسماعيل بن عمّار صيرفى كه گفت: به خدمت امام جعفر صادق عليه السلام عرض كردم كه: فداى تو گردم! آيا مؤمن رحمت است بر مؤمن؟ فرمود:«آرى». عرض كردم كه: اين امر چگونه و به چه كيفيّت است؟ فرمود كه: «هر مؤمنى كه در باب حاجتى به نزد برادرش آيد، جز اين نيست كه آن رحمتى است از جانب خدا كه آن را به جانب او رانده و از برايش آن حاجت را سبب ساخته؛ پس اگر حاجتش را روا كند و كارش را فيصل دهد، آن رحمت را به واسطه قبول كردن آن قبول كرده. و اگر او را رد كند از حاجتى كه دارد با آنكه توانايى داشته باشد، جز اين نيست كه از خود ردّ كرده رحمتى را كه از جانب خداى ـ تعالى ـ است، كه آن جناب آن رحمت را به سوى او رانده و آن را از
۱.يعنى انگشت بزرگ، (شصت).
عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ، عَنِ الْحَكَمِ بْنِ أَيْمَنَ، عَنْ أَبَانِ بْنِ تَغْلِبَ، قَالَ:
سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللّهِ عليه السلام يَقُولُ:«مَنْ طَافَ بِالْبَيْتِ أُسْبُوعاً، كَتَبَ اللّهُ ـ عَزَّ وَجَلَّ ـ لَهُ سِتَّةَ آلَافِ حَسَنَةٍ، وَمَحَا عَنْهُ سِتَّةَ آلَافِ سَيِّئَةٍ، وَرَفَعَ لَهُ سِتَّةَ آلَافِ دَرَجَةٍ».
قَالَ: وَزَادَ فِيهِ إِسْحَاقُ بْنُ عَمَّارٍ: «وَ قَضى لَهُ سِتَّةَ آلَافِ حَاجَةٍ» قَالَ: ثُمَّ قَالَ: «وَ قَضَاءُ حَاجَةِ الْمُؤْمِنِ أَفْضَلُ مِنْ طَوَافٍ وَطَوَافٍ»، حَتّى عَدَّ عَشْراً.
على بن ابراهيم، از پدرش، از ابن ابى عمير، از حكم بن ايمن، از ابان بن تغلب روايت كرده است كه گفت: شنيدم از امام جعفر صادق عليه السلام كه مى فرمود:«هر كه در دور خانه كعبه هفت شوط طواف كند، خداى عز و جل شش هزار حسنه از براى او بنويسد و شش هزار گناه را از او محو كند و شش هزار درجه از برايش بلند كند».
راوى مى گويد كه: اسحاق بن عمّار در اين حديث اين فقره را زياد كرد كه: «و شش هزار حاجت را از برايش روا كند» و نيز مى گويد كه: پس حضرت فرمود كه: «روا كردن حاجت مؤمن بهتر است از طوافى و طوافى» و لفظ طواف را مكرّر فرمود تا آنكه ده طواف را شمرد.
الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللّهِ عليه السلام، قَالَ:«مَا قَضى مُسْلِمٌ لِمُسْلِمٍ حَاجَةً إِلَا نَادَاهُ اللّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالى: عَلَيَّ ثَوَابُكَ، وَلَا أَرْضى لَكَ بِدُونِ الْجَنَّةِ».
حسين بن محمد، از احمد بن اسحاق، از بكر بن محمد، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«هيچ مسلمانى حاجت مسلمانى را روا نكند، مگر آنكه خداى ـ تبارك و تعالى ـ او را ندا فرموده كه: ثواب تو بر من است و من از براى تو به غير بهشت راضى نمى شوم».
عَنْهُ، عَنْ سَعْدَانَ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللّهِ عليه السلام، قَالَ: قَالَ:«مَنْ طَافَ بِهذَا الْبَيْتِ طَوَافاً وَاحِداً، كَتَبَ اللّهُ ـ عَزَّ وَجَلَّ ـ لَهُ سِتَّةَ آلَافِ حَسَنَةٍ، وَمَحَا عَنْهُ سِتَّةَ آلَافِ سَيِّئَةٍ، وَرَفَعَ لَهُ سِتَّةَ آلَافِ دَرَجَةٍ، حَتّى إِذَا كَانَ عِنْدَ الْمُلْتَزَمِ، فَتَحَ لَهُ سَبْعَةَ أَبْوَابٍ مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ».
