حدیث دربارهمحشور گرديدنِ دوستدارانِ اهل بيت با آنان

مجمع البيان ـ في قَولِهِ تَعالى: «وَمَن يُطِعِ اللَّهَ وَالرَّسُولَ فَأُوْلَـئكَ.» ۱ ـ : قيلَ: نَزَلَت في ثَوبانَ مَولى رَسولِ اللّه‏ِ صلى‏الله‏عليه‏و‏آله، وكانَ شَديدَ الحُبِّ لِرَسولِ اللّه‏ِ صلى‏الله‏عليه‏و‏آله، قَليلَ الصَّبرِ عَنهُ، فَأَتاهُ ذاتَ يَومٍ وقَد تَغَيَّرَ لَونُهُ ونَحَلَ جِسمُهُ. فَقالَ صلى‏الله‏عليه‏و‏آله: يا ثَوبانُ، ما غَيَّرَ لَونَكَ؟ فَقالَ: يا رَسولَ اللّه‏ِ، ما بي مِن مَرَضٍ ولا وَجَعٍ غَيرَ أنّي إذا لَم أرَكَ اشتَقتُ إلَيكَ حَتّى ألقاكَ، ثُمَّ ذَكَرتُ الآخرَ ۲ فَأَخافُ أنّي لا أراكَ هُناكَ؛ لِأَنّي عَرَفتُ أنَّكَ تُرفَعُ مَعَ النَّبِيِّينَ، وإنّي إن اُدخِلتُ الجَنَّةَ كُنتُ في مَنزِلَةٍ أدنى مِن مَنزِلَتِكَ، وإن لَم أدخُلِ الجَنَّةَ فَذاكَ حَتّى لا أراكَ أبَدا. فَنَزَلَتِ الآيَةُ. ثُمَّ قالَ صلى‏الله‏عليه‏و‏آله: وَالَّذي نَفسي بِيَدِهِ، لا يُؤمِنَنَّ عَبدٌ حَتّى أكونَ أحَبَّ إلَيهِ مِن نَفسِهِ وأبَوَيهِ وأهلِهِ ووُلدِهِ وَالنّاسِ أجمَعينَ. ۳

مجمع البيان ـ در تفسير اين گفته خداوند متعال: «هر كه از خدا و پيامبرش پيروى كند، پس آنان.» ـ : گفته‏اند كه اين آيه، درباره ثوبان، غلام آزاد شده پيامبر خدا نازل شد. ثوبان، سخت به پيامبر خدا علاقه‏مند و نسبت به دورى او بى‏تاب بود. يك روز، در حالى كه رنگش دگرگون و بدنش لاغر شده بود، خدمت پيامبر خدا آمد. حضرت فرمود: «اى ثوبان! چرا رنگت دگرگون شده است؟». پاسخ داد: «اى پيامبر خدا! نه بيمارم و نه دردمند؛ ليكن هرگاه تو را نبينم، شوق ديدارت مرا بر مى‏انگيزد، تا تو را ببينم. امّا چون به ياد آخرت مى‏افتم، مى‏ترسم تو را در آن جا نبينم؛ زيرا مى‏دانم كه تو را همراه پيامبران، در منزلتى والا جاى مى‏دهند و اگر مرا به بهشت درآورند، مرا در منزلتى فروتر از منزلت تو جاى مى‏دهند [پس تو را چندان نخواهم ديد]و اگر هم به بهشت وارد نشوم، تو را هرگز نخواهم ديد. پس از آن، اين آيه نازل شد. سپس حضرت فرمود: «سوگند به آن كه جانم در دست اوست، هيچ بنده‏اى ايمان نمى‏آورد، مگر آن كه من نزد او از خودش، پدر و مادرش، خانواده‏اش، فرزندانش و همه مردم، محبوب‏تر باشم».

۱.النساء: 69.

۲.كذا في المصدر، وفي بحار الأنوار «الآخرة».

۳.تفسير مجمع البيان: 3/110 عن قتادة ومسروق بن الأجدع، بحار الأنوار: 22/87/41 وج 68/2.

کلیدواژه‌ها دوستی مردم آثار دوستی محشور گردیدن دوستداران اهل بیت با آنان

احادیث دیگر این موضوع

رسول خدا صلى‏الله‏عليه‏و‏آله: به خدا سوگند، اگر سنگى ما را دوست بدارد، خداوند، او را نيز [در روز قيامت،] با ما گرد خواهد آورد.

رسول خدا صلى‏الله‏عليه‏و‏آله: هركه ما را دوست بدارد، در روز قيامت، همراه ما خواهد بود، و اگر شخصى سنگى را دوست بدارد، خداوند، او را با آن، گرد خواهد آورد.

