حدیث دربارهفرستاده شدن نماينده ويژه امام عليه السلام به همراه نامه به كوفه

تاريخ الطبري عن عمّار الدهني عن أبي جعفر [الباقر] عليه السلام:بَعَثَ الحُسيَنُ عليه السلام إلى مُسلِمِ بنِ عَقيلِ بنِ أبي طالِبٍ ابنِ عَمِّهِ، فَقالَ لَهُ: سِر إلَى الكوفَةِ فَانظُر ما كَتَبوا بِهِ إلَيَّ، فَإِن كانَ حَقّا خَرَجنا إلَيهِم. ۱

تاريخ الطبرىـ به نقل از عمّار دُهْنى، از امام باقر عليه السلام ـ: حسين عليه السلام به دنبال پسر عمويش، مسلم بن عقيل، فرستاد و به وى پيغام داد: به سمت كوفه حركت كن و در باره نامه هايى كه به من نوشته اند، بررسى كن، كه اگر اين نامه ها حقيقت دارند، به سمت آنان حركت كنيم.

۱.تاريخ الطبري: ج 5 ص 347، تهذيب التهذيب: ج 1 ص 590، الإصابة: ج 2 ص 69، سير أعلام النبلاء: ج 3 ص 306، مقاتل الطالبيّين: ص 99 كلاهما نحوه.

کلیدواژه‌ها مقدمه گزیده معرفی کتاب حاضر خروج امام حسین علیه السلام از مدینه تا ورود به کربلا فعالیت های امام حسین علیه السلام در مکه +1 مورد دیگر

احادیث دیگر این موضوع

أنساب الأشراف:قاصدان، پى در پى آمدند و نزد او (حسين عليه السلام) اجتماع كردند و ايشان به آخرين نامه آنان پاسخ داد و به آنان اعلام نمود كه مسلم بن عقيل بن ابى طالب را فرستاده تا اوضاع و احوال را بررسى كند و وضعيت مردم و رأى و نظر آنان را برايش بنويسد.

تاريخ الطبرىـ به نقل از ابو مخارق راسبى ـ: حسين عليه السلام، مسلم بن عقيل را فرا خواند و او را به همراه قيس بن مُسهِر صيداوى، عُمارة بن عُبَيد سَلولى و عبد الرحمان بن عبد اللّه بن كَدِن اَرحَبى به سمت كوفه روانه كرد. وى را به پروا كردن از خدا، مخفى نگه داشتن مسئله و مهربانى با مردم، سفارش كرد [و فرمود]كه اگر ديد مردم، اتّحاد و يك پارچگى دارند، به سرعت به وى خبر دهد.

الأخبار الطِّوال:حسين عليه السلام براى همه آنان، يك نامه نوشت و آن را به هانى بن هانى و سعيد بن عبد اللّه سپرد. متن نامه، چنين است: «به نام خداوند بخشنده مهربان. از حسين بن على، به هر يك از دوستان و شيعيانم در كوفه كه اين نامه به وى مى رسد. سلام بر شما! امّا بعد، نامه هاى شما به دستم رسيد و از علاقه مندى تان به آمدنم نزد شما، خبردار شدم. اينك برادر و پسر عمو و فردى مورد اعتماد از خاندانم، [يعنى]مسلم بن عقيل را به سوى شما مى فرستم تا واقعيت امور را به دست آورد و براى من از آنچه در باره اجتماع و اتّحاد شما دستگيرش مى شود، بنويسد. اگر واقعيت، چنان بود كه در نامه ها نوشته بوديد و نمايندگانِ شما به من خبر دادند، به زودى بر شما وارد مى شوم، اگر خدا بخواهد. والسلام!». مسلم بن عقيل به همراه حسين عليه السلام از مدينه به مكّه آمده بود. حسين عليه السلام به وى فرمود: «پسر عمو! در نظر دارم به كوفه ره بسپارى و در آنچه مردمِ آن جا بر آن اجتماع كرده اند، بنگرى. اگر واقعيت، چنان بود كه نامه هايشان خبر مى دهد، به سرعت برايم نامه بنويس تا در اسرع وقت، خودم را به تو برسانم؛ و اگر جز آن بود، به سرعت، باز گرد».

تاريخ الطبرىـ به نقل از محمّد بن بِشْر هَمْدانى ـ: [حسين عليه السلام] به همراه هانى بن هانىِ سبيعى و سعيد بن عبد اللّه حَنَفى ـ كه آخرين فرستادگان كوفيان بودند ـ، نامه اى فرستاد: «به نام خداوند بخشنده مهربان. از حسين بن على، به جمعيت مؤمنان و مسلمانان. امّا بعد، هانى و سعيد، نامه هاى شما را برايم آوردند و اين دو، آخرين فرستادگان شما به سوى من بودند. تمام داستان و آنچه را بازگو كرده بوديد، دانستم و سخن تمامتان، اين بود كه: ما را پيشوايى نيست. نزد ما بيا. شايد خداوند به واسطه تو، ما را بر محور حق و راستى، متّحد گرداند. به راستى كه برادر و پسر عمو و فرد مورد اعتمادم را از خاندانم، به سوى شما فرستادم و به وى دستور دادم تا شرح احوال و آرا و مسائلتان را برايم بنويسد. اگر برايم نوشت كه رأى اكثريت و نخبگان و خردمندانِ شما، آن گونه است كه فرستادگانِ شما بازگو كردند و در نامه هايتان خواندم، به زودى به سوى شما مى آيم، اگر خدا بخواهد. به جانم سوگند كه پيشوا نيست، مگر كسى كه عامل به كتاب خدا، پايبند به انصاف، ملتزم به حقيقت و سرسپرده ذات خداوند باشد. والسلام!».

