باب در بيان اشاره و نصّ بر ابى عبداللّه حضرت جعفر بن محمد صادق ـ صلوات اللّه عليها ـ

8 حدیث
الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ مُعَلَّى بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنِ الْوَشَّاءِ، عَنْ أَبَانِ بْنِ عُثْمَانَ، عَنْ أَبِي الصَّبَّاحِ الْكِنَانِيِّ، قَالَ:نَظَرَ أَبُو جَعْفَرٍ عليه السلام إِلى أَبِي عَبْدِ اللّهِ عليه السلام يَمْشِي، فَقَالَ: «تَرى هذَا؟ هذَا مِنَ الَّذِينَ قَالَ اللّهُ عَزَّ وَ جَلَّ: «وَ نُرِيدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا فِى الْأَرْضِ وَ نَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَ نَجْعَلَهُمُ الْوارِثِينَ» ».
حسين بن محمد، از مُعلّى بن محمد، از وشّاء، از ابان بن عثمان، از ابوالصّباح كِنانى روايت كرده است كه گفت: حضرت امام محمد باقر عليه السلام نظر فرمود به امام جعفر صادق عليه السلام كه مى رفت، فرمود كه:«اين را مى بينى؟ اين از جمله كسانى است كه خداى عزّوجلّ فرموده كه: «وَ نُريدُ أنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذينَ اسْتُضْعِفُوا فى اْلأَرْضِ وَ نَجْعَلَهُمْ أئِمَّةً وَ نَجْعَلَهُمُ الْوارِثينَ» ۱، يعنى: و مى خواهيم كه منّت گذاريم بر آنان كه ضعيف و ناتوان شمرده شدند در زمين، و بگردانيم ايشان را پيشوايان در امر دين (و داعيان مردم به خير و صلاح تا در خيرات و مَبرّات به ايشان اقتدا كنند) و بگردانيم ايشان را وارثان» (كه از پيغمبران و رسولان ميراث برند).
۱.قصص، 5.
مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيى، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللّهِ عليه السلام، قَالَ:«لَمَّا حَضَرَتْ أَبِي عليه السلام الْوَفَاةُ، قَالَ: يَا جَعْفَرُ، أُوصِيكَ بِأَصْحَابِي خَيْراً، قُلْتُ: جُعِلْتُ فِدَاكَ، وَ اللّهِ، لَأَدَعَنَّهُمْ وَ الرَّجُلُ مِنْهُمْ يَكُونُ فِي الْمِصْرِ، فَـلَا يَسْأَلُ أَحَداً».
محمد بن يحيى، از احمد بن محمد، از ابن ابى عمير، از هشام بن سالم، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«چون پدرم را هنگام وفات رسيد، فرمود كه: اى جعفر، تو را وصيّت مى كنم در باب اصحاب خود به خير و خوبى. من عرض كردم كه: فداى تو گردم به خدا سوگند كه ايشان را وا مى گذارم در حالى كه مردى از جمله ايشان در شهر باشد، پس نبايد كه از كسى سؤال كند» (يعنى: همه را چنان كنم كه دانا باشند به امر دين كه نبايد از كسى مسئله دين خود را بپرسند).
عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ الْمُثَنّى، عَنْ سَدِيرٍ الصَّيْرَفِيِّ، قَالَ:سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ عليه السلام يَقُولُ: «إِنَّ مِنْ سَعَادَةِ الرَّجُلِ أَنْ يَكُونَ لَهُ الْوَلَدُ يَعْرِفُ فِيهِ شِبْهَ خَلْقِهِ وَ خُلُقِهِ وَ شَمَائِلِهِ، وَ إِنِّي لَأَعْرِفُ مِنِ ابْنِي هذَا شِبْهَ خَلْقِي وَ خُلُقِي وَ شَمَائِلِي» يَعْنِي أَبَا عَبْدِ اللّهِ عليه السلام.
على بن ابراهيم، از پدرش، از ابن ابى عمير، از هِشام بن مثنّى، از سَدير صيرفى روايت كرده است كه گفت: شنيدم از امام محمد باقر عليه السلام كه مى فرمود:«به درستى كه از نيك بختى مرد، آن است كه او را فرزندى باشد كه مانند خُلق و خُوى و خَلق و شمايل و شكل او در آن فرزند، معروف و معلوم گردد (يعنى: در سيرت و صورت مانند او باشد). و به درستى كه من خُلق خوى و شكل و شمايل خود را مى شناسم از همين پسرم». و مقصود آن حضرت، حضرت امام جعفر صادق عليه السلام بود.
عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحَكَمِ، عَنْ طَاهِرٍ، قَالَ:كُنْتُ عِنْدَ أَبِي جَعْفَرٍ عليه السلام، فَأَقْبَلَ جَعْفَرٌ عليه السلام، فَقَالَ أَبُو جَعْفَرٍ عليه السلام: «هذَا خَيْرُ الْبَرِيَّةِ ـ أَوْ أَخْيَرُ ـ».
چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از احمد بن محمد، از على بن حكم، از طاهر كه گفت: در نزد امام محمد باقر عليه السلام بودم كه حضرت صادق عليه السلام مى آمد، امام محمد باقر عليه السلام فرمود كه:«اين، خير خلائق است». يا فرمود كه: «أخير خلائق است» (و هر دو به معنى بهتر است، مگر آن كه استعمال اَخْيَر كم است و اصلى است متروك، مگر بر سبيل ندرت؛ زيرا كه خير اَخْيَر بود).
أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ، عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا، عَنْ يُونُسَ بْنِ يَعْقُوبَ، عَنْ طَاهِرٍ، قَالَ:كُنْتُ عِنْدَ أَبِي جَعْفَرٍ عليه السلام، فَأَقْبَلَ جَعْفَرٌ عليه السلام، فَقَالَ أَبُو جَعْفَرٍ عليه السلام: «هذَا خَيْرُ الْبَرِيَّةِ».
احمد بن محمد از محمد بن خالد، از بعضى از اصحاب ما، از يونس بن يعقوب، از طاهر روايت كرده است كه گفت: در نزد امام محمد باقر عليه السلام بودم كه حضرت امام جعفر صادق عليه السلام مى آمد، حضرت فرمود كه:«اين، بهترين خلائق است».
أَحْمَدُ بْنُ مِهْرَانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ، عَنْ فُضَيْلِ بْنِ عُثْمَانَ، عَنْ طَاهِرٍ، قَالَ:كُنْتُ قَاعِداً عِنْدَ أَبِي جَعْفَرٍ عليه السلام، فَأَقْبَلَ جَعْفَرٌ عليه السلام، فَقَالَ أَبُو جَعْفَرٍ عليه السلام: «هذَا خَيْرُ الْبَرِيَّةِ».
احمد بن مهران، از محمد بن على، از فُضيل بن عثمان از طاهر روايت كرده است كه گفت: در نزد امام محمد باقر عليه السلام نشسته بودم كه امام جعفر صادق عليه السلام مى آمد، امام محمد باقر عليه السلام فرمود كه:«اين، بهترين خلائق است».
مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيى، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ يَزِيدَ الْجُعْفِيِّ، عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عليه السلام، قَالَ:سُئِلَ عَنِ الْقَائِمِ عليه السلام، فَضَرَبَ بِيَدِهِ عَلى أَبِي عَبْدِ اللّهِ عليه السلام، فَقَالَ: «هذَا وَ اللّهِ قَائِمُ آلِ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه و آله». قَالَ عَنْبَسَةُ: فَلَمَّا قُبِضَ أَبُو جَعْفَرٍ عليه السلام، دَخَلْتُ عَلى أَبِي عَبْدِ اللّهِ عليه السلام، فَأَخْبَرْتُهُ بِذلِكَ، فَقَالَ: «صَدَقَ جَابِرٌ». ثُمَّ قَالَ: «لَعَلَّكُمْ تَرَوْنَ أَنْ لَيْسَ كُلُّ إِمَامٍ هُوَ الْقَائِمَ بَعْدَ الْاءِمَامِ الَّذِي كَانَ قَبْلَهُ».
محمد بن يحيى، از احمد بن محمد، از ابن محبوب، از هِشام بن سالم، از جابر بن يزيد جُعْفى، از امام محمد باقر عليه السلام روايت كرده است كه گفت: از آن حضرت سؤال شد از قائم عليه السلام، پس دست خود را بر امام جعفر صادق عليه السلام زد و فرمود:«به خدا سوگند، كه اينك قائم آل محمد صلى الله عليه و آله است». عَنْبَسه مى گويد كه: چون امام محمد باقر عليه السلام وفات فرمود، بر امام جعفر صادق عليه السلام داخل شدم و آن حضرت را به اين خبر، خبر دادم، فرمود كه: «جابر راست گفته است». بعد از آن، فرمود: «باشد كه شما چنان مپنداريد كه هر امامى، قائم نباشد بعد از امامى كه پيش از او بوده است».
عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسى، عَنْ يُونُسَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمنِ، عَنْ عَبْدِ الْأَعْلى، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللّهِ عليه السلام، قَالَ:«إِنَّ أَبِي عليه السلام اسْتَوْدَعَنِي مَا هُنَاكَ، فَلَمَّا حَضَرَتْهُ الْوَفَاةُ، قَالَ: ادْعُ لِي شُهُوداً، فَدَعَوْتُ لَهُ أَرْبَعَةً مِنْ قُرَيْشٍ، فِيهِمْ نَافِعٌ مَوْلى عَبْدِ اللّهِ بْنِ عُمَرَ، فَقَالَ: اكْتُبْ: هذَا مَا أَوْصى بِهِ يَعْقُوبُ بَنِيهِ: «يا بَنِىَّ إِنَّ اللّهَ اصْطَفى لَكُمُ الدِّينَ فَلا تَمُوتُنَّ إِلّا وَ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَ» ، وَ أَوْصى مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ إِلى جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، وَ أَمَرَهُ أَنْ يُكَفِّنَهُ فِي بُرْدِهِ الَّذِي كَانَ يُصَلِّي فِيهِ الْجُمُعَةَ، وَ أَنْ يُعَمِّمَهُ

على بن ابراهيم، از محمد بن عيسى، از يونس بن عبدالرحمان، از عبدالأعلى، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«پدرم عليه السلام آنچه در اينجاست (يعنى: آنچه مختص به امام عليه السلام است)، به من سپرد. پس چون هنگام وفاتش رسيد، فرمود كه: چند شاهد براى من طلب كن. من چهار كس را از قريش براى آن حضرت طلب نمودم و نافع مولاى عبداللّه پسر عمر در ميان ايشان بود. پس پدرم فرمود كه: بنويس: اين، آن چيزى است كه يعقوب پسران خويش را به آن وصيّت نمود: «يا بَنِيَّ إنَّ اللّهَ اصْطَفى لَكُمُ الدّينَ فَلا تَمُوتُنَّ إلاّ وَ أنْتُمْ مُسْلِمُونَ» ۱، يعنى: «اى پسران من، به درستى كه خدا برگزيده براى شما دين اسلام را. پس البتّه بايد كه نميريد مگر در حالى كه شما همه مسلمان باشيد» (يعنى: بر دين اسلام

۱.بقره، 132.