سكرات مرگ
6 حدیث
الزهد للحسين بن سعيد عن سلمان:لولا السُّجودُ للّهِ، و مُجالَسَةُ قَومٍ يَتَلَفَّظونَ طيبَ الكلامِ كما يُتَلفَّظُ طيبُ التَّمرِ، لَتمَنّيتُ المَوتَ. ۱
الزهد للحسين بن سعيدـ به نقل از سلمان ـ: اگر مسأله سجده كردن براى خدا و همنشينى با عدّه اى كه از دهانشان سخنان نيكويى چون خرماى ناب بيرون مى ريزند در ميان نبود، هر آينه تمنّاى مرگ مى كردم.
۱.الزهد للحسين بن سعيد: 79/212.
رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله:اِحضَروا مَوتاكُم و لَقِّنوهُم «لا إلهَ إلاَّ اللّهُ» و بَشِّروهُم بالجَنَّةِ، فإنّ الحَليمَ مِن الرِّجالِ و النِّساءِ يَتَحَيّرُ عندَ ذلكَ المَصرَعِ، و إنّ الشّيطانَ أقرَبُ ما يكونُ مِن ابنِ آدمَ عندَ ذلكَ المَصرَعِ. و الّذي نَفسي بيَدِهِ! لَمُعايَنةُ مَلَكِ المَوتِ أشَدُّ مِن ألفِ ضَربَةٍ بالسَّيفِ. و الّذي نَفسي بيَدِهِ! لا تَخرُجُ نَفسُ عَبدٍ مِن الدّنيا حتّى يَتَألَّمَ كُلُّ عِرقٍ مِنهُ على حِيالهِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:بر بالين مردگان خود حاضر شويد و به آنان «لا اله الا اللّه» تلقين كنيد و نويد بهشتشان دهيد؛ زيرا حتى مردان و زنان بردبار هم در اين صحنه گيج و سرگشته مى شوند و شيطان بيش از هر زمان ديگرى در هنگام مرگ به آدمى نزديك مى گردد. سوگند به آنكه جانم در دست اوست، مشاهده ملك الموت سخت تر از هزار ضربه شمشير است. سوگند به آنكه جانم در دست اوست، جان هيچ بنده اى از دنيا نرود مگر اينكه يكايك رگ هاى او درد كشند.
۱.كنز العمّال: 42158.
عنه صلى الله عليه و آله:أدنى جَبَذاتِ المَوتِ بمَنزلَةِ مِائةِ ضَربَةٍ بالسَّيفِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:كمترين كشش هاى مرگ، چونان صد ضربه شمشير است.
۱.كنز العمّال: 42208.
عنه صلى الله عليه و آله:إنّ أهوَنَ المَوتِ بمَنزلَةِ حَسَكَةٍ كانَت في صُوفٍ، فهَل تَخرُجُ الحَسَكةُ مِن الصُّوفِ إلاّ و مَعَها صُوفٌ؟! ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:آسانترين مردن، به منزله خارى است كه در ميان پشم باشد. آيا خار از پشم بيرون مى آيد بدون آنكه مقدارى پشم با آن باشد؟!
۱.كنز العمّال: 42174.
عنه صلى الله عليه و آله:لو أنّ البَهائمَ يَعلَمْنَ مِن المَوتِ ما تَعلَمونَ أنتُم، ما أكَلتُم مِنها سَمينا! ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:اگر حيوانات از مرگ آن دانند كه شما مى دانيد، هرگز حيوان فربهى نمى خورديد!
۱.الأمالي للطوسي: 453/1011.
الإمامُ عليٌّ عليه السلامـ في صِفَةِ المَأخوذِينَ علَى الغِرَّةِ ـ: اجتَمَعَت علَيهِم سَكرَةُ المَوتِ و حَسرَةُ الفَوتِ، ففَتَرَت لها أطرافُهُم، و تَغيَّرَت لها ألوانُهُم.
ثُمَّ ازدادَ المَوتُ فيهِم وُلوجا، فحِيلَ بينَ أحَدِهِم و بينَ مَنطِقِهِ، و إنّهُ لَبَينَ أهلِهِ يَنظُرُ ببَصَرِهِ و يَسمَعُ باُذُنهِ على صِحَّةٍ مِن عَقلِهِ و بَقاءٍ من لُبِّهِ، يُفَكِّرُ فيمَ أفنى عُمرَهُ، و فيمَ أذهَبَ دَهرَهُ! و يَتَذكَّرُ أموالاً جَمَعَها، أغمَضَ في مطالِبِها، و أخَذَها مِن مُصَرَّحاتِها و مُشتَبِهاتِها، قد لَزِمَتهُ تَبِعاتُ جَمعِها، و أشرَفَ على فِراقِها، تَبقى لمَن وراءَهُ يَنعَمُونَ فيها، و يَتَمتَّعونَ بها، فيكونُ المَهْنأُ لغَيرِهِ و العِب ءُ على ظَهرِهِ، و المَرءُ قد غَلِقَت (عَلِقَت)
امام على عليه السلامـ در وصف غافلگير شدگان مرگ ـفرمود: سكرات مرگ و حسرت از دست دادن همه چيز در وجود آنها جمع مى شود و دست و پاهايشان به سستى مى گرايد و رنگ هايشان بر مى گردد. سپس، مرگ به وجود آنان بيشتر نفوذ مى كند و هر يك از آنان را از سخن مى اندازد، او در ميان اعضاى خانواده اش با چشم خود مى بيند و با گوشش مى شنود و خردش صحيح و سالم است و عقلش به جاست و به اين مى انديشد كه عمرش را در چه راه صرف كرده و روزگارش را چگونه گذرانده است! و به ياد مى آورد اموالى را كه گرد آورده و در به دست آوردن آنها چشمش را بر هم نهاده [و به حلال و حرام توجّه نكرده] و از موارد آشكار و شبهه ناك بر گرفته است و تبعات و گناهانِ گردآورىِ آنها دامنگيرش شده و اينك در آستانه جدا شدن از آنهاست و اين اموال براى بازماندگانش
۱.نهج البلاغة: الخطبة 109.