ترسناكترين فتنه ها
3 حدیث
الإمامُ الباقرُ و الإمامُ الصّادقُ عليهما السلامـ في قولِهِ تعالى: «رَبَّنا لا تَجْعَلْنا فِتنَةً لِلقَومِ الظالِمِينَ» ـ: لا تُسَلِّطْهُم علَينا فَتَفتِنَهُم بنا. ۱
امام باقر و امام صادق عليهما السلامـ درباره آيه «پروردگارا! ما را براى قوم ستمگر [وسيله]آزمايش قرار مده» ـفرمودند: يعنى براى آزمودن ستمگران، آنان را بر ما مسلّط مگردان.
۱.بحار الأنوار: 5/216/2.
امام صادق عليه السلام:از فرزندان آدم هيچ مؤمنى نبود، مگر اين كه تهيدست بود و هيچ كافرى نبود مگر اين كه توانگر بود، تا آن كه ابراهيم عليه السلام آمد و عرض كرد: «پروردگارا! ما را وسيله آزمايش براى كسانى كه كافر شده اند قرار مده». پس، خداوند در ميان مؤمنان، توانگر و نيازمند قرارداد و در ميان كافران نيز توانگر و تهيدست. ۳
۱.الكافي: 2/262/10.
۲.الفتنة ما يُمتَحن به، و المراد بجعلهم فتنة للّذين كفروا تسليط الكفّار عليهم ليمتحنهم فيخرجوا ما في وسعهم من الفساد فيؤذوهم بأنواع الأذى أن آمنوا باللّه. (الميزان في تفسير القرآن: 19/233).
قوله تعالى: «رَبَّنا لا تَجْعَلْنا فِتنَةً للقَومِ الظالِمِينَ» و ذلك أنَّ الذي يُغري الأقوياء الظالمين علَى الضُّعفاء المظلومين هو ما يشاهدون فيهم من الضَّعف، فيفتتنون به فيظلمونهم، فالضعيف بما له من الضعف فتنة للقويِّ الظالم، كما أنَّ الأموال و الأولاد بما عندها من جاذبة الحبِّ فتنة للإنسان. (الميزان في تفسير القرآن: 10/114).
۳.فتنه، عبارت است از وسيله آزمايش و امتحان و مراد از قرار دادن مؤمنان به عنوان وسيله اى براى آزمايش كفّار مسلّط كردن كافران بر ايشان است، تا بدين وسيله خداوند آنان را در بوته آزمايش گذارد تا هر تباهى و فسادى كه در خود دارند بيرون بريزند. آنان مؤمنان را به خاطر اين كه ايمان آورده بودند با انواع آزارها مى آزردند.
آيه «پروردگارا! ما را وسيله آزمايش براى مردم ستمگر قرار مده» آنچه قدرتمندان ستمگر را بر مردمان ناتوان و مظلوم گستاخ و دلير مى كرد، ناتوانى و ضعفى بود كه در ايشان مشاهده مى كردند. لذا با سوء استفاده از اين نقطه ضعف، آنان را مورد ستم قرار مى دادند. بنا بر اين، شخص ناتوان به خاطر ضعف و ناتوانيش مايه فتنه و فريب قدرتمند ستمگر است؛ چنان كه اموال و فرزندان، به سبب جاذبه محبّتى كه دارند، مايه فتنه و آزمايش انسانند.