حدیث دربارههمگونى روح ها
الاختصاص عن الأَصبَغ بن نُباتَة:كُنتُ مَعَ أميرِ المُؤمِنينَ عليه السلام فَأَتاهُ رَجُلٌ فَسَلَّمَ عَلَيهِ، ثُمَّ قالَ: يا أميرَ المُؤمِنينَ، إنّي وَاللّهِ لَاُحِبُّكَ فِي اللّهِ، واُحِبُّكَ فِي السِّرِّ كَما اُحِبُّكَ فِي العَلانِيَةِ، وأدينُ اللّهَ بِوِلايَتِكَ فِي السِّرِّ كَما أدينُ بِها فِي العَلانِيَةِ. وبِيَدِ أميرِ المُؤمِنينَ عودٌ، طَأطَأَ رَأسَهُ، ثُمَّ نَكَتَ بِالعودِ ساعَةً فِي الأَرضِ، ثُمَّ رَفَعَ رَأسَهُ إلَيهِ فَقالَ:
إنَّ رَسولَ اللّهِ صلى الله عليه و آله حَدَّثَني بِأَلفِ حَديثٍ، لِكُلِّ حَديثٍ ألفُ بابٍ، وإنَّ أرواحَ المُؤمِنينَ تَلتَقي فِي الهَواءِ فَتَشُمُّ ۱ وتَتَعارَفُ، فَما تَعارَفَ مِنهَا ائتَلَفَ، وما تَناكَرَ مِنهَا اختَلَفَ، وبِحَقِّ اللّهِ لَقَد كَذَبتَ؛ فَما أعرِفُ وَجهَكَ فِي الوُجوهِ، ولَا اسمَكَ في الأَسماءِ. ۲
الاختصاصـ به نقل از اَصبغ بن نُباته ـ: همراه امير مؤمنان بودم. مردى نزد او آمد و سلام كرد. آن گاه گفت: اى امير مؤمنان! به خدا سوگند كه تو را به خاطر خدا دوست مى دارم، و همان گونه كه آشكارا تو را دوست مى دارم، در نهان نيز تو را دوست دارم، و همان گونه كه آشكارا با ولايت تو خدا را اطاعت مى كنم، در نهان نيز با ولايت تو اطاعت مى كنم.
در دست امير مؤمنان، چوبى بود. سر چوب را خم كرد. سپس چند لحظه با چوبْ زمين را خراشيد. آن گاه، سرش را بلند كرد و فرمود: «پيامبر خدا، هزار حديث به من فرمود كه هر حديثى، هزار باب داشت، و [از جمله آنها اين بود كه]همانا روح هاى مؤمنان در آسمانْ همديگر را مى بينند و مى بويند و يكديگر را مى شناسند، و هر كدام يكديگر را شناختند، با هم انس مى گيرند، و هر كدام يكديگر را نشناختند، با هم اختلاف مى كنند. به حقّ خدا سوگند كه تو دروغ مى گويى.من چهره تو را بين چهره ها [ى آشنا]نمى شناسم و نام تو را هم بين نام ها نمى بينم».