الفتوح:گزارش نامه حسين بن على عليه السلام به كوفيان [، اين است]: «به نام خداوند بخشنده مهربان. از حسين بن على، به جماعت مؤمنان. سلام بر شما! امّا بعد، هانى بن هانى و سعيد بن عبد اللّه، نامه هاى شما را برايم آوردند و آن دو، آخرين فرستادگان شما به سوى من بودند. آنچه را كه گفتيد و نوشتيد، دانستم و در آنچه مى پسنديد، كوتاهى نخواهم كرد. اينك برادر، پسر عمو و فرد مورد اعتمادم از خاندانم، [يعنى]مسلم بن عقيل بن ابى طالب را به سوى شما فرستادم و به وى دستور دادم كه شرح احوال و آراى شما و رأى خردمندان و نخبگان شما را برايم بنويسد و او ره سپار به سوى شماست، إن شاء اللّه. والسلام! و نيرويى جز از جانب خداوند نيست. اگر شما آن گونه بوديد كه فرستادگانِ شما خبر داده اند و در نامه هايتان خواندم، پس به همراه پسر عمويم به پا خيزيد و با او بيعت كنيد، او را يارى دهيد و تنهايش مگذاريد. به جانم سوگند، پيشوايى كه با كتاب خدا به عدالت رفتار كند و انصاف ورزد، مانند كسى نيست كه به غير حق، حكمرانى مى كند و خودش، راه را نيافته و نمى تواند ديگران را هدايت كند. خداوند، ما و شما را بر محور هدايت، گرد آورَد و همه ما را با تقوا همراه سازد! به راستى كه او به هر چه بخواهد، لطف مى كند. سلام خدا و رحمت و بركات او بر شما باد!». آن گاه نامه را پيچيد و مُهر كرد و مسلم بن عقيل را فرا خواند و نامه را به وى داد و به وى فرمود: «من، تو را به سوى كوفه مى فرستم و اينها نامه هاى آنان براى من است. خداوند، كار تو را آن گونه كه دوست دارد و مى پسندد، تقدير خواهد كرد. اميدوارم من و تو در رتبه شهدا قرار بگيريم. به بركت [ياد] خدا، حركت كن تا وارد كوفه شوى. وقتى به كوفه رسيدى، در خانه مطمئن ترينِ مردمان، فرود آى و مردم را به پيروى از من و دورى از خاندان ابو سفيان فرا بخوان. اگر ديدى مردم بر بيعت با من توافق دارند، سريع به من خبر بده تا بر اساس آن، عمل كنم، به خواست خداوند متعال». آن گاه حسين عليه السلام او را در آغوش گرفت و خداحافظى نمود و هر دو گريستند.

البداية و النهاية:تمام فرستادگان [كوفيان] به همراه نامه هاى آنان، نزد حسين عليه السلام اجتماع كردند. در اين هنگام، پسر عمويش مسلم بن عقيل بن ابى طالب را روانه عراق ساخت تا حقيقت امور را برايش آشكار گرداند و چنانچه [دعوت ها] حتمى بود و امور از پشتوانه و تدبير برخوردار بود، به دنبال ايشان بفرستد تا با خاندان و بستگان، حركت كند و وارد كوفه شود و بر دشمنان، پيروز گردد. امام عليه السلام اين مطلب را در نامه اى به همراه مسلم براى مردم عراق فرستاد.

الملهوفـ پس از گزارش نامه هايى كه از كوفيان به امام حسين عليه السلام رسيد ـ: حسين عليه السلام به هانى بن هانى سبيعى و سعيد بن عبد اللّه حنفى فرمود: «به من خبر دهيد كه چه كسانى بر اين نامه اى كه به دستم رسيد، اجتماع و هم رأيى دارند؟». گفتند: اى پسر پيامبر خدا! شَبَث بن رِبْعى، حَجّار بن اَبجَر، يزيد بن حارث، يزيد بن رُوَيم، عُروة بن قيس، عمرو بن حَجّاج و محمّد بن عُمَير بن عُطارِد. [راوى] مى گويد: در اين هنگام، حسين عليه السلام برخاست و ميان ركن و مقام، دو ركعت نماز به جا آورد و از خداوند در اين كار، طلب خير كرد. سپس مسلم را فرا خواند و او را از اوضاع و احوال، باخبر ساخت و به همراه مسلم، جواب نامه هاى كوفيان را نوشت و به آنان وعده رفتن به كوفه داد و مطلبى به اين مضمون نگاشت: «پسر عمويم مسلم بن عقيل را به جانب شما روانه كردم تا احوال و آراى شما را برايم گزارش كند».

تذكرة الخواصّـ به نقل از ابن اسحاق ـ: تمام فرستادگان، در مكّه نزد حسين عليه السلام گرد آمدند. در اين هنگام، [امام عليه السلام]مسلم بن عقيل را به سوى آنان فرستاد و نامه اى به همراه وى [به اين شرح] نوشت: «به راستى كه برادر، پسر عمو و فرد مورد اعتمادم از خاندانم را به سوى شما فرستادم و به وى دستور دادم كه احوال شما را برايم بنويسد. پس اگر برايم بنويسد كه رأى اكثريت شما و خردمندانِ شما، آن گونه است كه فرستادگان شما خبر آوردند، به سمت شما مى آيم، و گرنه نخواهم آمد. والسلام!». آن گاه مسلم بن عقيل را خواست و او را به همراه قيس بن مُسهِر صيداوى و عُمارة بن عبد اللّه سَلولى و عبد الرحمان بن عبد اللّه اَرحَبى، [به كوفه] روانه كرد و به وى دستور داد جريان را مخفى بدارد.