کتابخانه حدیث شیعه

حدیث دربارهعبّاس بن على

دانشنامه امام حسین(ع) ج ۷، ص ۱۰۸، ح ۱۸۳۰
عبّاس بن على
تاريخ الطبري عن فضيل بن خديج الكندي:فَأَمَّا الصَّيداوِيُّ عُمَرُ بنُ خالِدٍ، وجابِرُ بنُ الحارِثِ السَّلمانِيُّ، وسَعدٌ مَولى عُمَرَ بنِ خالِدٍ، ومُجَمَّعُ بنُ عَبدِ اللّهِ العائِذِيُّ، فَإِنَّهُم قاتَلوا في أوَّلِ القِتالِ، فَشَدّوا مُقدِمينَ بِأَسيافِهِم عَلَى النّاسِ، فَلَمّا وَغَلوا عَطَفَ عَلَيهِمُ النّاسُ فَأَخَذوا يَحوزونَهُم ۱، وقَطَعوهُم مِن أصحابِهِم غَيرَ بَعيدٍ، فَحَمَلَ عَلَيهِمُ العَبّاسُ بنُ عَلِيٍّ عليه السلام فَاستَنقَذَهُم، فَجاؤوا قَد جُرِّحوا، فَلَمّا دَنا مِنهُم عَدُوُّهُم، شَدّوا بِأَسيافِهِم فَقاتَلوا في أوَّلِ الأَمرِ، حَتّى قُتِلوا في مَكانٍ واحِدٍ. ۲
تاريخ الطبرىـ به نقل از فُضَيل بن خَديج كِنْدى ـ: امّا صيداوى ها: عمر بن خالد، جابر بن حارث سلمانى، سعد، غلام عمر بن خالد و مُجَمّع بن عبد اللّه عائِذى بودند كه در آغاز جنگ، به پيكار برخاستند و با شمشيرهايشان، به سوى دشمنانْ يورش بردند و چون به ميان آنها فرو رفتند، سپاهيان به سوى آنها حمله كردند و آنها را ميان گرفته، از يارانشانْ جدا كردند. عبّاس بن على عليه السلام، به آنان حمله كرد و ايشان را از دست آنان رَهانْد. آنان، [از حلقه دشمن] زخمى، بيرون آمدند و چون دوباره دشمن به آنها نزديك شد، مانند آغاز كار، با شمشيرهايشانْ يورش بُردند و جنگيدند تا يك جا شهيد شدند.
۱.حازه يحوزه: إذا قبضه وملكه واستبدّ به (النهاية: ج 1 ص 459 «حوز»).
۲.تاريخ الطبري: ج 5 ص 446، الكامل في التاريخ: ج 2 ص 569 وفيه «جبّار بن الحارث السلماني» و «مجمع عبيداللّه العائذي».
کلیدواژه‌ها از رسیدن امام حسین علیه السلام به کربلا تا شهادتشهادت فرزندان امیر مومنان علیه السلامعباس بن علی

