حدیث دربارهكودك خردسال

الأمالي للشجري عن زيد بن عليّ بن الحسين ويحيى بن اُمّ طويل وعبداللّه بن شريك العامريّ وغيرهمـ في ذِكرِ تَسمِيَةِ المَقتولينَ ـ: وعَبدُ اللّهِ بنُ الحُسَينِ عليه السلام، واُمُّهُ الرَّبابُ بِنتُ امرِىِء القَيسِ بنِ عَدِيِّ بنِ أوسِ بنِ جابِرِ بنِ كَعبِ بنِ حَكيمٍ الكَلبِيِّ، قَتَلَهُ حَرمَلَةُ بنُ الكاهِلِ الأَسَدِيُّ الوالِبِيُّ، وكانَ وُلِدَ لِلحُسَينِ عليه السلام ۱ بنِ عَليٍّ عليه السلام فِي الحَربِ، فَاُتِيَ بِهِ وهُوَ قاعِدٌ، وأخَذَهُ في حِجرِهِ، ولَبّاهُ ۲ بِريقِهِ وسَمّاهُ عَبدَ اللّهِ، فَبَينَما هُوَ كَذلِكَ، إذ رَماهُ حَرمَلَةُ بنُ الكاهِلِ بِسَهمٍ فَنَحَرَهُ، فَأَخَذَ الحُسَينُ عليه السلام دَمَهُ ۳، فَجَمَعَهُ ورَمى بِهِ نَحوَ السَّماءِ، فَما وَقَعَت مِنهُ قَطرَةٌ إلَى الأَرضِ. قالَ فُضَيلٌ: وحَدَّثَني أبُو الوَردِ أنَّهُ سَمِعَ أبا جَعفَرٍ عليه السلام يَقولُ: لَو وَقَعَت مِنهُ إلَى الأَرضِ قَطرَةٌ لَنَزَلَ العَذابُ. وهُوَ الَّذي يَقولُ الشّاعِرُ فيهِ: وعِندَ غَنِيٍّ قَطرَةٌ مِن دِمائِناوفي أسَدٍ اُخرى تُعَدُّ وَتُذكَرُ. ۴

الأمالى، شجرىـ به نقل از زيد بن على بن الحسين عليه السلام و يحيى بن امّ طَويل و عبد اللّه بن شَريك عامِرى و غير ايشان، در يادكرد نام هاى كشته شدگان كربلا ـ: [ديگر،] عبد اللّه بن حسين، كه مادرش رَباب، دختر امرؤ القيس بن عَدى بن اوس بن جابر بن كَعْب بن حَكيم كَلْبى بود. او را حَرمَلة بن كاهِل اسدى والِبى كُشت. او در هنگامه نبرد، [در روز عاشورا] به دنيا آمد. وى را نزد امام حسين عليه السلام ـ كه نشسته بود ـ، آوردند. امام عليه السلام، او را گرفت و در دامانش نشانْد و كامش را با آب دهان خود برگرفت و او را «عبد اللّه» ناميد كه در اين ميان، حَرمَلة بن كاهِل، او را با تيرى زد و گلويش را شِكافت. حسين عليه السلام، خونش را گرفت و آن را جمع نمود و به سوى آسمان پاشيد كه قطره اى از آن خون، به زمين، باز نگشت. فُضَيل مى گويد: ابو وَرْد، برايم گفت كه شنيده كه امام باقر عليه السلام مى فرمايد: «اگر قطره اى از آن خون به زمين مى افتاد، عذابْ نازل مى شد». اين، همانى است كه شاعر، در باره اش گفته است: و نزد قبيله غنى، قطره اى از خون ما (ابو بكر بن حسن) استو خونى ديگر (عبد اللّه شيرخوار)، نزد قبيله بنى اسد، به شمار و ياد است.

۱.في المصدر: «الحسين»، وهو تصحيف.

