حدیث دربارهبابى كه در آن نكته ها و نتفه ها است از قرآن كه از نزد خدا فرود آمده

الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ مُعَلَّى بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أُورَمَةَ وَ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ اللّهِ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ حَسَّانَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمنِ بْنِ كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللّهِ عليه السلام فِي قَوْلِ اللّهِ عَزَّ وَ جَلَّ: «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا ثُمَّ كَفَرُوا ثُمَّ آمَنُوا ثُمَّ كَفَرُوا ثُمَّ ازْدادُوا كُفْراً لَنْ تُقْبَلَ تَوْبَتُهُمْ» قَالَ:«نَزَلَتْ فِي فُـلَانٍ وَ فُـلَانٍ وَ فُـلَانٍ، آمَنُوا بِالنَّبِيِّ صلى الله عليه و آله فِي أَوَّلِ الْأَمْرِ، وَ كَفَرُوا حَيْثُ عُرِضَتْ عَلَيْهِمُ الْوَلَايَةُ حِينَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه و آله: مَنْ كُنْتُ مَوْلَاهُ، فَهذَا عَلِيٌّ مَوْلَاهُ، ثُمَّ آمَنُوا بِالْبَيْعَةِ لِأَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ عليه السلام، ثُمَّ كَفَرُوا حَيْثُ مَضى رَسُولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله، فَلَمْ يَقِرُّوا بِالْبَيْعَةِ، ثُمَّ ازْدَادُوا كُفْراً بِأَخْذِهِمْ مَنْ بَايَعَهُ بِالْبَيْعَةِ لَهُمْ، فَهؤُلَاءِ لَمْ يَبْقَ فِيهِمْ مِنَ الْاءِيمَانِ شَيْءٌ».
حسين بن محمد، از معلّى بن محمد، از محمد بن اُورَمه و على بن عبداللّه، از على بن حسّان، از عبد الرحمان بن كثير، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است در قول خداى عزّوجلّ:«إِنَّ الَّذِينَ ءَامَنُواْ ثُمَّ كَفَرُواْ ثُمَّ ءَامَنُواْ ثُمَّ كَفَرُواْ ثُمَّ ازْدَادُواْ كُفْرًا لَّن تُقْبَلَ تَوْبَتُهُمْ» (و چنين آيه در قرآن نيست بلى در سوره آل عمران است كه: «إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ بَعْدَ إِيمَـنِهِمْ ثُمَّ ازْدَادُواْ كُفْرًا لَّن تُقْبَلَ تَوْبَتُهُمْ» ۱ و در سوره نساء است كه «إِنَّ الَّذِينَ ءَامَنُواْ ثُمَّ كَفَرُواْ ثُمَّ ءَامَنُواْ ثُمَّ كَفَرُواْ ثُمَّ ازْدَادُواْ كُفْرًا لَّمْ يَكُنِ اللَّهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ» ۲. و بعضى گفته اند كه: آنچه در حديث است، اشاره به مضمون هر دو آيه است) و ترجمه آن، اين است: «به درستى كه آنان كه ايمان آوردند، پس كافر شدند، پس باز به توبه كردن ايمان آوردند، پس كافر شدند، پس بيفزودند و زايد نمودند كفر را، هرگز توبه ايشان پذيرفته نخواهد شد». كه و حضرت فرمود كه: «اين آيه نازل شد در شأن فلان و فلان و فلان يعنى. كه در اول امر پيغمبر صلى الله عليه و آله ايمان آوردند، و كافر شدند در وقتى كه ولايت بر ايشان عرض شد در هنگامى كه پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمود كه: هر كه من مولاى اويم على مولاى اوست، پس به سبب بيعت با امير المؤمنين عليه السلام، ايمان آوردند، بعد از آن، كافر شدند در هنگامى كه رسول خدا صلى الله عليه و آله از دنيا درگذشت. پس به بيعت اقرار نكردند، بعد از آن، كفر را زياد نمودند به واسطه گرفتن ايشان كسى را كه با آن حضرت بيعت كرده بود به بيعت از براى خويش. پس اين گروه چيزى از ايمان در ايشان باقى نماند».
۱.آل عمران، 90.
۲.نساء، 137.

احادیث دیگر این موضوع

۸
محمد بن يحيى، از احمد بن محمد، از ابن محبوب، از حسين بن نُعيم صحّاف، روايت كرده است كه گفت: سؤال كردم از امام جعفر صادق عليه السلام از قول خدا: «فَمِنكُمْ كَافِرٌ وَ مِنكُم مُؤْمِنٌ» تغابن، 2. (كافر در قرآن، پيش از مؤمن است. اين نظر مترجم - رحمه اللّه - بر اساس نسخه موجود پيش وى بوده و بر اساس اين نسخه، آيه، مطابق با قرآن است. پس، يا اشتباه از راوى است، و مؤيد اين حديث است كه بعد از اين مى آيد، يا مضمون آيه مراد است، نه لفظ آن. و بعضى گفته اند كه اصل، آن است كه مؤمن بر كافر مقدم باشد؛ چنانچه در اين حديث واقع شده، ليكن مانع از وقوع آن در قرآن بر اين نظم، آن است كه اگر مؤمن را مقدّم مى داشت، لازم مى آمد كه لفظ، كافر مقارن لفظ جلاله واقع شود؛ زيرا كه در قرآن بعد از آنچه مذكور شد، مذكور است كه: «وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ» . و چون اين مانع در حديث برطرف شد، لفظ مؤمن را مقدم داشت؛ چنانچه اصل است. و من مى گويم كه: اگر مقصود اين قائل، بيان وجه تقديم و تأخير است به ابقاى اين لفظ بر قرآنيّت، غلط است و اگر مراد، بيان وجه آن است بعد از ادا كردن مضمون آيه و اختيار اين نظم و ترتيب، وجه وجيهى است؛ اگر تقديم كافر، به جهت كثرت و غلبه ايشان نباشد). و ترجمه آيه اين است كه:«اوست آن خدايى كه شما را آفريده، پس بعضى از شما كافرند و بعضى مؤمن». و حضرت فرمود كه: «خدا ايمان ايشان را به ولايت ما و كفر ايشان را به آن شناسانيد (يعنى: قبول كردن و قبول نكردن آن را نشانه ايمان و كفر ايشان قرار داد. و مى تواند كه معنى اين باشد كه خدا ايمان و كفر خلق را به ولايت ما شناخت) در روزى كه بر ايشان عهد و پيمان گرفت در صلب آدم و ايشان چون مورچگان ريزه» (يا ذرّات هوا بودند).