باب در بيان امر فرمودن پيغمبر صلى الله عليه و آله به نصيحت و خيرخواهى از براى امامان و
5 حدیث
عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسى، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي نَصْرٍ، عَنْ أَبَانِ بْنِ عُثْمَانَ، عَنِ ابْنِ أَبِي يَعْفُورٍ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللّهِ عليه السلام:«أَنَّ رَسُولَ اللّهِ صلى الله عليه و آله خَطَبَ النَّاسَ فِي مَسْجِدِ الْخَيْفِ، فَقَالَ: نَضَّرَ اللّهُ عَبْداً سَمِعَ مَقَالَتِي، فَوَعَاهَا وَ حَفِظَهَا، وَ بَلَّغَهَا مَنْ لَمْ يَسْمَعْهَا؛ فَرُبَّ حَامِلِ فِقْهٍ غَيْرُ فَقِيهٍ، وَ رُبَّ حَامِلِ فِقْهٍ إِلى مَنْ هُوَ أَفْقَهُ مِنْهُ، ثَـلَاثٌ لَا يُغِلُّ عَلَيْهِنَّ قَلْبُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ: إِخْـلَاصُ الْعَمَلِ لِلّهِ، وَ النَّصِيحَةُ لِأَئِمَّةِ الْمُسْلِمِينَ، وَ اللُّزُومُ لِجَمَاعَتِهِمْ؛ فَإِنَّ دَعْوَتَهُمْ مُحِيطَةٌ مِنْ
چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از احمد بن محمد بن عيسى، از احمد بن محمد بن ابى نصر، از ابان بن عثمان، از ابن ابى يعفور، از امام جعفر صادق عليه السلام كه فرمود:«رسول خدا صلى الله عليه و آله مردم را خطبه كرد در مسجد خَيف و فرمود كه: خدا تازه روى گرداند و به ناز و نعمت بپروراند بنده اى را كه گفتار مرا بشنود و آن را ياد گيرد و نگاهدارى كند، و برساند به كسى آن را نشنيده باشد. پس بسا كسى هست كه فقه در بار دارد، و خود فقيه نيست، و بسا كسى است كه حامل فقه است و مى رساند به كسى كه از او فقيه تر است. سه چيز است كه با وجود آنها دل مرد مسلمان كينه به هم نمى رساند (يا خيانت در آن راه نمى يابد): عمل را براى خدا خالص گردانيدن، و خيرخواهى براى امامان مسلمانان كردن، و ملازم جماعت ايشان بودن؛ زيرا كه
مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ، عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا، عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحَكَمِ، عَنِ الْحَكَمِ بْنِ مِسْكِينٍ، عَنْ رَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ، قَالَ:قَالَ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ: اذْهَبْ بِنَا إِلى جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، قَالَ: فَذَهَبْتُ مَعَهُ إِلَيْهِ، فَوَجَدْنَاهُ قَدْ رَكِبَ دَابَّتَهُ، فَقَالَ لَهُ سُفْيَانُ: يَا أَبَا عَبْدِ اللّهِ، حَدِّثْنَا بِحَدِيثِ خُطْبَةِ رَسُولِ اللّهِ صلى الله عليه و آله فِي مَسْجِدِ الْخَيْفِ، قَالَ: «دَعْنِي حَتّى أَذْهَبَ فِي حَاجَتِي؛ فَإِنِّي قَدْ رَكِبْتُ، فَإِذَا جِئْتُ حَدَّثْتُكَ».
