حدیث دربارهمعناى كِبر

الترغيب و الترهيب عَن رسول اللّهِِ صلى الله عليه و آله:لا يَدخُلُ الجَنَّةَ مَن كانَ في قَلبِهِ مِثقالُ ذَرَّةٍ مِن كِبرٍ، فقالَ رَجلٌ: إنّ الرَّجُلَ يُحِبُّ أن يكونَ ثَوبُهُ حَسَنا و نَعلُهُ حَسَنةً! قالَ: إنَّ اللّهَ جَميلٌ يُحِبُّ الجَمالَ، الكِبرُ بَطَرُ الحَقِّ و غَمْطُ النّاسِ. ۱

الترغيب و الترهيب:پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود: كسى كه در دلش ذرّه اى تكبّر باشد، به بهشت نمى رود. مردى عرض كرد: انسان دوست دارد كه جامه اش زيبا و كفشش زيبا باشد. حضرت فرمود: خداوند، زيباست و زيبايى را دوست دارد. كبر، سركشى در برابر حق و حقير شمردن مردم است.

۱.الترغيب و الترهيب: 3/567/31.

کلیدواژه‌ها تکبر معنای کبر

احادیث دیگر این موضوع

بحار الأنوارـ به نقل از ابوذر ـ: زمانى در آغاز روز در مسجد خدمت پيامبر خدا صلى الله عليه و آله رسيدم و گفتم: اى رسول خدا! پدر و مادرم به فداى شما! مرا يك سفارشى كنيد كه خداوند مرا بدان نفعى رساند، حضرت فرمود: اى ابوذر! هر كس بميرد و در دلش ذرّه اى تكبّر باشد، بوى بهشت را استشمام نمى كند مگر اين كه پيشتر توبه كند. عرض كرد: اى رسول خدا! من زيبايى را دوست دارم، حتى دوست دارم بند تازيانه ام و دوال كفشم زيبا باشد. آيا از اين حالت، بيمِ كبر و خود پسندى مى رود؟ فرمود: دلت را چگونه مى يابى؟ عرض كرد: آن را شناساى حق و آرام گرفته بدو، مى يابم. فرمود: پس اين حالت، كِبر نيست. بلكه كبر، آن است كه حق را فرو گذارى و به ناحق روى آورى و به مردم با اين ديد نگاه كنى كه هيچ كس آبرويش چون آبروى تو و خونش چون خون تو نيست.

امام على عليه السلام:فروتنى را جستم و آن را جز در پذيرش حق، نيافتم. پس حق پذير باشيد؛ زيرا پذيرش حق [انسان را]از تكبّر دور مى سازد.

امام زين العابدين عليه السلام:كسى كه بگويد: «استغفر اللّه و اتوب اليه» نه مستكبر است و نه گردن كش. مستكبر، كسى است كه بر گناهى كه در آن هواى نفسش بر او چيره گشته، مداومت ورزد و دنيايش را بر آخرتش ترجيح دهد.

الكافىـ به نقل از محمّد بن مسلم ـ: امام باقر يا امام صادق عليهما السلام فرمودند: كسى كه در دلش به اندازه دانه خردلى كبر باشد، به بهشت نمى رود. من استرجاع كردم (جمله «انا للّه و انا اليه راجعون» را بر زبان آوردم). حضرت فرمود: چه شده است كه استرجاع مى كنى؟ عرض كردم: به سبب سخنى كه از شما شنيدم. حضرت فرمود: آن طور كه تو تصوّر كردى، نيست. بلكه مقصودم انكار [حق]است، در حقيقت مقصود از كبر، انكار است.

امام صادق عليه السلامـ در پاسخ به سؤال از كمترين حدّ الحاد ـفرمود: تكبّر، كمترين حدّ آن است.

امام صادق عليه السلام:تكبّر، اين است كه مردم را تحقير كنى و حق را خوار شمارى.

معانى الأخبارـ از عبد اللّه بن طلحه به نقل از امام صادق عليه السلام ـ: رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود: هر بنده اى كه به اندازه وزن دانه خردلى در دلش تكبّر باشد، به بهشت نمى رود و هر بنده اى كه به وزن دانه خردلى در دلش ايمان باشد، به دوزخ نمى رود. عرض كردم: فدايت شوم، انسان [گاه] لباسى مى پوشد و مركبى سوار مى شود، آيا اين نشانه كبر است؟ حضرت فرمود: چنين نيست، بلكه كِبر، انكارِ حق است و ايمان، اقرار به حق.

الكافىـ به نقل از محمّد بن عمر بن يزيد از پدرش ـ: به حضرت صادق عليه السلام عرض كردم: من خوراك خوب مى خورم و بوى خوش به كار مى برم و بر مركب راهوار و چالاك سوار مى شوم و غلامم در پى من حركت مى كند. اگر در اين رفتار، نوعى تكبّر است از آن دست بردارم؟ حضرت صادق عليه السلام مدّتى خاموش ماند و سپس فرمود: همانا گردن كشِ لعنت شده كسى است كه مردم را خوار شمرد و حق را نشناسد.