حدیث دربارهمُغَيرة بن شُعبه

دانشنامه امیرالمؤمنین(ع) ج ۱۲، ص ۴۱۸، ح ۶۲۰۷

پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله

مُغَيرة بن شُعبه

رسول اللّه صلى الله عليه و آله:هامانُ هذِهِ الاُمَّةِ المُغيرَةُ بنُ شُعبَةَ. ۱

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هامان اين امّت، مغيرة بن شعبه است.

۱.الإيضاح: ص 66 عن أبي ذرّ.

کلیدواژه‌ها دشمنی با امام علی شماری از دشمنان امام علی مغیره بن شعبه

احادیث دیگر این موضوع

۸

امام على عليه السلامـ خطاب به عمّار بن ياسر، هنگامى كه درباره مغيرة بن شعبه سخن به ميان آورد ـ: اى عمّار! رهايش كن، كه او از دين بهره اى ندارد، مگر آنچه او را به دنيا نزديك ساخته باشد؛ و او خويش را به عمد، [درباره حقّانيت من يا معاويه]به شبهه انداخته است تا شبهه ها را بهانه اى براى لغزش هايش قرار دهد.

الغاراتـ به نقل از جُندَب بن عبد اللّه ـ: نزد على عليه السلام از مغيرة بن شعبه و سرسختى اش در حمايت از معاويه سخن به ميان آمد. فرمود: «مگر مغيره كيست؟ اسلام آوردن وى، در پىِ هرزگى و خيانتى بود كه نسبت به گروهى از قومش كرد كه از جانب او آسوده خاطر بودند. او به قوم خويش يورش بُرد و مرتكب آن اعمال شد. آن گاه گريخت و به عنوان پناهنده به اسلام، نزد پيامبر صلى الله عليه و آله آمد [تا از دست قومش در امان بمانَد]. سوگند به خدا، از زمانى كه اسلام آورده، كسى از او فروتنى و افتادگى نديده است. آگاه باشيد كه پيش از قيامت، از قبيله ثقيف، فرعون هايى خواهند بود كه از حق، كناره مى گيرند و آتش جنگ را برمى افروزند و از ستمكاران، پشتيبانى مى كنند. آگاه باشيد! ثقيف، مردمى نيرنگبازند كه به هيچ پيمانى وفا نمى كنند و با عرب، چنان دشمنى مى ورزند كه گويى از آنان نيستند. البتّه در بين آنان، گاه، فرد صالحى پيدا مى شود، از جمله: عروة بن مسعود و ابو عبيد بن مسعود (كه در منطقه قُسّ الناطف قسّ الناطف، منطقه اى در نزديكى كوفه در كنار ساحل فرات است. جنگ ايرانيان و مسلمانان در زمان خلافت عمر، در اين منطقه واقع شد و ابو عبيد بن مسعود ثقفى، در جريان آن، كشته شد (تاج العروس: ج 8 ص 415 «قسس»). در ساحل فرات شهيد شد). و البته فرد صالح در قبيله ثقيف، كمياب است».

شرح نهج البلاغةـ به نقل از ابو جعفر اِسكافى ـ: معاويه، گروهى از صحابيان و گروهى از تابعيان را براى جعل كردن احاديث زشت درباره على عليه السلام ـ كه متضمّن طعن بر وى و برائت جستن از او بود ـ گمارد و براى آنان مزدى مقرّر كرد كه موجب تشويق براى چنين كارى مى شد. آنان نيز در مورد آنچه موجب خشنودى معاويه مى شد، حديث جعلى ساختند، از جمله آنان [از صحابه]: ابو هريره، عمرو بن عاص، مغيرة بن شعبه؛ و از تابعيان، عروة بن زبير بودند.

