حدیث دربارهشهربانو

دلائل الإمامةـ به نقل از مُسيَّب بن نَجَبه ـ: هنگامى كه اسيران ايران به مدينه وارد شدند، عمر بن خطّاب، خواست زنان را بفروشد و مردان را بردگان عرب قرار دهد و آنان را موظّف كند كه عليل و ناتوان و كهن سال را در طواف بر گِرد كعبه، بر پشت خود بگيرند و بچرخانند. امير مؤمنان عليه السلام فرمود: «بى گمان، پيامبر خدا فرمود: بزرگ هر گروهى را بزرگ بداريد». عمر گفت: من شنيدم كه مى فرمود: «هنگامى كه بزرگ گروهى نزد شما مى آيد، بزرگش بداريد، هر چند با شما مخالفت كند». امير مؤمنان عليه السلام به او فرمود: «پس چگونه با اين سخنى كه ياد كردى، مى خواهى با اين بزرگان، چنين كنى؟ اينان، قومى اند كه با شما از درِ صلح و صفا در آمدند و به اسلام و مُسالمت، رغبت نشان دادند و تقدير، چنان است كه از آنها براى من نسلى باشد و من، خدا و شما را گواه مى گيرم كه به اندازه سهم خود، آنان را براى خدا، آزاد كردم». و همه بنى هاشم [به امام على عليه السلام] گفتند: ما نيز سهم خود را به تو بخشيديم. امام على عليه السلام گفت: «خدايا! گواه باش كه من همه آنچه را كه از سهم خود به من بخشيدند، در راه تو آزاد كردم». مهاجران و انصار نيز گفتند: اى برادر پيامبر خدا! ما نيز حقّمان را به تو بخشيديم. امام على عليه السلام گفت: «خدايا! گواه باش كه آنان، حقّ خود را بخشيدند و من هم قبول كردم و گواه باش كه من، سهم آنان را در راه تو آزاد كردم». عمر گفت: چرا تصميم مرا در باره عجم ها نقض مى كنى؟ و چه چيزى تو را به رأى من در باره آنها بى ميل كرده است؟ امام على عليه السلام آنچه را پيامبر خدا صلى الله عليه و آله در باره بزرگداشتِ بزرگان فرموده بود، و نيز رغبت داشتن ايرانيان را به اسلام، تكرار كرد. عمر گفت: اى ابو الحسن! من نيز سهم خود را و بقيّه آنچه را بخشيده نشده، به خدا و تو بخشيدم. امير مؤمنان على عليه السلام گفت: «خدايا! بر آنچه گفتند و نيز آزادى آنان از سوى من، گواه باش». سپس گروهى از قريش به ازدواج با آن زنان، رغبت نشان دادند و امير مؤمنان عليه السلام فرمود: «اينان به اين كار، واداشته نمى شوند؛ بلكه به اختيار آنان، گذاشته مى شود. هر چه برگزيدند، به آن، عمل مى شود». برخى از مردم به شهربانو، دختر كسرا، اشاره كردند [و خواستار او شدند]. پس اختيار را به او وا نهادند و از پشت چادر و در ميان جمع به او گفتند: كدام يك از خواستگارانت را بر مى گزينى؟ و آيا از ميان آنان، شوهرى مى خواهى؟ شهربانو سكوت كرد. امير مؤمنان على عليه السلام فرمود: «شوهرى مى خواهد؛ امّا هنوز اختيار نكرده است». عمر گفت: تو از كجا مى دانى كه او شوهر مى خواهد؟ امير مؤمنان عليه السلام فرمود: «پيامبر خدا صلى الله عليه و آله، هنگامى كه دختر بدون سرپرستى از قومى نزدش مى آمد و از او خواستگارى شده بود، مى فرمود: به او گفته شود: تو به اين شوهر، راضى هستى؟. پس اگر شرم مى كرد و چيزى نمى گفت، همان سكوت را اذن او قرار مى داد و فرمان به ازدواج مى داد و اگر مى گفت: نه، او را وادار به انتخاب نمى كرد». خواستگاران را به شهربانو نشان دادند و او با دستش اشاره كرد و حسين بن على عليه السلام را نشان داد. پس دوباره او را آزاد گذاشتند. با دستش اشاره نمود و به زبان خودش گفت: «اين! اگر اختيار با من است» و امير مؤمنان على عليه السلام را ولىّ خود قرار داد. حذيفه، مراسم خواستگارى را اجرا كرد و امير مؤمنان عليه السلام فرمود: «نامت چيست؟». گفت: شاهْ زنان. امام على عليه السلام [با زبان فارسى] فرمود: «نه. شاهْ زنان نيست، مگر دختر محمّد صلى الله عليه و آله، و اوست كه سَرور زنان است. تو، شهربانو هستى و خواهرت مرواريد، دختر خسرو است». شهربانو، تصديق كرد و گفت: آرى. و حكايت شده كه شهربانو و خواهرش مرواريد، آزاد گذاشته شدند. شهربانو، حسين عليه السلام را و مرواريد، حسن عليه السلام را برگزيد.