فَقَالَ: أَسْأَلُكَ بِقَرَابَتِكَ مِنْ رَسُولِ اللّهِ صلى الله عليه و آله لَمَّا حَدَّثْتَنِي، قَالَ: فَنَزَلَ، فَقَالَ لَهُ سُفْيَانُ: مُرْ لِي
محمد بن حسن، از بعضى از اصحاب ما، از على بن حَكم، از حَكم بن مسكين، از مردى از قبيله قريش كه از اهل مكّه بود، روايت كرده است كه گفت:سفيان ثورى به من گفت كه: بيا برويم به نزد جعفر بن محمد، راوى مى گويد كه: من با سفيان به نزد آن حضرت رفتيم و آن حضرت را يافتيم كه بر اسب خويش سوار شده بود. سفيان به آن حضرت عرض نمود كه: يا ابا عبداللّه، خبر ده ما را به خبر خطبه اى كه رسول خدا صلى الله عليه و آله در مسجد خَيف خواند.
حضرت فرمود كه: «مرا بگذار تا در پى كار خويش روم كه الحال سوار شده ام و چون بيايم تو را خبر خواهم داد». سفيان عرض كرد كه: تو را سؤال مى كنم به حقّ آن خويشى كه نسبت به رسول خدا صلى الله عليه و آله دارى و دست برنمى دارم، مگر آن كه مرا خبر دهى.
راوى مى گويد كه حضرت فرود آمد و سفيان به
۱.و حرورا دهى بوده، در بغداد كه ملاعين خوارج در آن بوده اند. مترجم
عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِيهِ؛ وَ مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيى، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ جَمِيعاً، عَنْ حَمَّادِ بْنِ عِيسى، عَنْ حَرِيزٍ، عَنْ بُرَيْدِ بْنِ مُعَاوِيَةَ، عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عليه السلام، قَالَ:«قَالَ رَسُولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله: مَا نَظَرَ اللّهُ ـ عَزَّ وَ جَلَّ ـ إِلى وَلِيٍّ لَهُ يُجْهِدُ نَفْسَهُ بِالطَّاعَةِ لِاءِمَامِهِ وَ النَّصِيحَةِ إِلَا كَانَ مَعَنَا فِي الرَّفِيقِ الْأَعْلى».
على بن ابراهيم، از پدرش و محمد بن يحيى، از احمد بن محمد هر دو روايت كرده اند، از حمّاد بن عيسى، از حريز، از بُريد بن معاويه، از امام محمد باقر عليه السلام كه آن حضرت فرمود:«رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود كه: خداى عزّوجلّ نظر نمى كند به سوى دوستى از دوستان خويش كه خود را به مشقّت مى اندازد به طاعت از رأى امام خود و خيرخواهى او، مگر آن كه با ما باشد در رفيق اعلى» (كه درجه بلندى است در بهشت. بنابر قولى).
عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ، عَنْ أبي جَمِيلَةَ، عَنْ مُحَمَّدٍ الْحَلَبِيِّ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللّهِ عليه السلام، قَالَ:«مَنْ فَارَقَ جَمَاعَةَ الْمُسْلِمِينَ قِيدَ شِبْرٍ، فَقَدْ خَلَعَ رِبْقَةَ الْاءِسْـلَامِ مِنْ عُنُقِهِ».
چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از احمد بن محمد، از ابن فضّال، از ابو جميله، از محمد حلبى، از امام جعفرصادق عليه السلام كه فرمود:«هر كه مفارقت كند از جماعت مسلمانان به مقدار يك وجب، رشته اسلام را از گردن خود رها كرده است».
وَ بِهذَا الْاءِسْنَادِ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللّهِ عليه السلام، قَالَ:«مَنْ فَارَقَ جَمَاعَةَ الْمُسْلِمِينَ وَ نَكَثَ صَفْقَةَ الْاءِمَامِ، جَاءَ إِلَى اللّهِ ـ عَزَّ وَ جَلَّ ـ أَجْذَمَ».
و به همين اسناد، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت است كه فرمود:«هر كه مفارقت كند از جماعت مسلمانان، و بيعتى را كه به انگشت مهين تحقّق مى يابد، بشكند، به سوى خداى عزّوجلّ مى آيد در روز قيامت، دست بريده يا خوره دار».