مهلت دادن به بدهكار تنگدست

12 حدیث
عنه عليه السلام:لَأن اُقرِضَ قَرضا أحَبُّ إلَيَّ مِن أن أصِلَ بمِثلِهِ. ۱
امام صادق عليه السلام:اگر وامى پرداخت كنم، خوشتر دارم از اين كه به همان مقدار صله و بخشش دهم.
۱.ثواب الأعمال: 167/4.
بحار الأنوار:رُوِيَ أنّ أجرَ القَرضِ ثَمانِيَةَ عَشرَ ضِعفا مِن أجرِ الصَّدَقةِ، لأنَّ القَرضَ يَصِلُ إلى مَن لا يَضَعُ نفسَهُ للصَّدَقةِ لأخذِ الصَّدَقةِ. ۱
بحار الأنوار:روايت شده است كه پاداش وام هيجده برابر پاداش صدقه است؛ زيرا وام به دست كسى مى رسد كه براى گرفتن صدقه، خودش را خوار و خفيف نمى كند.
۱.بحار الأنوار: 103/140/11.
رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله:مَن أنظَرَ مُعسِرا كانَ لَهُ علَى اللّهِ في كلِّ يَومٍ صَدَقةٌ بمِثلِ ما لَهُ علَيهِ حتّى يَستَوفِيَ حَقَّهُ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر كس تنگدستى را مهلت دهد، در هر روز براى او ثواب صدقه اى برابر با طلبى كه از او دارد بر عهده خداست، تا زمانى كه مال خود را دريافت كند.
۱.بحار الأنوار: 103/151/17.
عنه صلى الله عليه و آله:مَن أنظَرَ مُعسِرا أظَلَّهُ اللّهُ بظِلِّهِ يَومَ لا ظِلَّ إلاّ ظلُّهُ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر كه به تنگدستى مهلت دهد، خداوند، در روزى كه هيچ سايه اى جز سايه او نيست، وى را در سايه خود در آورد.
۱.الكافي: 8/9/1.
عنه صلى الله عليه و آله:مَن أقرَضَ مُؤمنا قَرضا يَنتَظِرُ بهِ مَيسورَهُ كانَ مالُهُ في زَكاةٍ، و كانَ هو في صَلاةٍ مِن المَلائكةِ حتّى يُؤَدِّيَهُ إلَيهِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر كس به مؤمنى وامى دهد و [براى پس گرفتن آن] صبر كند تا دستش باز شود، مال او زكات محسوب شود و در نماز با فرشتگان باشد تا اين كه وامش به او برگردانده شود.
۱.ثواب الأعمال: 166/1.
عنه صلى الله عليه و آله:مَن نَفَّسَ عن غَريمِهِ أو مَحا عَنهُ كانَ في ظِلِّ العَرشِ يَومَ القِيامَةِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر كه به بدهكار خود مهلت دهد يا از طلب خود در گذرد، روز قيامت در سايه عرش باشد.
۱.كنز العمّال: 15379.
عنه صلى الله عليه و آله:مَن أرادَ أن تُستَجابَ دَعوَتُهُ و أن تُكشَفَ كُربَتُهُ فَلْيُفَرِّجْ عن مُعسِرٍ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر كه مى خواهد دعايش مستجاب و اندوهش بر طرف شود، به تنگ دست مهلت دهد.
۱.كنز العمّال: 15398.
عنه صلى الله عليه و آله:خُذْ حَقَّكَ في عَفافٍ وافٍ أو غَيرِ وافٍ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:حقّ خود را با خويشتندارىِ كامل يا غير كامل بگير (در هنگام گرفتن حقّت سخت گيرى نكن).
۱.كنز العمّال: 15405.
عنه صلى الله عليه و آله:اتَّقُوا دَعوَةَ المُعسِرِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:بترسيد از نفرين تنگ دست.
۱.كنز العمّال: 15424.
عنه صلى الله عليه و آله:حُوسِبَ رجُلٌ ممَّن كانَ قَبلَكُم فلَم يُوجَدْ لَهُ مِن الخَيرِ شيءٌ إلاّ أنّهُ كانَ يُخالِطُ الناسَ و كانَ مُوسِرا، و كانَ يَأمُرُ غِلمانَهُ أن يَتَجاوَزُوا عنِ المُعسِرِ، قالَ اللّهُ تعالى: نَحنُ أحَقُّ بذلكَ، تَجاوَزُوا عَنهُ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:مردى از گذشتگان، مورد حسابرسى [الهى]قرار گرفت و هيچ كار خوبى از او پيدا نشد مگر همين كه توانگر بود و با مردم معاشرت مى كرد و به چاكرانش دستور مى داد از تنگ دست در گذرند. خداوند متعال فرمود: ما به اين كار (گذشت و بخشش) سزاوارتريم. از او در گذريد.
۱.الترغيب و الترهيب: 2/44/7.
عنه صلى الله عليه و آله:كما لا يَحِلُّ لِغَريمِكَ أن يَمطُلَكَ و هُو مُوسِرٌ، فكذلكَ لا يَحِلُّ لكَ أن تُعسِرَهُ إذا عَلِمتَ أنّهُ مُعسِرٌ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:همچنان كه بدهكار تو اگر توانگر باشد روا نيست در پرداخت بدهى اش به تو تعلل ورزد، بر تو نيز روا نيست كه اگر بدانى تنگ دست است، او را تحت فشار قرار دهى.
۱.ثواب الأعمال: 167/5.
الترغيب و الترهيب عن ابنِ عبّاس:دخلَ رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله المسجدَ و هو يقولُ: أيُّكُم يَسُرُّهُ أن يَقِيَهُ اللّهُ عَزَّ و جلَّ مِن فَيحِ جَهنّمَ؟ قُلنا: يا رسولَ اللّهِ، كُلُّنا يَسُرُّهُ. قالَ: مَن أنظَرَ مُعسِرا أو وَضَعَ لَهُ وَقاهُ اللّهُ عَزَّ و جلَّ مِن فَيحِ جَهنَّمَ. ۱
الترغيب و الترهيبـ به نقل از ابن عباس ـ: پيامبر خدا صلى الله عليه و آله وارد مسجد شد و فرمود: كدام يك از شما خوش دارد كه خداوند عزّ و جلّ او را از گرماى سوزان دوزخ نگه دارد؟ عرض كرديم: اى رسول خدا! همه ما خوش داريم. فرمود: هر كه تنگدستى را مهلت دهد، يا بر او ببخشد، خداوند عزّ و جلّ وى را از گرماى سوزان دوزخ نگه دارد.
۱.الترغيب و الترهيب: 2/46/15.