باب در بيان اينكه دل را دو گوش است كه فرشته و شيطان در آنها مى دمند

على بن ابراهيم، از پدرش، از ابن ابى عمير، از حمّاد، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«هيچ دلى نيست، مگر آنكه آن را دو گوش است، كه بر يكى از آن دو گوش فرشته اى قرار دارد كه آن را ارشاد مى كند و راه راست مى نمايد، و بر گوشى ديگر، شيطانى قرار دارد كه آن را به فتنه مى اندازد و گمراه مى كند. پيوسته اينك، آن را امر مى كند و اينك، آن را زجر و منع مى كند. شيطان او را امر مى كند به معاصى، و فرشته او را از آنها زجر و منع مى كند. و اين است معنى قول خداى عز و جل «عَنِ الْيَمينِ و عَنِ الشِّمالِ قَعيدٌ * ما يَلْفِظُ مِنْ قَولٍ اِلّالَدَيْهِ رَقيبٌ عَتيدٌ» ۱؛ يعنى: از طرف راست ايشان نشسته، و از جانب چپ او نشسته اى است كه ملازم اويند، و از او اصلاً جدا نمى شوند»، تا آخر آن چه گذشت ۲.

حسين بن محمد، از احمد بن اسحاق، از سعدان، از ابوبصير، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«دل را دو گوش است. پس چون بنده قصد گناهى مى كند ـ يعنى زنا ـ، روح ايمان به او مى گويد كه: مكن، و شيطان به او مى گويد كه: بكن. و هر گاه بر بالاى شكم زن قرار گيرد، روح ايمان از او بر كنده و ربوده شود».

محمد بن يحيى، از احمد بن محمد بن عيسى، از على بن حكم، از سيف بن عميره، از ابان بن تغلب، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«هيچ مؤمنى نيست، مگر آنكه دل او را دو گوش باشد در اندران او. يك گوش، وسواس خنّاس ۱ در آن مى دمد و گوش ديگر، فرشته اى در آن مى دمد. پس خدا مؤمن را به آن فرشته تقويت مى دهد، و اين است معنى قول آن جناب ـ تعالى ـ كه مى فرمايد: «وَأَيَّدَهُمْ بِرُوحٍ مِنْهُ» ۲».