قُلْتُ لَهُ: جُعِلْتُ فِدَاكَ، هذَا الْفَضْلُ كُلُّهُ فِي الطَّوَافِ؟
قَالَ: «نَعَمْ، وَأُخْبِرُكَ بِأَفْضَلَ مِنْ ذلِكَ، قَضَاءُ حَاجَةِ الْمُسْلِمِ أَفْضَلُ مِنْ طَوَافٍ وَطَوَافٍ وَطَوَافٍ»، حَتّى بَلَغَ عَشْراً.
از او، از سعدان بن مسلم، از اسحاق بن عمّار، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت است كه گفت: حضرت فرمود كه:«هر كه در دور خانه كعبه يك طواف را به جا آورد، خداى عز و جل شش هزار حسنه از براى او بنويسد و شش هزار گناه را از او محو كند و شش هزار درجه از برايش بلند گرداند، تا وقتى كه در نزد ملتزم شود ۱، خدا هفت در از درهاى بهشت از برايش بگشايد». عرض كردم كه: فداى تو گردم! اين همه فضيلت در طواف است؟ فرمود: «آرى. و تو را خبر دهم به چيزى كه فضيلتش از اين بيشتر باشد. قضاى حاجت مسلمان بهتر است از طوافى و طوافى». و لفظ طواف را مكرّر فرمود تا به ده طواف رسيد.
۱.يعنى به پشت كعبه و روبروى در آن برود كه محل توبه و استجابت دعا است.
مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيى، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسى، عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ الْخَارَفِيِّ، قَالَ:
سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللّهِ عليه السلام يَقُولُ:«مَنْ مَشى فِي حَاجَةِ أَخِيهِ الْمُؤْمِنِ يَطْلُبُ بِذلِكَ مَا عِنْدَ اللّهِ حَتّى تُقْضى لَهُ، كَتَبَ اللّهُ ـ عَزَّ وَجَلَّ ـ لَهُ بِذلِكَ مِثْلَ أَجْرِ حَجَّةٍ وَعُمْرَةٍ مَبْرُورَتَيْنِ، وَصَوْمِ شَهْرَيْنِ مِنْ أَشْهُرِ الْحُرُمِ وَاعْتِكَافِهِمَا فِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ؛ وَمَنْ مَشى فِيهَا بِنِيَّةٍ وَلَمْ تُقْضَ، كَتَبَ اللّهُ لَهُ بِذلِكَ مِثْلَ حَجَّةٍ مَبْرُورَةٍ؛ فَارْغَبُوا فِي الْخَيْرِ».
محمد بن يحيى، از احمد بن محمد بن عيسى، از ابن محبوب، از ابراهيم خارقى روايت كرده است كه گفت: شنيدم از امام جعفر صادق عليه السلام كه مى فرمود:«هر كه در حاجت برادر مؤمن خود راه رود در حالى كه به آن، آن چه را كه در نزد خدا است طالب باشد، تا آنكه از برايش روا كند يا روا شود، خداى عز و جل از براى او به واسطه آن بنويسد مانند اجر يك حج و يك عمره اى كه مقبول باشند و مانند اجر روزه دو ماه از ماه هاى حرام و اعتكاف آن دو ماه در مسجدالحرام. و هر كه در حاجت برادر مؤمن خود راه رود با نيّت و روا نكند يا نشود، خدا از برايش به همان رفتن و نيّت، مثل ثواب يك حجّ مقبول بنويسد؛ پس در خير و خوبى رغبت كنيد و خواهان آن باشيد».
عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا، عَنْ سَهْلِ بْنِ زِيَادٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أُورَمَةَ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي حَمْزَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي بَصِيرٍ، قَالَ:
قَالَ أَبُو عَبْدِ اللّهِ عليه السلام:«تَنَافَسُوا فِي الْمَعْرُوفِ لِاءِخْوَانِكُمْ، وَكُونُوا مِنْ أَهْلِهِ؛ فَإِنَّ لِلْجَنَّةِ بَاباً يُقَالُ لَهُ: الْمَعْرُوفُ، لَا يَدْخُلُهُ إِلَا مَنِ اصْطَنَعَ الْمَعْرُوفَ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا؛ فَإِنَّ الْعَبْدَ لَيَمْشِي فِي حَاجَةِ أَخِيهِ الْمُؤْمِنِ، فَيُوَكِّلُ اللّهُ ـ عَزَّ وَجَلَّ ـ بِهِ مَلَكَيْنِ: وَاحِداً عَنْ يَمِينِهِ، وَآخَرَ عَنْ شِمَالِهِ يَسْتَغْفِرَانِ لَهُ رَبَّهُ، وَ يَدْعُوَانِ بِقَضَاءِ حَاجَتِهِ».
