باب در بيان طلب رياست و مهترى

محمد بن يحيى، از احمد بن محمد بن عيسى، از معمّر بن خلّاد، از امام موسى كاظم عليه السلام روايت كرده است كه: مردى را ذكر كرده و گفت كه: رياست و مهترى را دوست مى دارد. فرمود كه:«دو گرگ درنده خونخوارى كه در گله گوسفندى افتاده باشند كه شبان هاى آن متفرّق باشند، بيشتر از رياست، در دين مسلم ضرر نمى رسانند».

از او، از احمد، از سعيد بن جناح، از برادرش ابو عامر، از مردى، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت است كه فرمود:«هر كه طالب رياست است، هلاك مى شود».

چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از احمد بن محمد بن خالد، از پدرش، از عبد اللّه بن مغيره، از عبد اللّه بن مسكان كه گفت: شنيدم از امام جعفر صادق عليه السلام كه مى فرمود:«بپرهيزد از اين گروه سران كه سرورى مى جويند. پس به خدا سوگند كه كفش ها در پشت سر مردى صدا نكرده، مگر آنكه خود هلاك گرديد و ديگران را هلاك گردانيده است».

و از او، از محمد بن اسماعيل بن بزيع و غير او روايت است كه آن را مرفوع ساخته اند و گفته كه: امام جعفر صادق عليه السلام فرمود كه:«ملعون است، هر كه سرورى جويد و طالب رياست باشد. ملعون است، هر كه قصد آن كند. ملعون است، هر كه با خود در باب آن حديث گويد» (و با نفس خويش سخن كند).

محمد بن يحيى، از احمد بن محمد بن عيسى، از حسن بن ايّوب، از ابو عقيله صيرفى روايت كرده است كه گفت: حديث كرد ما را كرّام، از ابوحمزه ثمالى كه گفت: امام جعفر صادق عليه السلام به من فرمود كه:«بپرهيز از رياست، و بپرهيز از آنكه در عقب مردمان پاگذارى و در پشت سر ايشان راه روى و پيروى كنى». ابوحمزه مى گويد كه: عرض كردم: امّا رياست را شناخته ام، و امّا آنكه پا در عقب مردمان گذارم، دو ثلث آن چه در نزد من است، حاصل نشده، مگر از آن چه در عقب مردمان پا گذاشته ام. حضرت به من فرمود كه: «امر چنان نيست كه تو به سوى آن رفته اى، (و به حيثيّتى نيست كه تو اعتقاد كرده اى). بپرهيز از آنكه مردى را غير از حجّت خدا بر پا كنى، و در آن چه گويد، او را تصديق كنى و باور دارى».

على بن ابراهيم، از محمد بن عيسى، از يونس، از ابو الرّبيع شامى، از امام محمد باقر عليه السلام روايت كرده است كه گفت: حضرت به من فرمود:«واى بر تو! اى ابو الرّبيع! رياست را طلب مكن و دم مباش (يعنى پيرو كسى مباش)، و به واسطه ما مال مردم را مخور (يعنى علوم شرعيّه را كه از ما فرا گرفته اى، آلت خوردن مال مردم قرار مده) كه خدا تو را فقير مى گرداند. و در حقّ ما مگو، آنچه را كه ما در حقّ خويش نمى گوييم. پس به درستى كه تو لا محاله بازداشته مى شوى و از تو سؤال مى شود، و هيچ چاره اى از براى اين نيست. پس اگر راستگو باشى، تو را تصديق كنيم، و اگر دروغگو باشى، تو را تكذيب نماييم».

چند نفر از اصحاب ما، از سهل بن زياد، از منصور بن عبّاس، از ابن ميّاح، از پدرش روايت كرده اند كه گفت: شنيدم از امام جعفر صادق عليه السلام كه مى فرمود:«هر كه رياست را خواهد، هلاك گردد».

على بن ابراهيم، از محمد بن عيسى، از يونس، از علا، از محمد بن مسلم روايت كرده است كه گفت: شنيدم از امام جعفر صادق عليه السلام كه مى فرمود:«آيا چنان مى بينى كه من خوبان شما را از بدان شما نمى شناسم؟! بلى، به خدا سوگند مى شناسم. و به درستى كه بدترين شما كسى است كه دوست دارد كه مردم در عقب سرش راه روند، و به درستى كه چاره اى نيست از آنكه چنين كسى به غايت دروغگو يا عاجز رأى باشد» (كه انديشه اش را مانده باشد، و آن نادانى است كه به تكلّف و زحمت، حكومت را بر خود بسته باشد).