برگُزيدن دوزخ

تاريخ الطبرى:عُقْبة بن سَمعان مى گويد: سبب خارج شدن عمر بن سعد به سوى حسين عليه السلام، اين بود كه عبيد اللّه بن زياد، او را بر چهار هزار تن از كوفيان، گماشته بود تا آنان را به سوى دَستَبى ۳ ببرد و با ديلميان ـ كه به دستَبى رفته و بر آن جا، چيره شده بودند ـ، رويارويى كند. ابن زياد، فرمان حكومت رى را به نام عمر نوشت و فرمان حركت را به او داد. او بيرون رفت و در حمّام اَعيَن، خيمه لشكر را بر پا كرد. هنگامى كه ماجراى امام حسين عليه السلام پيش آمد و ايشان، به سوى كوفه حركت كرد، ابن زياد، عمر بن سعد را فرا خواند و گفت: به سوى حسين، حركت كن. هنگامى كه از كار ما و او فارغ شديم، به سوى فرمان روايى خود مى روى. عمر بن سعد به او گفت: خدايت رحمت كند! اگر مى توانى مرا معاف بدارى، معاف بدار. عبيد

الفتوح:ابن زياد، يارانش را گِرد آورد و گفت: اى مردم! چه كسى جنگيدن با حسين بن على عليه السلام را به عهده مى گيرد و [در عوض] من هم فرماندارىِ هر جايى را كه بخواهد، به او بدهم؟ هيچ كس به او پاسخى نداد. ابن زياد، به عمر بن سعد بن ابى وقّاص، توجّه كرد كه چند روز پيش، فرمان حكومت رى و دَستَبى را برايش صادر كرده و فرمان جنگ با ديلم را به او داده بود و قصد راه افتادن به سوى آن جا را داشت. چون چنين شد، به او رو كرد و گفت: مى خواهم كه به سوى جنگ با حسين بن على عليه السلام بروى، و چون ما از گرفتارىِ او آسوده شديم، به سوى فرماندارى خود مى روى، إن شاء اللّه! عمر به او گفت: اى امير! اگر مى توانى كه مرا از جنگ با حسين بن على عليه السلام معاف دارى، معاف دار! ابن زياد گفت: تو را معاف داشتم. فرمانى را

الطبقات الكبرى (الطبقة الخامسة من الصحابة):عبيد اللّه بن زياد، عمر بن سعد بن ابى وقّاص را با چهار هزار تن به سوى حسين عليه السلام، روانه كرد. ابن زياد، پيش تر، او را فرماندارِ رى و همدان، كرده بود و آن افراد را نيز به همين منظور، با او همراه كرده بود. هنگامى كه به او فرمان حركت به سوى حسين عليه السلام را داد، عمر، خوددارى ورزيد و خوش نداشت كه برود و درخواست كرد كه او را معاف بدارد؛ امّا ابن زياد به او گفت: با خدا، پيمان مى بندم كه اگر به سوى او حركت نكنى و بر وى در نيايى، تو را از كار، بر كنار كرده، خانه ات را ويران مى كنم و گردنت را مى زنم. عمر گفت: در اين صورت، انجام مى دهم. قبيله عمر، بنى زُهْره، نزدش آمدند و گفتند: تو را به خدا سوگند مى دهيم كه مبادا رويارويى با حسين را به عهده

الفتوح:حسين عليه السلام، بُرَير را به سوى عمر بن سعد فرستاد. بُرَير، به عمر بن سعد گفت: اى عَمر! آيا مى گذارى كه خاندان نبوّت، از تشنگى جان بدهند و مانعِ آنان مى شوى كه از آب فرات بنوشند و ادّعاى شناختن خدا و پيامبرش را مى كنى؟! عمر بن سعد، ساعتى به زمين، چشم دوخت. سپس، سرش را بلند كرد و گفت: به خدا سوگند، من، اين را به يقين مى دانم كه هر كس با آنان بستيزد و حقّشان را غصب كند، ناگزير، در دوزخ خواهد بود؛ امّا واى بر تو، اى بُرَير! آيا نظرت اين است كه فرماندارى رى را رها كنم تا به كسى جز من برسد؟! در خود نمى بينم كه بتوانم از اين مُلك، در گذرم. سپس، چنين سرود: عبيد اللّه، مرا، نه كسى ديگر را از قبيله اش، فرا خواندتا در اين زمان و فورى، به سرزمينى بروم. به خدا سوگند، نمى دانم چه

مطالب السَؤول:عبيد اللّه [بن زياد]، نامه اى به عمر بن سعد نوشت و او را به رويارويى با حسين عليه السلام، ترغيب كرد. پس از آن، عمر بر حسين عليه السلام و يارانش، سخت گرفت و تشنگى شان شديد شد. يكى از ياران حسين عليه السلام به نام يزيد بن حُصَين همْدانى ـ كه فردى زاهدپيشه بود ـ، به حسين عليه السلام گفت: اى فرزند پيامبر خدا! به من اجازه بده تا نزد عمر بن سعد بروم و در باره آب، با او سخن بگويم، شايد از كارش، دست بردارد. حسين عليه السلام به او اجازه داد. او به سوى عمر بن سعد آمد و بر او وارد شد؛ ولى به او سلام نداد. عمر گفت: اى برادرِ هَمْدانى! چه چيز، تو را از سلام دادن بر من، باز داشت؟ آيا من، مسلمانى آشنا نسبت به خدا و پيامبرش نيستم؟ مرد همْدانى به او گفت: اگر آن گونه كه مى گويى، مسلمان