ثُمَّ قَالَ: «وَ اللّهِ، لَرَسُولُ اللّهِ صلى
چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از سهل بن زياد، از محمد بن اورمه، از حسن بن على بن ابى حمزه، از پدرش، از ابوبصير كه گفت: امام جعفر صادق عليه السلام فرمود كه:«در معروف و نيكى با برادران خويش رغبت كنيد و از اهل آن باشيد؛ زيرا كه بهشت را درى است كه آن را معروف مى گويند، و در آن درْ داخل نمى شويد، مگر كسى كه معروف را برگزيده باشد و به عمل آورده باشد در وقت زندگانى در دنيا؛ زيرا كه بنده اى در حاجت برادر مؤمن خويش راه مى رود، پس خداى عز و جل دو فرشته را بر او مى گمارد، يكى در جانب راستش و ديگرى در جانب چپش، كه از براى او از پروردگارش طلب آمرزش مى نمايند و قضاى حاجت او را از خدا مى طلبند». بعد از آن فرمود: «به خدا سوگند كه رسول خدا صلى الله عليه و آله به قضاى حاجت مؤمن از صاحب حاجت شادتر باشد؛
عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ خَلَفِ بْنِ حَمَّادٍ، عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ، عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عليه السلام، قَالَ:«وَ اللّهِ، لَأَنْ أَحُجَّ حَجَّةً، أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ أُعْتِقَ رَقَبَةً وَرَقَبَةً وَرَقَبَةً وَمِثْلَهَا وَمِثْلَهَا ـ حَتّى بَلَغَ عَشْراً ـ وَمِثْلَهَا وَمِثْلَهَا ـ حَتّى بَلَغَ السَّبْعِينَ ـ وَلَأَنْ أَعُولَ أَهْلَ بَيْتٍ مِنَ الْمُسْلِمِينَ أَسُدُّ جَوْعَتَهُمْ، وَأَكْسُو عَوْرَتَهُمْ، فَأَكُفُّ وُجُوهَهُمْ عَنِ النَّاسِ، أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ أَحُجَّ حَجَّةً وَحَجَّةً وَحَجَّةً وَمِثْلَهَا وَمِثْلَهَا ـ حَتّى بَلَغَ عَشْراً ـ وَمِثْلَهَا وَمِثْلَهَا ـ حَتّى بَلَغَ السَّبْعِينَ ـ».
چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از احمد بن محمد بن خالد، از پدرش، از خلف بن حمّاد، از بعضى اصحاب خويش، از امام محمد باقر عليه السلام كه فرمود:«به خدا سوگند كه اگر يك حجّ را به جا آورم، در نزد من دوست تر است از آنكه بنده اى و بنده اى و بنده اى را آزاد كنم. و فرمود: «و مانند آن و مانند آن» و مكرّر فرمود تا آنكه به ده رسيد. و فرمود: «و مانند آن و مانند آن» و مكرّر كرد تا آنكه به هفتاد رسيد. و فرمود كه: «هر آينه اگر خاندانى از مسلمانان را عيال خود گردانم و رخنه گرسنگى ايشان را ببندم و عورت ايشان را بپوشانم و روى هاى ايشان را از مردمان باز دارم كه نبايد رو به كسى زنند و از ايشان چيزى خواهش كنند، دوست تر است در نزد من از آنكه حجّى و حجّى و حجّى را به جا آورم». و فرمود: «و مانند آن و مانند آن»
عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ، عَنْ أَبِي عَلِيٍّ صَاحِبِ الشَّعِيرِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ قَيْسٍ، عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عليه السلام، قَالَ:«أَوْحَى اللّهُ ـ عَزَّ وَجَلَّ ـ إِلى مُوسى عليه السلام: أَنَّ مِنْ عِبَادِي مَنْ يَتَقَرَّبُ إِلَيَّ بِالْحَسَنَةِ، فَأُحَكِّمُهُ فِي الْجَنَّةِ، فَقَالَ مُوسى: يَا رَبِّ، وَمَا تِلْكَ الْحَسَنَةُ؟ قَالَ: يَمْشِي مَعَ أَخِيهِ الْمُؤْمِنِ فِي قَضَاءِ حَاجَتِهِ، قُضِيَتْ أَوْ لَمْ تُقْضَ».
