حدیث دربارهبابى كه در آن نكته ها و نتفه ها است از قرآن كه از نزد خدا فرود آمده

مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيى، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ، عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ نُعَيْمٍ الصَّحَّافِ، قَالَ:سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللّهِ عليه السلام عَنْ قَوْلِهِ تَعَالى: «فَمِنْكُمْ كافِرٌ وَ مِنْكُمْ مُؤْمِنٌ» فَقَالَ: «عَرَفَ اللّهُ ـ عَزَّ وَ جَلَّ ـ إِيمَانَهُمْ بِمُوَالَاتِنَا وَ كُفْرَهُمْ بِهَا يَوْمَ أَخَذَ عَلَيْهِمُ الْمِيثَاقَ وَ هُمْ ذَرٌّ فِي صُلْبِ آدَمَ عليه السلام». وَ سَأَلْتُهُ عَنْ قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَّ: «أَطِيعُوا اللّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَإِنَّما عَلى رَسُولِنَا الْبَلاغُ الْمُبِينُ» فَقَالَ: «أَمَا وَ اللّهِ مَا هَلَكَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ، وَ مَا هَلَكَ مَنْ هَلَكَ حَتّى يَقُومَ قَائِمُنَا عليه السلام إِلَا فِي تَرْكِ وَلَايَتِنَا وَ جُحُودِ حَقِّنَا، وَ مَا خَرَجَ رَسُولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله مِنَ الدُّنْيَا حَتّى أَلْزَمَ رِقَابَ هذِهِ الْأُمَّةِ حَقَّنَا، وَ اللّهُ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ إِلى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ».
محمد بن يحيى، از احمد بن محمد، از ابن محبوب، از حسين بن نُعيم صحّاف روايت كرده است كه گفت: سؤال كردم از امام جعفر صادق عليه السلام از قول خدا: «هُوَ الَّذِى خَلَقَكُمْ فَمِنكُمْ كَافِرٌ وَ مِنكُم مُّؤْمِنٌ» ۱، فرمود كه:«خداى عزّوجلّ ايمان ايشان را به موالات و دوستى كردن با ما، و كفر ايشان را، به آن، شناخت، در روزى كه بر ايشان عهد و پيمان گرفت و ايشان چون مورچگان ريزه (يا ذرّات هوا) بودند در صلب آدم عليه السلام» (و همين حديث در اول باب گذشت، وليكن آنچه در اينجاست، أصحّ و أحسن است به واسطه دو تقديم و تأخير: يكى در آيه و يكى در آخر حديث). و حسين راوى مى گويد: و نيز از آن حضرت سؤال كردم از قول خدا: «وَ أَطِيعُواْ اللَّهَ وَ أَطِيعُواْ الرَّسُولَ فَإِن تَوَلَّيْتُمْ فَإِنَّمَا عَلَى رَسُولِنَا الْبَلَـغُ الْمُبِينُ» ۲. (و در صدر آيه واو نيز مذكور است، و ترجمه آن اين است كه: «و فرمان بردارى كنيد خدا را و فرمان بريد رسول را (كه محمد است)، پس اگر روى بگردانيد از اطاعت رسول، پس جز اين نيست كه بر فرستاده ما رسانيدنى است هويدا و آشكارا». و حضرت فرمود: «به خدا سوگند، كه هلاك نشد هر كه پيش از شما بوده و هلاك نمى شود هر كه هلاك مى شود، تا قائم ما عليه السلام قيام كند، مگر در باب ترك ولايت ما، و به سبب آن و انكار حق. و رسول خدا صلى الله عليه و آله از دنيا بيرون نرفت، تا آن كه حق ما را بر گردن هاى اين امّت گذاشت و لازم ساخت. «وَاللَّهُ يَهْدِى مَن يَشَآءُ إِلَى صِرَ طٍ مُّسْتَقِيمٍ» ۳»، يعنى: «و خدا راه مى نمايد هركه را خواهد به سوى راه راست».
۱.تغابن، 2.
۲.تغابن، 12.
۳.بقره، 213.

احادیث دیگر این موضوع

۸
محمد بن يحيى، از احمد بن محمد، از ابن محبوب، از حسين بن نُعيم صحّاف، روايت كرده است كه گفت: سؤال كردم از امام جعفر صادق عليه السلام از قول خدا: «فَمِنكُمْ كَافِرٌ وَ مِنكُم مُؤْمِنٌ» تغابن، 2. (كافر در قرآن، پيش از مؤمن است. اين نظر مترجم - رحمه اللّه - بر اساس نسخه موجود پيش وى بوده و بر اساس اين نسخه، آيه، مطابق با قرآن است. پس، يا اشتباه از راوى است، و مؤيد اين حديث است كه بعد از اين مى آيد، يا مضمون آيه مراد است، نه لفظ آن. و بعضى گفته اند كه اصل، آن است كه مؤمن بر كافر مقدم باشد؛ چنانچه در اين حديث واقع شده، ليكن مانع از وقوع آن در قرآن بر اين نظم، آن است كه اگر مؤمن را مقدّم مى داشت، لازم مى آمد كه لفظ، كافر مقارن لفظ جلاله واقع شود؛ زيرا كه در قرآن بعد از آنچه مذكور شد، مذكور است كه: «وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ» . و چون اين مانع در حديث برطرف شد، لفظ مؤمن را مقدم داشت؛ چنانچه اصل است. و من مى گويم كه: اگر مقصود اين قائل، بيان وجه تقديم و تأخير است به ابقاى اين لفظ بر قرآنيّت، غلط است و اگر مراد، بيان وجه آن است بعد از ادا كردن مضمون آيه و اختيار اين نظم و ترتيب، وجه وجيهى است؛ اگر تقديم كافر، به جهت كثرت و غلبه ايشان نباشد). و ترجمه آيه اين است كه:«اوست آن خدايى كه شما را آفريده، پس بعضى از شما كافرند و بعضى مؤمن». و حضرت فرمود كه: «خدا ايمان ايشان را به ولايت ما و كفر ايشان را به آن شناسانيد (يعنى: قبول كردن و قبول نكردن آن را نشانه ايمان و كفر ايشان قرار داد. و مى تواند كه معنى اين باشد كه خدا ايمان و كفر خلق را به ولايت ما شناخت) در روزى كه بر ايشان عهد و پيمان گرفت در صلب آدم و ايشان چون مورچگان ريزه» (يا ذرّات هوا بودند).