۲.اللَّبأُ: أوّل ما يحلب حين الولادة، وألبأه بريقه: صَبَّ ريقه في فيه كما يصبُّ اللّبأُ في فم الصبيّ (النهاية: ج 4 ص 221 «لبأ»).

۳.في المصدر: «دمعه»، وهو تصحيف.

۴.الأمالي للشجري: ج 1 ص 171، الحدائق الورديّة: ج 1 ص 120 نحوه.

کلیدواژه‌ها از رسیدن امام حسین علیه السلام به کربلا تا شهادت شهادت فرزندان امام حسین علیه السلام کودک خردسال

احادیث دیگر این موضوع

الملهوف:هنگامى كه حسين عليه السلام، شهادت جوانان و محبوبانش را ديد، تصميم گرفت كه خود به ميدان برود و ندا داد: «آيا مدافعى هست كه از حرم پيامبر خدا صلى الله عليه و آله، دفاع كند؟ آيا يكتاپرستى هست كه در باره ما از خدا بترسد؟ آيا دادرسى هست كه به خاطر خدا، به داد ما برسد؟ آيا يارى دهنده اى هست كه به خاطر خدا، ما را يارى دهد؟». پس صداى زنان، به ناله برخاست. امام عليه السلام، به جلوى درِ خيمه آمد و به زينب عليهاالسلامفرمود: «كودك خُردسالم را به من بده تا با او، خداحافظى كنم». او را گرفت و مى خواست او را ببوسد كه حَرمَلة بن كاهِل، تيرى به سوى او انداخت كه در گلويش نشست و او را ذبح كرد. امام عليه السلام به زينب عليهاالسلام فرمود: «او را بگير!». سپس، كف دستانش را زير خون [گلوى او]گرفت تا پُر شدند. خون را به سوى آسمان پاشيد و فرمود: «آنچه بر من وارد مى شود، برايم آسان است؛ چون بر خدا پوشيده نيست و در پيش ديد اوست». امام باقر عليه السلام [در باره آن خون] فرموده است: «از آن خون، يك قطره هم به زمين، باز نگشت».

تاريخ الطبرىـ به نقل از ابو مِخنَف ـ: سليمان بن ابى راشد، از حُمَيد بن مسلم برايم نقل كرد كه: وقتى حسين عليه السلام نشست، يكى از كودكانش را برايش آوردند. حسين عليه السلام، او را در دامانش نشاند. اين كودك را عبد اللّه بن حسين پنداشته اند. عُقْبة بن بشير اسدى، گفته است: امام باقر عليه السلام به من فرمود: «ما از شما بنى اسد، خونى طلب داريم». گفتم: گناه من در اين ميان چيست ـ خدايتْ رحمت كند، اى ابو جعفر ـ؟ ماجرا چيست؟ حسين عليه السلام فرمود: «[روز عاشورا،] يكى از كودكان حسين عليه السلام را برايش آوردند. در دامانش نشسته بود كه يكى از شما ـ اى بنى اسد ـ، تيرى به سويش انداخت و او را ذبح كرد. حسين عليه السلام، خونش را گرفت و هنگامى كه كفِ دو دستش از آن خون، پُر شد، آن را بر زمين ريخت و سپس گفت: اى خدا! اگر يارىِ آسمانى ات را از ما دريغ كردى، آن را براى جاى بهترى قرار ده و انتقام ما را از اين ستم پيشگان بگير».

الأخبار الطّوال:حسين عليه السلام، تنها مانْد. مالك بن بِشْر كِنْدى، به او حمله بُرد و با شمشير، بر سرش زد كه كلاهِ لباس خَزِ او را پاره كرد و شمشير، به سرش رسيد و آن را زخمى كرد. حسين عليه السلام، آن لباس را انداخت و كلاهى خواست. آن را به سر نهاد و عمامه اى بست و نشست. سپس، كودك خُردسالش را طلبيد و در دامانش نشانْد كه مردى از بنى اسد، آن كودك را در همان جايى كه بود، با تيرى بلند، زد و كُشت.