على بن ابراهيم، از پدرش، از ابن ابى عمير، از ابوعلى صاحب شعير، از محمد بن قيس، از امام محمد باقر عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«خداى عز و جل به سوى موسى وحى فرمود كه: به درستى كه از جمله بندگان من كسى است كه به ثوابى به سوى من تقرّب مى جويد و به سبب آن او را در بهشت حاكم مى گردانم. موسى عليه السلام عرض كرد كه: اى پروردگار من! آن ثواب چيست؟ فرمود كه: با برادر مؤمن خود در قضاى حاجت او راه مى رود؛ خواه آن حاجت روا شود، و خواه روا نشود».
الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ مُعَلَّى بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللّهِ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ جَعْفَرٍ، قَالَ:
سَمِعْتُ أَبَا الْحَسَنِ عليه السلام يَقُولُ:«مَنْ أَتَاهُ أَخُوهُ الْمُؤْمِنُ فِي حَاجَةٍ، فَإِنَّمَا هِيَ رَحْمَةٌ مِنَ اللّهِ ـ تَبَارَكَ وَتَعَالى ـ سَاقَهَا إِلَيْهِ، فَإِنْ قَبِلَ ذلِكَ، فَقَدْ وَصَلَهُ بِوَلَايَتِنَا وَهُوَ مَوْصُولٌ بِوَلَايَةِ اللّهِ؛ وَإِنْ رَدَّهُ عَنْ حَاجَتِهِ وَهُوَ يَقْدِرُ عَلى قَضَائِهَا، سَلَّطَ اللّهُ عَلَيْهِ شُجَاعاً مِنْ نَارٍ يَنْهَشُهُ فِي قَبْرِهِ إِلى يَوْمِ الْقِيَامَةِ، مَغْفُوراً لَهُ أَوْ مُعَذَّباً، فَإِنْ عَذَرَهُ الطَّالِبُ كَانَ أَسْوَأَ حَالًا».
حسين بن محمد، از معلىّ بن محمد، از احمد بن محمد بن عبداللّه، از على بن جعفر روايت كرده است كه گفت: شنيدم از امام موسى كاظم عليه السلام كه مى فرمود:«هر كه برادر مؤمنش به نزد او آيد در پى حاجتى، جز اين نيست كه آن حاجت رحمتى است از جانب خداى ـ تبارك و تعالى ـ كه آن را به جانب او رانده؛ پس اگر آن را قبول كند، البتّه آن را به دوستى ما پيوند نموده و آن به دوستى خدا پيوند شده. و اگر او را ردّ كند از حاجتى كه دارد با آنكه بر روا كردن آن قدرت داشته باشد، خدا مارى را از آتش بر او مسلّط گرداند كه او را بگزد در قبرش تا روز قيامت؛ خواه آمرزيده شود، و خواه معذّب باشد؛ پس اگر طالب حاجت او را معذور دارد و عذر او را بپذيرد، حالش بدتر خواهد بود».
مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيى، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَيْنِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ بَزِيعٍ، عَنْ صَالِحِ بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ عَبْدِ اللّهِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيِّ، عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عليه السلام، قَالَ:«إِنَّ الْمُؤْمِنَ لَتَرِدُ عَلَيْهِ الْحَاجَةُ لِأَخِيهِ، فَلَا تَكُونُ عِنْدَهُ، فَيَهْتَمُّ بِهَا قَلْبُهُ، فَيُدْخِلُهُ اللّهُ ـ تَبَارَكَ وَتَعَالى ـ بِهَمِّهِ الْجَنَّةَ».
محمد بن يحيى، از محمد بن حسين، از محمد بن اسماعيل بن بزيع، از صالح بن عقبه، از عبداللّه بن محمد جعفى، از امام محمد باقر عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«به درستى كه بر مؤمن حاجتى از براى برادر مؤمنش وارد مى شود و در نزد او چاره اى نيست و نمى تواند كه آن را روا كند، ليكن دلش قصد آن مى كند و مى خواهد كه اگر بتواند آن را روا كند؛ پس خداى ـ تبارك و تعالى ـ او را داخل بهشت مى گرداند به سبب آن قصدى كه كرده است».