باب در بيان معبود و آن كه او را پرستش مى نمايند

على بن ابراهيم، از محمد بن عيسى بن عُبيد، از حسن بن محبوب، از ابن رئاب و از چند نفر ديگر، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه آن حضرت فرمود كه:«هر كه خدا را عبادت كند به توهّم و گمان، بى آن كه يقين به وجود آن جناب داشته باشد، كافر است. و آن كه اسم خدا را عبادت كند، به واسطه حروف يا مفهوم وضعى، نه آن كه معنى آن را كه از آن به اين اسم تعبير مى شود، عبادت كند، كافر است. و آن كه اسم و معنى هر دو را عبادت كند، مشرك است و آن كه معنى را عبادت كند، و اسم هاى آن جناب را بر او واقع سازد، با آن صفاتى كه خدا خويش را به آنها وصف فرموده، و دل خود را بر آن محكم گرداند، كه به آن اعتقاد به هم رساند، و زبانش به آن گويا گردد، و در نهان و آشكار خويش، اين گروهْ اصحابِ امير المؤمنين اند عليه السلام

على بن ابراهيم، از پدرش، از نضر بن سُويد، از هشام بن حكم، روايت كرده است كه امام جعفر صادق عليه السلام را از اسم هاى خدا و اشتقاق آن سؤال نمود. ۱ عرض كرد كه: اللّه، از چه چيز مشتق شده است؟ حضرت فرمود كه:«اى هشام، اللّه، مشتق است از إله، و إله، مألوه و معبودى مى خواهد (چه آن فِعال است از الاهت واُلوهيّت كه به معنى عبادت و عبوديت است و آن به معنى پرستيدن و پرستش است). و اسم، غير مسمى است (چه اسم همان مركب از حروف است، چون زيد كه مركب است از زا و يا و دال و مسمى، آن شحص معين و مشخصى است كه اين اسم بر او دلالت مى كند). پس هر كه اسم خدا را عبادت كند، نه معنى [را]، كافر است، و چيزى را عبادت نكرده، و هر كه اسم و معنى را هر دو عبادت كند، كافر است و دو چيز را عبادت كرده و اين مستلزم شرك است و هر كه