حدیث دربارهبرترينِ اعمال
۱.قال الصدوق قدس سره: يعني: فمن ذكر اللّه عز و جل بالغدوّ، ويذكر ما كان منه في ليله من سوء عمله، واستغفر اللّه وتاب إليه، فإذا انتشر في ابتغاء ما قسم اللّه له انتشر وقد حطّت عنه سيّئاته وغفرت له ذنوبه. وإذا ذكر اللّه عز و جل بالآصال ـ وهيالعشيّات ـ راجع نفسه فيما كان منه في يومه ذلك؛ من سرفٍ على نفسه، وإضاعةٍ لأمر ربّه، فإذا ذكر اللّه عَزَّ وجَلَّ واستغفر اللّه تعالى وأناب، راح إلى أهله وقد غفرت له ذنوب يومه. وإنّما تحمد الشهادة أيضا إذا كانت من تائب إلى اللّه استغفر من معصية اللّه عَزَّ وجَلَّ (معاني الأخبار: ص 411).
۲.معاني الأخبار: ص 411 ح 100 عن أنس، بحار الأنوار: ج 86 ص 298 ح 61؛ المصنّف لابن أبي شيبة: ج 7 ص 72 ح 5 وج 8 ص 235 ح 2 كلاهما عن ابن عمر من دون إسنادٍ إليه صلى الله عليه و آله، الفردوس: ج 3 ص 454 ح 5402 عن أنس وفيها «بالغداة والعشيّ»، كنز العمّال: ج 1 ص 426 ح 1838.
۳.يعنى: آن قدر شمشير بزنى كه شمشير، در هم شكسته شود.
۴.شيخ صدوق قدس سره مى گويد: منظور، اين است كه هر كس خداوند عز و جل را در بامدادان، ياد كند و عمل بد شبش را به ياد آورد و از خداوند، آمرزش بخواهد و توبه نمايد و آن گاه در پى روزىِ تقديرشده خدا برود، گناهانش فرو مى ريزند و آمرزيده مى شود، و هر گاه شامگاهان، خدا را به ياد آورد و در باره وضعيتى كه در روز از زياده روى و تباه كردن فرمان پروردگارش داشته، به خود آيد و خداى عز و جل را به ياد آورد و از آن خداى والا، آمرزش بخواهد و به درگاه او بنالد، به خانواده اش باز مى گردد، در حالى كه گناهان آن روزش آمرزيده شده اند. شهادت هم، وقتى از سوى شخص توبه كننده به پيشگاه خداوند و آمرزش خواه از نافرمانى خداوند عز و جل باشد، ستوده است.