حدیث دربارهگوناگون

رسول اللّه صلى الله عليه و آله:مِن صِفاتِ المُؤمِنِ أن يَكونَ جَوّالَ الفِكر، جَهوَرِيَّ الذِّكرِ ۱. ۲

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:از صفات مؤمن، آن است كه انديشه اى پويا دارد و با صداى بلند، ذكر مى گويد.

۱.في المصدر: «جوهري الذكر»، وما أثبتناه من بحار الأنوار. قال العلّامة المجلسي قدس سره: «جوّال الفكر» أي فكره في الحركة دائما. «جهوريّ الذكر» في القاموس: كلام جهوريّ: أي عال، أي يعلن ذكر اللّه، أو ذكره عال في الناس. وفي بعض النسخ: «جوهريّ» وكأنّه كناية عن خلوص ذكره ونفاسته، والظاهر أنّه تصحيف (بحار الأنوار: ج 67 ص 313).

۲.التمحيص: ص 74 ح 171، بحار الأنوار: ج 67 ص 310 ح 45.

کلیدواژه‌ها امامت 2 امامت خاصه امام علی علیه السلام فضایل امام علی از زبان پیامبر خدا صلی الله علیه و آله گوناگون

احادیث دیگر این موضوع

الدرّ المنثورـ به نقل از جابر ـ: مردى با صداى بلند، ذكر مى گفت كه مردى گفت: كاش صدايش را پايين بياورد! پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود: «رهايش كن. او نالنده واژه «أوّاه» در عربى، به معناى: آوخ گوى، لابه كننده به درگاه خدا، و بسيار دعاكننده است. است».

مسند ابن حنبلـ به نقل از عُقبة بن عامر ـ: پيامبر صلى الله عليه و آله در باره مردى كه او را «ذو البِجادين» مى گويند، فرمود: «او نالنده است»، بِدان سبب كه او مردى بود كه با خواندن قرآن، بسيار ياد خداوند عز و جل مى نمود و با صداى بلند، دعا مى كرد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند عز و جل به داوود عليه السلام وحى فرمود كه: «به ستمكاران بگو كه از من ياد نكنند؛ زيرا هر كه مرا ياد كند، من نيز او را ياد مى كنم، و ياد كردن من از ستمكاران، اين است كه لعنتشان مى كنم».

امام على عليه السلام:خوشا آن كه عبادت و دعا را براى خدا خالص گردانَد و دلش را به آنچه چشمانش مى بيند، مشغول نسازد و به خاطر آنچه گوش هايش مى شنود، ياد خدا را به فراموشى نسپارد و به خاطر آنچه به ديگران داده شده است، سينه اش را اندوهگين نكند!

المصنّف، عبد الرزّاقـ به نقل از ابو قِلابه ـ: نزد پيامبر صلى الله عليه و آله از مردى سخن به ميان آمد و گفته شد: او مردى نيك است. [سپس] گفته شد: اى پيامبر خدا! يك بار، او با ما ره سپار حج شد و هر گاه در جايى فرود مى آمديم، او پيوسته نماز مى خواند تا كوچ مى كرديم. در راه نيز پيوسته قرآن مى خواند و ذكر مى گفت تا باز در منزلى فرود مى آمديم. پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «پس، چه كسى شترش را علف مى داد و براى خود او غذا تهيّه مى كرد؟». گفتند: همه ما. فرمود: «همه شما از او نيك تريد».

مصباح الشريعهـ در حديثى كه به امام صادق عليه السلام نسبت داده شده است ـ: كسى كه حقيقتا به ياد خداوند باشد، فرمان بُردار خداست و كسى كه از خدا غافل باشد، نافرمان است. فرمان بُردارى، نشانه ره يافتگى است و نافرمانى، نشانه گم راهى، و ريشه اين هر دو، ياد [خدا] و غفلت [از او] است. پس، دلت را قبله زبانت قرار ده و آن را جز با اشارت دل و موافقت خِرد و رضايت ايمان، مَجُنبان؛ چرا كه خداوند، به نهان و آشكار تو داناست و به آنچه در سينه هاست، آگاه است، چه رسد به آنچه در غير سينه هاست [و از اعمال ظاهر است]. و همانند كسى باش كه در حال جان كندن است، يا همانند كسى كه در صحنه بزرگ [قيامت براى حسابرسى]ايستاده است، و خويشتن را از وظيفه اى كه پروردگارت بر عهده تو نهاده است (يعنى امر و نهى و وعده و تهديدش)، غافل مدار و دلت را با آبِ اندوه بشوى و آن را به غير تكليفى كه بر تو نهاده است، مشغول مدار. به ياد خدا باش، از آن روى كه او به ياد توست. او تو را ياد مى كند، با آن كه بى نياز از توست. پس، ياد كردن او از تو، ارزشمندتر و خواستنى تر و كامل تر و پيش تر از ياد كردن تو از اوست. آگاهى تو از اين كه او به ياد توست، موجب فروتنى و شرمدارى و شكسته نفسى تو مى شود، و از اين [آگاهى]، مشاهده كَرَم او و لطف ازلى اش زاده مى شود و [در اين صورت،] براى او خالص مى شوى و طاعاتت، هر چند بسيار باشند، در برابر نعمت ها و الطاف او به نظرت خُرد مى آيند. و اين كه به يادِ او بودَنَت را در نظر آورى، موجب ريا و خودپسندى و گستاخى و درشتى با خلق او و بسيار ديدن طاعت و فراموش كردن لطف و كَرَم او مى شود و اينها، جز بر دور شدن از خداوند نمى افزايد و با گذشت ايّام، جز تنهايى [و جدا شدن مردم از او را] به بار نمى آورد. ياد خدا، دو گونه است: يكى ياد خالص كه با دل، سازگار است؛ و ياد صارِف كه ياد جز او را از دل مى زدايد، چنان كه پيامبر خدا فرمود: «من، ثناى تو را شمارش نمى توانم كرد. تو چنانى كه خود در ثناى خويش گفته اى». پس، پيامبر خدا براى ياد خدا، اندازه اى قرار نداد؛ چون به راستى مى دانست كه پيش از آن كه او به ياد خدا باشد، خداوند عز و جل به ياد اوست. پس، ديگران، حتماً نمى توانند [براى ياد خدا اندازه اى تعيين كنند]. بنا بر اين، هر كه مى خواهد خداى متعال را ياد كند، بايد بداند كه اگر خداوند، توفيق ياد كردن از خود را به بنده ندهد، بنده، قادر به ياد كردن از او نيست.