رسول خدا صلى‏الله‏عليه‏و‏آله: اى ابودجانه! آيا نمى‏دانى هركه ما را دوست بدارد و در راه دوستى‏ما آزموده شود [و بلا بيند]، خداوند او را كنار ما ساكن‏خواهد ساخت». سپس حضرت اين آيه را برخواند: «در جايگاهى راست، نزد فرمانروايى توانا» .

سنن أبى داوود ـ به نقل از ابوذر، در گفتگو با پيامبر خدا صلى‏الله‏عليه‏و‏آله ـ : «اى پيامبر خدا! كسى مردمى را دوست دارد؛ امّا نمى‏تواند كارهايى همچون آنان انجام دهد. فرمود: «تو اى ابوذر، همراه كسى هستى كه دوستش مى‏دارى». ابوذر گفت: «من خدا و پيامبرش را دوست مى‏دارم». فرمود: «پس تو همراه آنانى كه دوستشان مى‏دارى». [راوى] گفت: ابوذر گفته خود را تكرار كرد و پيامبر خدا نيز پاسخ خود را باز گفت.

الأمالى طوسى ـ به نقل از عبداللّه‏ بن صامت، از ابوذر كه دلبسته و پيوسته على عليه‏السلامو اهل بيت عليهم‏السلام بود ـ : گفتم: «اى پيامبر خدا! من مردمى را دوست دارم؛ امّا به پايه كردارشان نمى‏رسم». حضرت فرمود: «اى ابوذر! انسان، همراه كسى است كه دوستش مى‏دارد و بهره‏اش همان كه به دست آورده است». گفتم: «من خدا و پيامبر او و اهل بيت پيامبرش را دوست مى‏دارم». حضرت فرمود: «پس تو همراه كسانى هستى كه دوستشان مى‏دارى».

اُسد الغابة ـ به نقل از عبدالرحمان بن صفوان ـ : پدرم، صفوان، به سوى پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله كه در مدينه بود، هجرت كرد و به عنوان پذيرش‏اسلام، با او بيعت كرد. پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آلهدستش را دراز كرد و بر دست صفوان كشيد. پس از آن صفوان گفت: «اى پيامبر خدا! تو را دوست مى‏دارم. پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله گفت: «انسان، همراه‏كسى‏است كه‏دوستش مى‏دارد».

بشارة المصطفى ـ به نقل از جابر بن عبداللّه‏ انصارى، خطاب به عطيّه عوفى ـ : اى عطيّه! از محبوبم، پيامبر خدا، شنيدم كه مى‏گفت: «هركه مردمى را دوست داشته باشد، با آنان محشور خواهد شد و هركه كردار مردمى را دوست داشته باشد، شريك كردارشان خواهد بود. دوستدار آل محمد را تا هنگامى كه دوستشان مى‏دارد، دوست بدار و دشمن آل محمّد را تا هنگامى كه دشمنشان مى‏دارد، دشمن بدار؛ گرچه بسيار روزه‏گير و شب زنده‏دار باشد. با دوستدار محمّد و آل محمّد، نرمى كن؛ زيرا اگر بر اثر گناهان بسيارش، يك گام او بلغزد، بر اثر محبّتشان گام ديگرش استوار مى‏ماند. در حقيقت، بازگشتِ دوستدارشان به بهشت است و بازگشت دشمنشان به دوزخ».

دعائم الإسلام ـ درباره امام باقر عليه‏السلام ـ : گروهى از خراسان، نزد امام باقر عليه‏السلام آمدند. حضرت به مردى از آنان كه پاهايش [بر اثر پياده‏روى بسيار،]چاك چاك شده بود، نگريست و به او فرمود: «اين چيست؟». پاسخ داد: «اى پسر پيامبر خدا! بر اثر مسافتِ بسيار است. به خدا سوگند، مرا از آن جا كه آمده‏ام، جز دوستى شما اهل بيت، بدين جا نياورد. امام باقر عليه‏السلام به او فرمود: «مژده باد بر تو كه به خدا سوگند، با ما محشور مى‏شوى». آن مرد گفت: «اى پسر پيامبر خدا! با شما؟ فرمود: «آرى! هيچ بنده‏اى ما را دوست نمى‏دارد، جز آن كه خداوند، او را با ما محشور خواهد كرد. مگر دين، چيزى جز دوستى است؟ خداوند عز و جلمى‏فرمايد: بگو: اگر شما خداوند را دوست داريد، پس از من پيروى كنيد تا خداوند، شما را دوست بدارد``».