تاريخ الطبرىـ به نقل از عمّار دُهْنى، از امام باقر عليه السلام ـ: تيرى آمد و به پسر حسين عليه السلام ـ كه در دامانش بود ـ، اصابت كرد. حسين عليه السلام، خون را از [چهره] او پاك مى كرد و مى گفت: «خدايا! ميان ما و مردمى كه دعوتمان كردند تا يارى مان دهند، امّا ما را كُشتند، حكم بران».

الإرشاد:حسين عليه السلام جلوى خيمه نشست. فرزندش عبد اللّه بن حسين را ـ كه خُردسال بود ـ، برايش آوردند. امام عليه السلام، او را در دامانش نشانْد. مردى از بنى اسد، او را با تيرى زد و ذبحش كرد. حسين عليه السلام، خون او را گرفت و هنگامى كه كفِ دستش پُر شد، آن را بر زمين ريخت. سپس گفت: «پروردگارا! اگر يارىِ آسمانى ات را از ما دريغ داشتى، آن را براى جاى بهترى قرار بده و انتقام ما را از اين مردم ستمكار، بگير». سپس، آن كودك را آورد و كنار كشتگان خاندانش قرار داد.

مثير الأحزانـ به نقل از حُمَيد بن مسلم ـ: وقتى حسين عليه السلام ديد كه از خاندان و يارانش، جز اندكى باقى نمانده است، برخاست و ندا داد: «آيا كسى هست كه از حرم پيامبر خدا صلى الله عليه و آله دفاع كند؟ آيا يكتاپرستى هست؟ آيا فريادرسى هست؟ آيا ياورى هست؟». صداى مردم، به گريه بلند شد. سپس به جلوى درِ خيمه آمد و فرزندش عبد اللّه را ـ كه خردسال بود ـ، خواست. او را آوردند تا با او خداحافظى كند كه مردى از بنى اسد، تيرى به سوى او انداخت كه در گلويش نشست و او را ذبح كرد. حسين عليه السلام، خون [او] را با كفِ دو دستش گرفت و آن را به سوى آسمان پاشيد و آن گاه گفت: «پروردگارا! اگر يارىِ آسمانى ات را از ما دريغ داشتى، آن را براى جاى بهترى قرار ده و انتقام ما را از اين ستمكاران، بگير». امام باقر عليه السلام [در باره آن خون] فرمود: «از آن خون، يك قطره هم به زمين باز نگشت». سپس حسين عليه السلام، او را بُرد و كنار كشتگان خاندانش قرار داد.

مقاتل الطالبيّينـ به نقل از مُوَرِّع بن سُوَيد بن قيس ـ: يكى از حاضران در كنار حسين عليه السلام، برايمان گفت: همراه حسين عليه السلام پسر خردسالش در المناقب ابن شهرآشوب «على اصغر» آمده است. هم بود كه تيرى آمد و در گلويش نشست. حسين عليه السلام، خون را از گلوى او و گودىِ زير گلويش مى گرفت و به سوى آسمان مى پاشيد و از آن، چيزى [به زمين] باز نمى گشت. حسين عليه السلام مى گفت: «خدايا! نزد تو، از بچّه شتر [صالح عليه السلام]، كمتر نباشد».

البداية و النهايةـ به نقل از ابو مِخنَف ـ: حسين عليه السلام در مانْد و بر درِ خيمه اش نشست. كودك خردسالى از فرزندانش به نام عبد اللّه را برايش آوردند. او را در دامانش نشانْد و به بوسيدن و بوييدن او و خداحافظى با او مشغول بود و به خانواده اش وصيّت مى كرد كه در اين حال، مردى از بنى اسد به نام «پسر آتش افروز»، تيرى به سوى او انداخت و آن پسر را ذبح كرد. حسين عليه السلام، خونش را در دستش گرفت و به سوى آسمان پاشيد و گفت: «پروردگارا! اگر يارىِ آسمانى ات را از ما دريغ داشتى، آن را براى جاى بهترى قرار ده و انتقام ما را از اين ستمكاران، بگير».