حدیث دربارهاسلام، دين دنيا و آخرت

رسول اللّه صلى الله عليه و آلهـ في حَديثِ إنذارِ العَشيرَةِ ۱ ـ: يا بَني عَبدِ المُطَّلِب، إنّي وَاللّهِ ما أعلَمُ شابّا فِي العَرَبِ جاءَ قَومَهُ بَأَفضَلَ مِمّا جِئتُكُم بِهِ، إنّي قَد جِئتُكُم بِخَيرِ الدُّنيا وَالآخِرَةِ! ۲

پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ در حديث انذار عشيره ۳ ـ: اى فرزندان عبد المطّلب! به خدا سوگند، من در ميان عرب، جوانى را نمى شناسم كه براى قوم خويش، بهتر از آن چيزى آورده باشد كه من براى شما آورده ام. من، خير دنيا و آخرت را براى شما آورده ام.

۱.لمّا نزلت الآية الكريمة «وَ أَنذِرْ عَشِيرَتَكَ الاْءَقْرَبِينَ» (الشعراء: 214) دعا رسول اللّه صلى الله عليه و آله وسلم عشيرته الأقربين وهم يومئذٍ أربعون رجلاً إلى مأدبة وأعلن لهم رسالته (بحار الأنوار: ج18 ص163).

۲.الأمالي للطوسي: ص 583 ح 1206 عن ابن عبّاس عن الإمام عليّ عليه السلام، شرح الأخبار: ج 1 ص 107 ح 27 وفيه «بمثل» بدل «بأفضل»، تفسير فرات: ص 300 ح 404 عن الإمام عليّ عليه السلام عنه صلى الله عليه و آله وفيه «بأمر» بدل «بخير»، بحار الأنوار: ج 18 ص 192 ح 27؛ تاريخ الطبري: ج 2 ص 320، تاريخ دمشق: ج 42 ص 49 ح 8381، تفسير الطبري: ج 11 الجزء19 ص 122، دلائل النبوّة للبيهقي: ج 2 ص 180 وفيه «بأمر» بدل «بخير» وكلّها عن عبد اللّه بن عبّاس عن الإمام عليّ عليه السلام عنه صلى الله عليه و آله، كنز العمّال: ج 13 ص 133 ح 36419.

۳.زمانى كه آيه «وَ أَنذِرْ عَشِيرَتَكَ الاْءَقْرَبِينَ» (شعراء: آيه 214) نازل شد، پيامبر صلى الله عليه و آله وسلم، خويشان نزديك خود را كه چهل مرد بودند به طعامى فرا خواند و ضمن اطعام آنان، رسالت خويش را به آنها اعلام فرمود. (بحار الأنوار: ج 18 ص 163).

کلیدواژه‌ها دنیا اهمیت دنیا و نقش آن در ساختن آخرت اسلام دین دنیا و آخرت

احادیث دیگر این موضوع

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند، هيچ كار نيكى از مؤمن را ناديده نمى گيرد؛ بلكه به ازاىِ آن در دنيا عطا مى شود و در آخرت، پاداش مى يابد.

امام على عليه السلام:هركه دين روزى اش شود، خير دنيا و آخرت، روزى اش شده است.

امام على عليه السلام:بدانيد، اى بندگان خدا كه پرهيزگاران، هم دنياى زودگذر دارند، هم آخرت ماندگار. با اهل دنيا در دنيايشان شريك اند، ولى اهل دنيا در آخرت ايشان با آنان شريك نيستند. در دنيا به بهترين وجه زيستند و به بهترين وجه، خوردند، و از دنيا همان گونه بهره مند شدند كه متموّلان شدند و از آن، همانى را برگرفتند كه قدرتمندان متكبّر گرفتند. سپس با توشه كافى و تجارتى سودآور از دنيا رفتند. در دنياى خويش به لذّت [زهد در] تأمّل در مضمون روايت، نشان مى دهد كه كلمه «زهد» در اين جا با مقصدى كه امام عليه السلام در صدد تبيين آن است، منافات دارد. و لذا به نظر مى رسد كه اين كلمه، توسّط ناسخ به متن افزوده شده است. آنچه اين نظر را تقويت مى كند، روايت بعدى است كه در واقع، متن اصلى اين روايت محسوب مى شود و كلمه «زهد» در آن نيست. دنيا رسيدند و يقين كردند كه فردا در آخرتشان همجوار خدا هستند، هيچ دعايى از دعاهاى آنان رد نمى شود و از لذّتشان [در آخرت [چيزى كم نمى گردد.

