حدیث دربارهعمر بن خطّاب

دانشنامه امیرالمؤمنین(ع) ج ۸، ص ۵۵۲، ح ۳۸۶۱

المناقب للخوارزمي عن عمر بن الخطّاب: اللّهُمَّ لا تُبقِني لِمُعضِلَةٍ لَيسَ لَهَا ابنُ أبي طالِبٍ حَيّا. ۱

المناقب، خوارزمى ـ به نقل از عمر بن خطّاب ـ : پروردگارا! مرا با مشكلى وانگذار كه پسر ابو طالب براى چاره‏جويى آن، زنده نباشد.

۱.المناقب للخوارزمي: ص 97 ح 98، مقتل الحسين للخوارزمي: ج 1 ص 45، فرائد السمطين: ج 1 ص 344 ح 266؛ شرح الأخبار: ج 2 ص 317 ح 651 وفيه «كان عمر يقول.» وليس فيه «حيّا».

کلیدواژه‌ها مفهوم اهل بیت علیهم السلام اصحاب پیامبر و مفهوم اهل بیت عمر بن خطاب

احادیث دیگر این موضوع

الأمالى، طوسى ـ به نقل از موسى بن عبد اللّه‏ اسدى ـ : وقتى مردم بصره شكست خوردند، على بن ابى طالب، دستور داد عايشه را در قصر ابو خلف، جاى دهند. وقتى در آن جاى گرفت، عمّار بن ياسر به نزدش آمد و گفت: اى مادر! شمشير زدن فرزندانت براى دينشان را چگونه ديدى؟ عايشه گفت: اى عمّار! آيا چون پيروز شدى، خود را برحق مى‏پندارى؟ گفت: من بيشتر از اين [كه ربطى به پيروزى‏ام داشته باشد]، خود را بر حق مى‏دانم. سوگند به خدا، اگر ما را با شمشير مى‏زديد، به گونه‏اى كه ما را به نخلستان‏هاى منطقه هَجَر مى‏رانديد، باز هم مى‏دانستيم كه ما بر حقّيم و شما بر باطليد. عايشه به وى گفت: چنين توهّم كرده‏اى؟ اى عمّار! از خدا بترس. تو كهنْ‏سال شده‏اى، استخوانت فرسوده و عمرت پايان يافته است و به خاطر فرزند ابو طالب، دينت را از دست دادى. عمّار گفت: سوگند به خدا، من از بينِ ياران پيامبر خدا براى خودم انتخابى كردم و ديدم كه على، از همه آنان نسبت به كتاب خداوند عز و جل پُرخوان‏تر است و نسبت به تأويل آن، آگاه‏تر است و از همه آنان، بيشتر حرمت آن را نگه مى‏دارد و به سنّت پيامبر صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله، آشناتر است؛ افزون بر خويشاوندى او با پيامبر خدا و زيادى گرفتارى و رنجش او در راه اسلام. آن‏گاه، عايشه ساكت شد.

تاريخ دمشق ـ به نقل از عمر بن خطّاب ـ : خداوندا! هيچ گرفتارى و سختى‏اى نازل مكن، جز آن كه ابو الحسن، كنار من باشد.

أنساب الأشراف ـ به نقل از عمر بن خطّاب ـ : خداوند، مرا در مشكلى وانگذارد كه ابو الحسن براى حلّ آن حاضر نباشد.

الكافى ـ به نقل از عمر بن خطّاب ـ : اگر على نبود، عمر هلاك مى‏شد.

كنز العمّال ـ به نقل از عمر بن خطّاب ـ : اى پسر ابـو طالب! همواره تو برطرف كننده هر شبهه و روشن كننده هر حكمى هستى.

فضائل الصحابة، ابن حنبل ـ به نقل از سعيد بن مُسَيّب ـ : عمر، همواره از اين كه مشكلى پيش آيد و ابو الحسن براى حلّ آن حاضر نباشد، به خدا پناه مى‏بُرد.

امام صادق عليه ‏السلام: عمر بن خطّاب بر حجر الأسود گذر كرد و [خطاب به آن]گفت: به خدا، اى سنگ! ما مى‏دانيم كه تو سنگى هستى كه سود و زيانى نمى‏رسانى، جز آن كه پيامبر خدا را ديديم كه تو را دوست مى‏دارد، پس ما هم تو را دوست مى‏داريم. امير مؤمنان [در انتقاد از دعاى عمر]، فرمود: «چه‏طور، ابن خَطّاب؟ سوگند به خدا كه خداوند، آن را روز قيامت بر مى‏انگيزانَد، در حالى كه زبان و دو لب دارد و براى هر كس كه حج گزارده، گواهى خواهد داد. او دست خدا در روى زمين است كه توسط آن با بندگانش بيعت مى‏كند». عمر گفت: خداوند در هيچ سرزمينى ما را بدون حضور على بن ابى طالب، نگه ندارد.

المستدرك على الصحيحين ـ به نقل از ابو سعيد خُدرى ـ : همراه عمر بن خطّاب به حج رفتيم. وقتى شروع به طواف كرد، رو به حجر الأسود كرد و گفت: من مى‏دانم كه سنگى هستى كه سود و زيانى نمى‏رسانى و اگر نمى‏ديدم كه پيامبر خدا تو را بوسيده، نمى‏بوسيدمت، و آن‏گاه، آن را بوسيد. على بن ابى طالب عليه ‏السلام فرمود: «چرا، اى امير مؤمنان! او سود و زيان مى‏رسانَد». آن‏گاه افزود: «طبق كتاب خداوند ـ تبارك و تعالى ـ». عمر گفت: اين [مطلب] در كجاى كتاب خداست؟ فرمود: «خداوند عز و جل مى‏فرمايد: «و هنگامى كه پروردگارت از پشت فرزندان آدم، ذرّيه آنان را بر گرفت و ايشان را بر خودشان گواه ساخت كه آيا پروردگار شما نيستم؟ گفتند: چرا» . خداوند، آدم را آفريد و پشتش را مسح كرد و از ذرّيه‏اش اقرار گرفت كه او پروردگار است، و آنان، بنده او هستند و از آنان عهد و پيمان گرفت و آن را بر پوستى نوشت و اين سنگ، دو چشم و يك زبان داشت. به وى گفت: "دهانت را بگشا". دهانش را گشود و خداوند، آن پوست را در دهانش گذاشت و فرمود: " در روز قيامت، بر حجّ آنان كه حج مى‏گزارند، گواهى ده ". و من گواهى مى‏دهم كه از پيامبر خدا شنيدم: " روز واپسين، حجر الأسود را با زبانى گويا مى‏آورند و براى هر كس كه او را بر اساس توحيد، لمس كرده، گواهى مى‏دهد ". بنا بر اين، اى امير مؤمنان! او (حجر الأسود)، سود و زيان مى‏رسانَد». عمر گفت: به خدا پناه مى‏برم از اين كه در بين مردمى زندگى كنم كه تو اى ابو الحسن در بين آنان نباشى.