حدیث دربارهبرابرى مردم در مالِ خدا

شرح نهج البلاغة عن أبي إسحاق الهَمْدانيَِّ:إنّ امرأتَينِ أتَتا عليّا عليه السلام، إحداهُما مِن العَرَبِ، و الاُخرى مِن المَوالي، فسَألَتاهُ فدَفَعَ إلَيهِما دَراهِمَ و طَعاما بالسَّواءِ، فقالَت إحداهُما: إنّي امرأةٌ مِن العَرَبِ و هذهِ مِن العَجَمِ! فقالَ: إنّي و اللّهِ، لا أجِدُ لبَني إسماعيلَ في هذا الفَيءِ فَضلاً على بَني إسحاقَ. ۱

شرح نهج البلاغهـ به نقل از ابو اسحاق همدانى ـ: دو زن، يكى عرب و ديگرى از موالى، نزد على عليه السلام آمدند و از آن حضرت چيزى [از بيت المال]خواستند. امام به هر دوى آنها به يك اندازه پول و خوراك داد. يكى از آن دو گفت: من زنى عرب هستم و اين زن عجم است! على عليه السلام فرمود: به خدا قسم كه من در اين غنيمت براى فرزندان اسماعيل برترى اى بر فرزندان اسحاق نمى يابم.

۱.. شرح نهج البلاغة: 2/200.

کلیدواژه‌ها دارایی برابری مردم در مال خدا

احادیث دیگر این موضوع

امام صادق عليه السلام:در حقيقت، خداوند اين مال هاى زيادى را به شما داده است تا آنها را در جهتى كه خداوند عزّ و جلّ معلوم كرده است به كار اندازيد. آنها را به شما نداده است كه بيندوزيد.

امام على عليه السلام:در برخوردارى از اين بيت المال هيچ كس را بر ديگرى مزيّتى نيست. خداوند خود آن را تقسيم كرده است؛ زيرا آن مال خداست و شما هم بندگان مسلمان خداييد.

امام على عليه السلامـ در بخشى از نامه خود به مصقلة بن هبيره شيبانى، كارگزار آن حضرت در اردشير خُرّه ـنوشت: بدان كه مسلمانانى كه نزد تو و نزد ما به سر مى برند سهمشان از اين بيت المال يكسان است. براى دريافت سهم خود از آن، نزد من مى آيند و مى گيرند و باز مى گردند.

امام على عليه السلامـ هنگامى كه به سبب رعايت برابرى در تقسيم بيت المال از ايشان خرده گرفتند ـفرمود: آيا به من مى گوييد كه با ستم بر كسانى كه زمام دارشان شده ام، پيروزى را بجويم؟! به خدا سوگند كه تا شب و روز مى چرخند و در آسمان ستاره اى از پى ستاره اى بر مى آيد، هرگز گرد اين كار نخواهم گشت. اگر اين مال از آنِ خودم هم مى بود، آن را به يكسان ميانشان تقسيم مى كردم چه رسد به اينكه مال، مال خداست!

امام على عليه السلامـ خطاب به عبد اللّه بن زمعه كه در زمان خلافتش از آن حضرت مالى طلبيده بود ـفرمود: اين مال نه از من است و نه از تو. بلكه غنيمت مسلمانان و حاصل شمشيرهاى آنان است. اگر در جنگشان با آنان شركت كرده اى، تو هم مانند آنها سهم دارى و گرنه دسترنج آنها براى دهان هاى غير آنها نيست.

امام على عليه السلامـ در نامه اى به قثم بن عباس، كارگزار ايشان در مكّه ـنوشت: به آنچه از مال خدا كه نزد تو جمع مى شود بنگر و آن را ميان عيالواران و گرسنگان منطقه پيرامونت پخش كن و با آن خلأ فقر را پر كن و مازادش را براى ما بفرست، تا آن را ميان كسانى كه نزد ما هستند تقسيم كنيم.

امام على عليه السلامـ درباره زمين هايى كه عثمان تيول بعضى كرده بود و حضرت آنها را به مسلمانان بازگرداند ـفرمود: به خدا سوگند اگر ببينم كه به كابين زنان يا بهاى كنيزان رفته باشد، هر آينه آن را باز مى گردانم؛ زيرا دامنه عدالت گسترده است و هر كه عدالت بر او تنگ آيد (با همه گستردگيش آن را تحمّل نكند) بى عدالتى بر او تنگتر آيد!

امام على عليه السلامـ در فرمانش به مالك اشتر ـنوشت: امّا غم من اين است كه كار اين امّت را نابخردان و نابكاران آنها به عهده گيرند و در نتيجه، مال خدا را ميان خود دست به دست گردانند و بندگان او را به بردگى كشند.