شرح نهج البلاغةـ به نقل از ابو جعفر اِسكافى ـ: مغيرة بن شعبه، آشكارا على عليه السلام را بر منبر كوفه لعن مى كرد؛ چرا كه در روزگار عمر، در جريان زناى مغيره ـ كه ابو بكره درباره آن، شهادت داد و زياد، از شهادت دادن، سر باز زد ـ على عليه السلام گفته بود: «اگر مغيره را ببينم، سنگسارش خواهم كرد» و اين سخنِ على عليه السلام، به مغيره رسيده بود. مغيره هم به خاطر اين مسئله و نيز مسائل ديگرى كه از على عليه السلام در دلش انباشته شده بود، با على عليه السلام دشمنى مى كرد. مغيرة بن شعبه اهل دنيا بود و دينش را به چيزى اندك از دنيا مى فروخت و با بدگويى از على بن ابى طالب عليه السلام معاويه را خشنود مى كرد. روزى در مجلس معاويه گفت: پيامبر خدا، دخترش را از روى دوستى، به ازدواج على در نياورْد؛ بلكه مى خواست خوبى هاى ابو طالب را در حقّ خويش، جبران كند. اخبارى درست به ما رسيده كه مغيره بر منبر عراق، على عليه السلام را بى شمار، لعن كرده است.

شرح نهج البلاغة:مغيره، زناكارترينِ مردم در زمان جاهليّت بود. هنگامى كه اسلام آورد، اسلام، وى را محدود كرد. در وجود او نشانه هايى از اين حالت، مانده بود كه به هنگام زمامدارى اش بر بصره، نمود پيدا كرد.

الإصابةـ به نقل از مغيرة بن شعبه ـ: من نخستين كسى هستم كه در عصر اسلام، رشوه داده ام: پيش يَرفَأ (دربان عمر) آمدم و با وى نشستم و به وى گفتم: اين عمامه را بگير و به سر بگذار، كه من تاى اين عمامه را دارم. وى با من اُنس پيدا كرد و به من اجازه داد كه وارد شوم و بنشينم. من وارد شدم و [همان جا] وسط حياط نشستم. هر رهگذرى كه مى گذشت، [با خود] مى گفت: مغيره در نزد عمر، از منزلتْ برخوردار است؛ چون در آن هنگامى كه هيچ كس نمى تواند پيش وى برود، مغيره مى رود.

شرح نهج البلاغة:مغيرة بن شعبه، على عليه السلام را از زمان پيامبر خدا دشمن مى داشت؛ ولى اين دشمنى، در روزگار ابو بكر، عمر و عثمان، فزونى يافت. در روزى كه با على عليه السلام براى خلافتْ بيعت شد، او به على عليه السلام پيشنهاد كرد كه معاويه را براى مدّتى كوتاه در شام نگه دارد و آن هنگام كه در شام به نام او خطبه خوانده شد و دعوتش جا افتاد، معاويه را ـ همان گونه كه عمر و عثمان، وى را نزد خويش خوانده بودند ـ پيش خود بخواند و زمامدارى را از وى بگيرد. على عليه السلام اين را نپذيرفت. و اين، خيرخواهى اى از سوى دشمنى كينه توز بود.

الغاراتـ به نقل از كلبى ـ: هنگامى كه بُسر از مكّه به سوى طائف طائف، شهر كوچكى است در نزديكى مكّه، بر دامنه كوه غَزوان، كه خُنك ترينِ نقطه حجاز است (تقويم البلدان: ص 94). در حركت بود، مغيرة بن شعبه به وى چنين نوشت: «امّا بعد؛ خبر حركتت به سمت حجاز و فرود آمدنت در مكّه و سختگيرى ات بر شكداران و گذشتت از گنهكاران و بزرگداشتت نسبت به خردمندان، به من رسيد؛ و من نظرت را در اين خصوص، ستايش كردم. بر كار شايسته اى كه انجام مى دهى، پايدار باش، كه خداوند در كار خير، جز خير، بر خيرخواهان نمى افزايد. خداوند، ما و تو را از فرمان دهندگان به معروف، حركت كنندگان به سوى حق، و بسيار يادكنندگانِ خويش، قرار دهد!».