امام على عليه السلام ـ در نامه اش به محمّد بن ابى بكر و مصريان ـ:بر شما باد پروا داشتن از خدا؛ زيرا هيچ چيز به مانند پرواى از خدا، جامع خوبى ها نيست و به هيچ چيز چون تقوا نمى توان به خير دنيا و آخرت رسيد. خداوندمى فرمايد: «به آنان كه تقوا پيشه كرده اند، گفته مى شود: پروردگارتان چه فرو مى فرستاد؟ مى گويند: خوبى. براى آنان كه نيكى كردند، در اين دنيا نيكى است، و البته سراى آخرت، بهتر است، و چه نيكوست جايگاه تقوا پيشگان» . بدانيد اى بندگان خدا كه مؤمن، براى سه پاداش كار مى كند: يا براى خير دنيا؛ زيرا كه خداوند، او را در همين دنيا براى كارش پاداش مى دهد. خداى سبحان درباره ابراهيم فرموده است: «و مزدش را در دنيا به او داديم و در آخرت نيز از شايستگان خواهد بود» . پس، هركه براى خداى متعال كار كند، خداوند، مزدش را در دنيا و آخرت به او مى دهد و در هر دو جا خواست هاى او را بر مى آورد. خداوندفرموده است: «اى بندگان من كه ايمان آورده ايد! از پروردگارتان بترسيد. براى آنان كه خوبى كردند، در اين دنيا خوبى است، و زمين خدا پهناور است. براستى كه شكيبايان مزد خويش را بى حساب، دريافت خواهند كرد» . پس خداوند، آنان را بدانچه در دنيا عطايشان كرده است، در آخرت حسابرسى نمى كند. خداىفرموده است: «براى آنان كه كار نيك كنند، پاداش نيك است و افزونى» . مراد از پاداش نيك، بهشت است و از افزونى، دنيا. و يا براى خير آخرت [كار مى كند]؛ زيرا كه خداوند در برابر هر كار نيكى يك گناه مى بخشد. خداى مى فرمايد: «همانا خوبى ها بدى ها را از بين مى برند. اين، پندى است براى پندگيرندگان» تا اين كه چون روز قيامت شود، خوبى هايشان براى آنان محاسبه گردد، سپس به شمار هريك از آنها، ده تا هفتصد برابر به ايشان عطا كند. خداوند مى فرمايد: «اين، پاداشى است از پروردگار تو؛ عطايى از روى حساب» . و مى فرمايد: «پس، براى آنان دو برابر آنچه انجام داده اند، پاداش است و آنها در غرفه ها [ى بهشتى] آسوده خاطر خواهند بود» پس ـ خدايتان رحمت كناد ـ به اين همه پاداش، روى آوريد و براى آن كار كنيد و به ترغيب يكديگر بپردازيد. بدانيد، اى بندگان خدا، كه تقواپيشگان، خير دنيا و آخرت را به دست آوردند: با اهل دنيا در دنيايشان شريك اند؛ ليكن اهل دنيا در آخرت آنان شريكشان نيستند. خداوند، از دنيا به آن اندازه اى كه بسنده شان كند و بى نيازشان سازد، برايشان مباح و روا ساخت. خداوند بلند نام مى فرمايد: «بگو: چه كسى زيورهايى را كه خدا براى بندگانش پديد آورده و روزى هاى پاكيزه، را حرام گردانيده است؟ بگو: همه اينها در زندگى دنيا از آنِ كسانى است كه ايمان آورده اند و روز قيامت نيز ويژه آنان است. اين گونه، آيات خود را براى گروهى كه مى دانند، به روشنى بيان مى كنيم» . آنان در دنيا به بهترين وجه زيستند، به بهترين وجه، خوردند و با اهل دنيا در دنيايشان شريك اند. در كنار آنان، از خوراك هاى پاكيزه اى كه اهل دنيا مى خورند خوردند و از نوشيدنى هاى گوارايى كه ايشان مى نوشند، نوشيدند و از بهترين لباس هايى كه مى پوشند، پوشيدند و در بهترين خانه هايى كه ايشان سكونت مى كنند، سكونت كردند و مانند آنها با بهترين همسران، ازدواج كردند و بر بهترين مَركب ها سوار شدند؛ همانند اهل دنيا از لذّت دنيا بهره مند شدند و فردا [ى قيامت [هم در جوار خداوند هستند و از او آرزو و تمنّا مى كنند و خدا آرزوهايشان را بر مى آورد؛ نه دعا و درخواستى از ايشان را ردّ مى كند و نه از بهره لذّت هايشان چيزى مى كاهد. پس، اى بندگان خدا! هركه را خِرَدى باشد، به چنين چيزى اشتياق مى ورزد و براى آن كار مى كند و تقواى الهى در پيش مى گيرد. هيچ توش و توانى نيست، مگر به واسطه خداوند.

امام باقر عليه السلام ـ درباره اين سخن خداى متعال: «براى آنان كه نيكى كنند، نيكى است و افزونى» ـ: نيكى، بهشت است و افزونى، دنيا. آنچه خداوند در دنيا عطايشان كند، در آخرت براى آن حسابرسى نمى كند و پاداش دنيا و آخرت را برايشان فراهم مى آورد و در برابر بهترين كارهايشان، در دنيا و آخرت، پاداششان مى دهد.

امام صادق عليه السلام:هركه از خدا پروا كند، به اذن خداوند، خويشتن را از آتش مصون دانسته است و در دنيا و آخرت به همه خوبى ها دست يافته است.

الكافى ـ به نقل از ربيع بن خيثم ـ:امام صادق عليه السلام را ديدم كه سخت بيمار بود و او را در محملى بر گِرد كعبه طواف مى دادند و هرگاه به رُكن يمانى مى رسيد، دستور مى داد او را بر زمين مى نهادند و دستش را از سوراخ محمل، بيرون مى آورد و به زمين مى كشيد و سپس مى فرمود: «مرا بلند كنيد». چون در هر دور، اين كار را تكرار كرد، به ايشان گفتم: فدايت شوم، اى فرزند پيامبر خدا! اين كار، شما را به زحمت مى اندازد. فرمود: «سخن خداوند را شنيده ام كه مى فرمايد: «تا شاهد منافع خويش باشند» ». گفتم: منافع دنيا يا منافع آخرت؟ فرمود: «هر دو».