حدیث دربارهدارندگانِ اين صفات

عنه عليه‏السلام: لا خَيرَ في صُحبَةِ مَن تَجتَمِعُ فيهِ سِتُّ ۱ خِصالٍ: إن حَدَّثَكَ كَذِبَ، وإن حَدَّثتَهُ كَذَّبَكَ، و إنِ ائتَمَنتَهُ خانَكَ، و إنِ ائتَمَنَكَ اتَّهَمَكَ، و إن أنعَمتَ عَلَيهِ كَفَرَكَ، و إن أنعَمَ عَلَيكَ مَنَّ عَلَيكَ. ۲

امام على عليه‏السلام: در مصاحبت با آن كه در او شش خصلت جمع است، خيرى نيست: اگر با تو سخن بگويد، دروغ مى‏گويد؛ و اگر با او سخن بگويى، سخنت را دروغ مى‏شمارد؛ و اگر او را امانتدار خود سازى، به تو خيانت مى‏كند؛ و چون تو را امانتدار خود سازد، [به خيانتْ]متّهمت مى‏كند؛ و اگر به او بخشش كنى، ناسپاسى مى‏كند؛ و چون به تو بخشش كند، بر تو منّت مى‏گذارد.

۱.في الأصل «ستّة».

۲.معدن الجواهر: 54، نثر الدرّ: 1 / 276 وليس فيه «تجتمع فيه ستّ خصال».

کلیدواژه‌ها دوستی مردم احکام دوستی دارندگان این صفات

احادیث دیگر این موضوع

رسول خدا صلى‏الله‏عليه‏و‏آله: از مصاحبت با هر آن كه خيرش ضعيف، شرّش نيرومند و جانش پليد است، خود را نگه داريد؛ آن كه هرگاه بترسد، نهان مى‏شود و چون ايمن گردد، يورش مى‏برد.

امام على عليه‏السلام: دوستى عوام، همچون ابر، پراكنده و همچون سراب، ناپديد مى‏شود.

امام باقر عليه‏السلام: [پدرم] على بن الحسين ـ صلوات اللّه‏ عليهما ـ به من فرمود: «پسركم! بنگر كه با پنج تن، نه دوستى كن، نه هم‏سخن شو و در هيچ راهى [نيز]با آنان همراه مشو». گفتم: پدر! آنان كيان‏اند؟ فرمود: «از مصاحبت با دروغگو بپرهيز، كه چونان سراب است. دور را برايت نزديك مى‏نماياند و نزديك را برايت دور نشان مى‏دهد. از مصاحبت با فاسق بپرهيز، كه تو را به لقمه‏اى ـ و حتّى كمتر از آن ـ مى‏فروشد. از مصاحبت با بخيل بپرهيز، كه تو را آن هنگام كه بيشترين نياز را به مال او دارى، رها مى‏كند. از مصاحبت با احمق بپرهيز، كه مى‏خواهد به تو سودى برساند، امّا به تو زيان مى‏زند. از مصاحبت با بُرنده پيوند خويشانْ بپرهيز، كه در سه جاى كتاب خداى عز و جل ديده‏ام كه لعنت (نفرين) شده است: «آيا اگر به قدرت رسيديد، مى‏خواهيد در زمين، فساد كنيد و پيوند خويشاوندى‏تان را ببُريد؟ اينان‏اند كه خدا لعنتشان كرده است و گوش‏هايشان را كَر و چشمانشان را كور ساخته است» . نيز مى‏فرمايد: «و آنان كه پيمان خدا را پس از استوار كردنش مى‏شكنند و آنچه را كه خدا به پيوستن آن فرمان داده، مى‏گسلند و در زمين، فساد مى‏كنند. لعنت بر آنهاست و بدفرجامى در آن سرا، بهره ايشان» . همچنين در سوره بقره مى‏فرمايد: «كسانى كه پيمان خدا را پس از استوار كردنش مى‏شكنند و آنچه را خداوند فرمان به پيوستن آن داده، مى‏گسلند و در زمين، فساد مى‏كنند، آنان، خود، زيانكارند» ».

امام صادق عليه‏السلام: چون امير مؤمنان بر منبر بالا مى‏رفت، مى‏فرمود: «شايسته مسلمان، آن است كه از برادرى با سه تن بپرهيزد: بدكارِ بى‏شرم، احمق و دروغگو. امّا بدكارِ بى‏شرم، رفتار خود را برايت مى‏آرايد و دوست دارد كه تو نيز چون او باشى، در كار دين و قيامتت به تو كمك نمى‏كند و نزديك شدن به او، مايه جفا و سخت‏دلى است و رفت و آمدش ننگى است براى تو. امّا احمق، تو را به خيرى راهنمايى نمى‏كند، و گرچه خود را رنجه و خسته كند، انتظار آن كه بدى را از تو دور كند، از او نمى‏رود و چه بسا بخواهد به تو سودى برساند، امّا به تو ضرر بزند؛ پس مرگش بهتر از زندگى‏اش و خاموشى‏اش بهتر از سخن گفتنش و دورى‏اش بهتر از نزديكى‏اش است. امّا دروغگو، با او زندگى برايت گوارا نخواهد بود. سخنت را پيش ديگران مى‏برد و سخن ديگران را نزد تو مى‏آورد. هرگاه دروغى ببافد و آن را به سر رساند، آن را با دروغ ديگرى همچون آن، درمى‏پيوندد، تا آن جا كه گاه، سخنِ راست مى‏گويد؛ امّا تصديقش نمى‏كنند. ميان مردم، با دشمنى جدايى مى‏اندازد و در دل‏ها تخم كينه مى‏كارد. پس، از خداى عز و جلبترسيد و خود را بپاييد».