احادیث دیگر این موضوع

۸
مقاتل الطالبيّين:عثمان بن على بن ابى طالب، كه مادر او نيز اُمّ البنين بود. يحيى بن حسن، به نقل از على بن ابراهيم، از عبيد اللّه بن حسن و عبد اللّه بن عبّاس، در باره او آورده است كه گفته اند: عثمان بن على، در 21 سالگى، كشته شد. ضحّاك مِشرَفى، در سند نخستين ـ كه اندكى پيش بيان شد ـ، گفته است: خَولى بن يزيد، تيرى به عثمان بن على زد و او را ناتوان كرد. سپس مردى از بنى اَبان بن دارِم، به او يورش بُرد و او را كُشت و سرش را جدا كرد. عثمان بن على، همان است كه از امام على عليه السلام روايت شده كه در باره اش فرمود: «همانا او را به نام برادرم عثمان بن مَظعون ناميدم».
الإرشاد:خَولى بن يزيد اَصبَحى، عثمان بن على را ـ كه جاى برادرانش را [در ميدان]گرفته بود ـ، نشانه گرفت و تيرى به او زد و او را بر زمين انداخت. سپس مردى از بنى دارِم، به او حمله بُرد و سرش را جدا كرد.
الأمالى، صدوقـ به نقل از ثابت بن ابى صفيّه ـ: سَرور عابدان، على بن الحسين عليه السلام، به عبيد اللّه، پسر عبّاس بن على بن ابى طالب عليه السلام نگريست و گريست. سپس فرمود: «بر پيامبر خدا صلى الله عليه و آله، هيچ روزى سخت تر از جنگ اُحُد نبود كه عمويش حمزة بن عبد المطّلب، شير خدا و شير پيامبرش، در آن كشته شد و پس از آن، نبرد موته كه پسرعمويش جعفر بن ابى طالب، در آن كشته شد». سپس فرمود: «و هيچ روزى مانند روز حسين عليه السلام (عاشورا) نيست. سى هزار مرد ـ كه همگى ادّعا مى كردند از اين امّت اند ـ، به سوى او حمله بُردند و همگى، با ريختن خون او، قصد تقرّب به خدا را داشتند در اين فرموده كه: «همگى، با ريختن خون او، قصد تقرّب به خدا را داشتند»، اشكال وجود دارد. اوّلاً، بسيارى از افراد دشمن، براى دنياطلبى به جنگ آمده بودند كه از جمله آنان، فرمانده سپاه، عمر بن سعد بود. بنا بر اين، بعيد مى نمايد كه همگى به قصد قربت آمده باشند. ثانيا، حديث مشابه ديگرى از امام زين العابدين عليه السلام در اين باره روايت شده است و بعيد نيست كه اين دو حديث، در اصلْ يكى بوده اند كه اين عبارت يا مضمون، در آن نيامده است. در آن حديث، از زبان امام حسن عليه السلام نقل شده كه خطاب به امام حسين عليه السلام فرمود: «سى هزار مرد به سوى تو هجوم مى آورند كه مدّعى اند از امّت جدّ ما محمّد صلّي الله عليه و آله هستند و خود را به اسلام، منسوب مى كنند و براى كشتن تو گِرد مى آيند» (ر. ك: ج 3 ص 309 «بخش ششم / فصل چهارم / پيشگويي امام حسن عليه السلام از شهادت او»). و او، خدا را به يادشان مى آورد؛ امّا آنان، پند نمى گرفتند تا آن كه او را با سركشى و ستم و تجاوز، كُشتند». آن گاه فرمود: «خداوند، عبّاس را رحمت كند! بى هيچ ترديدى، ايثار كرد و آزمايش [نيكويى] شد و خود را فداىِ برادرش كرد تا آن كه دستانش قطع شد و خداوند عز و جل به جاى آنها، دو بال برايش قرار داد كه با آنها، همراه فرشتگان در بهشت، پرواز مى كند، همان گونه كه براى جعفر بن ابى طالب، قرار داد. عبّاس عليه السلام، نزد خداوند ـ تبارك و تعالى ـ منزلتى دارد كه همه شهيدان در روز قيامت، به آن، رَشك مى برند».
سِرُّ السلسلة العلويّةـ به نقل از مُفَضَّل بن عمر: [امام] صادق عليه السلام فرمود: عمويمان عبّاس عليه السلام، تيزبين بود و ايمانى استوار داشت. همراه ابا عبد اللّه الحسين عليه السلام، جهاد كرد و نيكو از آزمايش به در آمد و به شهادت رسيد و وارث برادران مادرى اش شد و پسرش عبيد اللّه بن عبّاس، [آنها را] از او ارث بُرد. عبّاس عليه السلام، به هنگام شهادت، سى و چهار ساله بود.
إعلام الورى:كنيه عبّاس عليه السلام، ابو قِربَه (صاحب مَشك) بود؛ زيرا براى برادرش [حسين عليه السلام]آب آورد. به او سقّا (آب آور) نيز گفته اند. او به هنگام شهادت، 34 ساله بود داشت و فضيلت ها [ى بسيارى]داشت.
أنساب الأشرافـ در يادكردِ نام هاى فرزندان امير مؤمنان عليه السلام ـ: عبّاس اكبر ـ كه سقّا بود ـ. او در كربلا، مَشك آبى را براى حسين عليه السلام آورد و كنيه ابو قِربه (صاحب مَشك)، به او داده شد.
تاريخ الطبرىـ به نقل از ضحّاك بن عبد اللّه مَشرقى ـ، هنگامى كه امام حسين عليه السلام به يارانش، اجازه بازگشت داد ـ: برادران و فرزندان و برادرزادگانش و نيز دو پسر عبد اللّه بن جعفر، به حسين عليه السلام گفتند: چرا اين كار را بكنيم؟ براى اين كه پس از تو بمانيم؟! خداوند، چنين روزى را هيچ گاه به ما نشان ندهد! آغازگر اين گونه سخنان، عبّاس بن على عليه السلام بود.
الثقات، ابن حبّان:به عبّاس عليه السلام، سقّا مى گويند؛ زيرا حسين عليه السلام در زمان جنگيدنش، براى رفع تشنگى اش، آب خواست و عبّاس عليه السلام و برادرش، به چاره جويى بر آمدند. عبّاس عليه السلام مَشك آب كوچكى يافت. آن را [آورد و] به حسين عليه السلام داد تا بنوشد؛ امّا هنگامى كه خواست بنوشد، تيرى آمد و بر گلويش نشست و نگذاشت كه آب بنوشد. شمشيرها، او را در ميان گرفتند تا به شهادت رسيد. از اين رو، عبّاس بن على عليه السلام را «سقّا» مى نامند.
حدیث 1829 موضوع حدیث 1831